| ÖZET: Yüksek Fen Kurulu, 18.09.2024 tarihinde aldığı kararla, “… Yapım İşi” kapsamında yüklenici ile idare arasında revize iş programı konusunda yaşanan anlaşmazlığı değerlendirmiştir. Yer teslim tarihi ile inşaat ruhsatı arasındaki 48 günlük sürede ödenek harcaması yapılamayacağına ve revize iş programının, 2023 ve 2024 yıllarındaki çalışılan gün sayıları ile ödenek dağılımını dikkate alarak hazırlanması gerektiğine karar vermiştir. |
Karar No : 2024/125
Karar Tarihi : 18.09.2024
YÜKSEK FEN KURULU KARARI
I-KONU
… tarafından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre … tarihinde ihale edilerek, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre … tarihinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşmeye bağlanan“… Yapım İşi’nde; alınan süre uzatımı kararı sonrası hazırlanacak revize iş programı hususunda yüklenici ile idare arasında ortaya çıkan anlaşmazlığın çözümüne yönelik olarak Kurulumuz kararı talebidir.
II-İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Konu, gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatı çerçevesinde Kurulumuzca inceleme ve değerlendirmeye tabi tutulmuş olup, anlaşmazlık konusuna ilişkin tarafların görüş, talep ve değerlendirmeleri başvuru yazısından özetle aşağıda belirtildiği şekildedir.
Yüklenicinin görüşü ve talebi;
Hazırlanacak revize iş programında, işe başlama tarihi olarak inşaat ruhsatının alındığı tarihin dikkate alınması, idarece alınan süre uzatımı kararı tarihinin öncesindeki ödenek dilimlerinin de buna göre revize edilmesi, bu şekilde hazırlanacak revize iş programı dikkate alınarak fiyat farklarının hesaplanması gerektiği yönündedir.
İdarenin görüşü ve değerlendirmesi;
Taraflarınca alınan süre uzatımı kararı sonrası hazırlanacak revize iş programında, ilk iş programında belirtilen 21.06.2023 yer teslim tarihinden 07.06.2024 tarihine kadar ilk iş programındaki ödenek dilimlerinin aynen alınması, 07.06.2024 tarihi ile ilk iş bitim tarihi olan 25.07.2024 tarihi arasında kalan ödeneğin ise 07.06.2024 tarihi ile verilen ilave süre sonrası belirlenen yeni iş bitim tarihi olan 10.09.2024 tarihi arasındaki 95 güne dağıtılması, bu şekilde hazırlanacak revize iş programına göre fiyat farklarının hesaplanması gerektiği belirtilmektedir.
Tarafların görüş, talep ve değerlendirmeleri bu şekilde belirtildikten sonra konunun inceleme ve değerlendirmesine geçilmiştir.
Başvuru yazısı ve ekleri incelendiğinde;
İşin yer tesliminin 21.06.2023 tarihinde yapıldığı, sözleşmesine göre süresinin, 400 gün ve buna göre işin bitim tarihinin 25.07.2024 olduğu, verilen ilave süre ile yeni/revize iş bitim tarihinin 10.09.2024 olarak belirlendiği,
Sözleşmesinde yıllar ödeneğinin belirlenmediği, ancak idarece onaylanmış ilk iş programında yıllar ödeneğinin; 2023 yılı için %37,29 (8.552.232,44 TL), 2024 yılı için %62,71 (14.376.767,56 TL) olarak belirlendiği,
İdarenin 24.05.2024 tarihli ve E-35409 sayılı yazısıyla süre uzatımı konusunda Başkanlığımıza daha önce başvuru yapıldığı, Kurulumuz tarafından konu ile olarak 14.08.2024 tarihli ve 2024/171 sayılı Görüşün alındığı, bu Görüşün değerlendirme bölümünde;
Yer teslim tarihi ile yapı ruhsatının alındığı tarih arasında geçen sürenin, ilave süreolarak dikkate alınması ve belirlenen bu sürenin sözleşmesine göre ilk iş bitim tarihine eklenerek yeni iş bitim tarihinin tespit edilmesi gerektiği.”denildiği,
23.08.2024 tarihli Olur ile 48 gün ilave süre verilerek yeni/revize iş bitim tarihinin 10.09.2024 olarak belirlendiği,
04.09.2024 tarihli ve yüklenici hitaplı idare yazısında, ilk iş bitim tarihi olan 25.07.2024 den geriye doğru 48 gün gidilerek 07.06.2024 tarihinin bulunduğu, revize iş programının hazırlanması sırasında, bu tarihe kadar ilk iş programındaki ödeneklerin (18.054.169,00 TL) korunması, bu tarih ile ilk iş bitim tarihi arasındaki ödeneğin (4.874.830,00 TL) ise 07.06.2024 tarihi itibari ile işin mevcut kalan 48 günlük süresi ile verilen 48 günlük süre toplamı olan 96 günde dağılımının yeniden yapılmasının yükleniciden istenildiği,
06.09.2024 tarihli yüklenici dilekçesi ekinde revize iş programının idareye sunulduğu,
10.09.2024 tarihli ve yüklenici hitaplı idare yazısında; taraflarınca 04.09.2024 tarihli yazılarında belirtilen şekilde revize iş programının hazırlanmadığı, 5 takvim günü içerisinde daha önce belirtilen şekilde revize iş programının hazırlanmasının yükleniciden istenildiği,
Bu yazışmaların akabinde, yüklenicinin bu hususta bir itiraz dilekçesinin olup olmadığı gönderilen belgelerden anlaşılamamakla birlikte idare başvuru yazısında; yüklenici tarafından, idarenin istediği şekilde hazırlanacak revize iş programına itiraz edildiğinin belirtildiği ve bu hususta ortaya çıkan anlaşmazlığın çözümü için Kurulumuza başvuruda bulunulduğu,
İlk iş programı, düzenlenen geçici hakediş tutarları, idarece istenilen ve yüklenici tarafından hazırlanan revize iş programına göre 2023 ve 2024 yılı aylık ödenek dağılımlarının;
| Aylar | Aylar | İlk İş Prog. | İlk İş Prog. | G. Hakediş | G. Hakediş | İdare Revize İş Prog. |
İdare Revize İş Prog. |
Yüklenici Revize İş Prog. |
Yüklenici Revize İş Prog. |
| Haziran | Haziran | 377.355 | 377.355 | 0 | 0 | 377.355 | 377.355 | 0 | 0 |
| Temmuz | Temmuz | 1.602.573 | 1.602.573 | 0 | 0 | 1.602.573 | 1.602.573 | 0 | 0 |
| Ağustos | Ağustos | 1.922.030 | 1.922.030 | 1.621.312 | 1.621.312 | 1.922.030 | 1.922.030 | 689.344 | 689.344 |
| Eylül | Eylül | 1.860.029 | 1.860.029 | 1.013.865 | 1.013.865 | 1.860.029 | 1.860.029 | 1.513.879 | 1.513.879 |
| Ekim | Ekim | 1.922.030 | 1.922.030 | 1.145.355 | 1.145.355 | 1.922.030 | 1.922.030 | 1.642.124 | 1.642.124 |
| Kasım | Kasım | 868.214 | 868.214 | 730.634 | 730.634 | 868.214 | 868.214 | 1.589.152 | 1.589.152 |
| Aralık | Aralık | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 211.887 | 211.887 |
| 2023 | 2023 | 8.552.232 | 8.552.232 | 4.511.166 | 4.511.166 | 8.552.232 | 8.552.232 | 5.646.388 | 5.646.388 |
| Mart | Mart | 1.123.989 | 1.123.989 | 0 | 0 | 1.123.989 | 1.123.989 | 852.568 | 852.568 |
| Nisan | Nisan | 4.348.700 | 4.348.700 | 1.025.789 | 1.025.789 | 4.348.700 | 4.348.700 | 2.339.464 | 2.339.464 |
| Mayıs | Mayıs | 3.093.604 | 3.093.604 | 1.227.325 | 1.227.325 | 3.093.604 | 3.093.604 | 3.210.049 | 3.210.049 |
| Haziran | Haziran | 4.009.896 | 4.009.896 | 1.448.620 | 1.448.620 | 1.406.746 | 1.406.746 | 4.044.394 | 4.044.394 |
| Temmuz | 1.800.576 | 1.800.576 | 2.896.947 | 2.896.947 | 1.896.049 | 1.896.049 | 3.063.093 | 3.063.093 | |
| Ağustos | 1.896.049 | 1.896.049 | 2.740.541 | 2.740.541 | |||||
| Eylül | 611.629 | 611.629 | 694.454 | 694.454 | |||||
| 2024 | 14.376.767 | 14.376.767 | 11.109.847 | 11.109.847 | 14.376.767 | 14.376.767 | 16.944.566 | 16.944.566 |
Şeklinde olduğu (Kuruşlar ihmal edilmiştir.),
İdarenin istediği şekilde revize iş programı hazırlanması halinde, Kurulumuzca yapılan hesaplamaya göre yukarıdaki gibi aylık ödenek dağılımının ortaya çıkacağı,
Yüklenici tarafından hazırlanan revize iş programında; yer tesliminin yapıldığı 21.06.2023 tarihi ile inşaat ruhsatının alındığı 08.08.2023 tarihine kadar ödenek harcamasının öngörülmediği, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı 2023 yılının Aralık ayına kısmi ödenek konulduğu, diğer ayların ise yukarıdaki tabloda gösterilen şekilde dağılımının yapıldığı, ayrıca tüm ödenek miktarları toplandığında sözleşme bedelinden 338.046,00 TL eksik tutar olduğu,
İdaresince alınan 48 günlük süre uzatımı kararı sonrası hazırlanacak revize iş programında ödenek dağılımının; yükleniciye göre geriye/geçmişe doğru revize edilmek istenilmesi, idare tarafından ise 07.06.2023 tarihinden itibaren revize edilmek istenilmesi üzerine taraflar arasında anlaşmazlık yaşandığı,
Görülmektedir.
İşe ait sözleşmenin;
“İş programı”başlıklı 12 nci maddesinde;
“12.1. Yüklenici, iş programını yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde, sözleşme bedeli üzerinden imalatların niteliği, teknik özelliği ve yapım süreleri de göz önünde bulundurulmak suretiyle, gün bazında yapılması gereken iş tutarlarını hesaplayarak, ödeneklerin yıllara göre dağılım esasları ile varsa işin kısımları ile bitirme tarihlerini de dikkate alarak İdarece verilen örneklere uygun olarak hazırlar. Bu programda ayrıca; iş kalemleri, aylık imalat ve iş miktarları, (ihzarat ödemesi öngörülen işlerde ihzaratı.) yıllık ödenek dilimleri ve bunların aylara dağılımı gösterilir ve iş programı en az dört nüsha hazırlanarak onaylanmak üzere İdareye teslim edilir.
12.2. İdare, iş programını verildiği tarihten başlamak üzere 10 gün içinde onaylar.
12.3. İş programının hazırlanması ve uygulanması ile ilgili diğer hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.” ,
“Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları”başlıklı 18 inci maddesinde;
“18.1. Süre uzatımıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.”,
İşe ait sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ)’nin;
“İş programı”başlıklı 17 nci maddesinin yedinci fıkrasında;
“İşte idarece onaylanan bir süre uzatımı olması, iş artışı/eksilişi yapılması, ödenek dilim değişikliği yapılması, idarenin izniyle havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı dönemde çalışılması, yeni fiyat tespiti yapılması gibi durumlarda … yüklenici bu hususun kendisine tebliği tarihinden başlamak üzere yedi gün içinde revize iş programı düzenleyerek idarenin onayına sunmak zorundadır. Revize iş programının süresinde teslim edilmemesi veya sunulan iş programının idarece uygun bulunmaması durumunda birinci fıkradaki hükümler uygulanır.”,
İşe ait sözleşme eki“4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”ın;
“İş programı ve ödenek dilimi”başlıklı 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasında;
“4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebep hallerinin gerçekleşmesi veya sözleşmenin ifasının idareden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi nedeniyle yükleniciye süre uzatımı verilmiş olması halinde, gerçekleştirilmesi gereken aya göre iş kalemleri ya da iş grupları için uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak fiyat farkı hesaplanır. Bu kapsamda revize edilen iş programına yüklenicinin kusuru nedeniyle uyulmadığı takdirde ikinci fıkraya göre işlem yapılır.”,
Hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümlerden;
İşin yer teslimi ile birlikte, idarece verilen örneğe uygun olarak, sözleşmede öngörülen yıllar ödeneği ile sözleşme kapsamında yapılacak imalatların, niteliği, tekniği ve yapım süreleri göz önünde bulundurularak aylık ödenek dağılımlarının yapıldığı ilk iş programının yüklenici tarafından hazırlanarak idare onayına sunulması gerektiği, idarenin de bu ilk iş programının onayını müteakip, işin yürütülmesi sırasında, bu ilk iş programında yer alan aylık, dolayısıyla yıllık ödenekleri temin/tahsis etmesi gerektiği, başka bir ifade ile yüklenicinin bu ilk iş programında belirtilen aylık ödenek tutarları kadar imalat gerçekleştirmesi gerektiği,
İdaresince alınan süre uzatımı kararlarının (iş artışına karşılık verilenler hariç), sözleşmesinde öngörülen süre kadar çalışılamadığı (durma veya yavaşlama sebebi ile eksik çalışıldığı) gerekçesi ile verildiğinin kabulünün gerektiği, bu sebeple yani durma veya yavaşlama sebebi ile çalışılamayan bu sürede onaylı iş programında belirtilen ödenek kadar bir ödenek harcamasından da bahsedilemeyeceği, dolayısıyla bu sürede harcanamayan ödeneğin de, alınan süre uzatımı kararı sonrası yeniden belirlenen işin kalan süresi içerisinde harcanacak şekilde aktarılması gerektiği,
Bunu teminen, idaresince alınan her süre uzatımı kararında, verilen süre ile birlikte idareden kaynaklı çalışılamayan gün sayısı ve bu günlerde harcanamayan ödeneğin belirlenip, işin kalan yeni süresi içerisinde harcanmak üzere aktarıldığı bir“Süre Uzatımı ve Ödenek Aktarma Kararı”alınması ve her defasında yükleniciye tebliğini müteakip, yüklenici tarafından hazırlanıp idarece onaylanacak revize iş programına/programlarına göre iş ve işlemlerin (fiyat farklarının hesaplanması dâhil) yürütülmesi gerektiği,
Hususları açıktır.
Bu tespit ve değerlendirmeler birlikte göz önüne alındığında;
Sözleşmenin 11 inci maddesinde, sözleşme ödeneklerinin belirlenmemesi hususunda ve yine aynı madde de belirtilen her ayın ilk beş günü içerisinde geçici hakediş düzenlenmesi ile süre uzatımının iş bitim tarihinden sonra verilmesi, hususlarındaki sorumluluk sözleşme taraflarına ait olmak üzere,
İdaresince, 21.06.2023 yer teslim tarihi ile inşaat ruhsatının alındığı 08.08.2023 tarihi arasındaki 48 günlük sürenin ilave süre olarak verildiği anlaşıldığından, hazırlanacak revize iş programında bu tarihler arasında herhangi bir ödenek harcamasından bahsedilemeyeceği, dolayısıyla idarece verilen 48 günlük ilave süreye dayanak olan günlere karşılık gelen mevcut iş programındaki harcanamayan ödenek tutarının da belirlenip sonraki aylara/yıla aktarılmasıgerektiği,
İdaresince alınan süre uzatımı kararı sonrası, 2023 yılı çalışılan gün sayısı ve ödeneği ile 2024 yılı çalışılan gün sayısı ve ödeneği revize edilmiş olacağından, sözleşme taraflarınca, sözleşmenin 12 nci ve YİGŞ’nin 17 nci maddeleri hükümlerine uygun olarak, 2023 yılı yeni/revize çalışılan gün sayısı ve ödeneği ile 2024 yılı yeni/revize çalışılan gün sayısı ve ödeneği dikkate alınarak, 2023 Ağustos ayı ödeneği, Ağustos ayında yapılan imalatlar için düzenlenen 1 nolu hakediş tutarından az olmamak üzere 2023 ve 2024 yılı aylık ödenek dağılımının yapılacağı revize iş programının hazırlanması ve idarece onaylanmasını müteakip, iş ve işlemlerin (Fiyat farklarının hesaplanması dâhil) bu revize iş programına göre yürütülmesi gerektiği,
Değerlendirilmektedir.
III- KARAR
Konu, ön bölümlerde belirtildiği üzere incelenmiş ve değerlendirilmiş olup, buna göre“… Yapım İşi”nde;
Yer teslim tarihi ile inşaat ruhsatının alındığı 08.08.2023 tarihi arasındaki 48 günlük süreye ödenek konulamayacağına,
05.01.2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun Ek 1ve Ek 2 nci maddelerine istinaden, 18.09.2024 tarihinde yapılan toplantıda katılanların oy birliği ile karar verilmiştir.