ÖZET: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu, 02/02/2022 tarihinde aldığı kararda, “… İnşaatı İşi” kapsamında yüklenicinin ödenek dilimlerinin revize edilmesi talebini değerlendirmiştir. Yapılan incelemede, sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil ettiğinden, ödenek dilimlerinin ve iş programının revize edilemeyeceğine oy birliğiyle karar verilmiştir.

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı

Karar No :2022/27

Karar Tarihi :02/02/2022

YÜKSEK FEN KURULU KARARI

– KONU

… tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre … tarihinde ihale edilerek, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre … tarihinde anahtar teslimi götürü sözleşmeye bağlanan“… İnşaatı İşi”nde; ilk iş programında ödenek dilimlerinin değiştirilmesi ve buna bağlı olarak iş programının revize edilmesi ile ilgili olarak Kurulumuz görüşünün talep edilmesidir.

– İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

İdare yazısının talebe ilişkin kısmında“Kurulumuz görüşünün”talep edildiği görülmekle birlikte, Kurulumuzca değerlendirilmesi istenilen konuların 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun Kurulumuzca karara bağlanmak üzere incelenebilecek Ek 1 inci maddedeki konular arasında yer alması, diğer taraftan sözleşme taraflarının görüş ve değerlendirmelerinin birbiri ile tezat teşkil etmesi, dolayısı ile tam ve açık bir anlaşmazlığın vücut bulması, bu durumda her ne kadar idaresince görüş talep edilmiş ise de, adı geçen Kanun’un Ek 2 nci maddesi ile somut anlaşmazlık göz önünde bulundurularak karar ihdas edilmektedir.

Konular, gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatları çerçevesinde Kurulumuzca inceleme ve değerlendirmeye tabi tutulmuş olup, tarafların görüş, talep ve değerlendirmeleri aşağıda belirtildiği şekildedir.

Yüklenicinin görüş ve talebi;

İşin sözleşme bedelinin 69.500.000,00 TL olduğu, bu bedelin işin süresi olan 1095 gün sayısına bölündüğünde günlük harcamanın 63.470,32 TL bulunduğu, yer teslim tarihi olan 08/11/2021 ile 31/12/2021 tarihine kadar geçen süre olan 54 gün esas alındığında, 2021 yılı ödeneğinin 63.470,32 x 54 = 3.427.397,28 TL, 2022 yılı ödeneğinin 63.470,32 x 365 = 23.166.666.80 TL, 2023 yılı ödeneğinin 63.470,32 x 365 = 23.166.666,80 TL, 2024 yılı ödeneğinin 63.470.32 x 311 = 19.739.269,52 TL olduğu, idari şartnamenin“Diğer Hususlar”başlıklı 48.1 maddesinde“… Sözleşme ödenekleri bilgi amaçlı olup, iş yeri tesliminden itibaren sözleşme bedeli üzerinden bir günde yapılması gereken iş tutarı hesaplanarak, ödeneklerin yıllara göre dağılımı yeniden hesaplanacaktır.”şeklinde ifadesi ile Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Yapı İşleri ve Genel Müdürlüğü’nün 29 Haziran 2011 tarih ve B.09.0.YİG.0.14.02.00 sayılı yazısına göre, yukarıda hesaplanan ödenek dilimlerine göre iş programının hazırlanması gerektiği yönündedir.

İdarenin görüş ve değerlendirmesi;

İş programının sözleşmede belirtilen ödenek dağılımlarına göre yapılması gerektiği belirtilmektedir.

Tarafların görüş, talep ve değerlendirmeleri bu şekilde açıklandıktan sonra konunun inceleme ve değerlendirilmesine geçilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun, “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar”başlıklı 62 nci maddesinde;

“Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur:

a) Yatırım projelerinin plânlanan sürede tamamlanarak ekonomiye kazandırılabilmesi amacıyla, birden fazla yılı kapsayan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için, işin süresine uygun olarak yıllar itibariyle ödeneğin bütçelerinde bulunmasını sağlamak üzere programlamanın yapılmış olması zorunludur. İlk yıl için öngörülen ödenek yılı merkezî yönetim bütçe kanununda belirlenen stratejik öneme sahip yatırımlar veya projeler hariç olmak üzere, proje maliyetinin % 10’undan az olamaz ve başlangıçta daha sonraki yıllar için programlanmış olan ödenek dilimleri sonraki yıllarda azaltılamaz.

b) Öngörülen ödeneklerin kullanılmasına imkân verecek süre dikkate alınarak, idarelerce ihalelerin zamanında yapılması, birden fazla yılı kapsayan ve yatırım niteliği olan işlerde (doğal afetler nedeniyle yapılması gerekenler hariç) ise yılın ilk dokuz ayında ihalenin sonuçlandırılması esastır. Ancak ertesi malî yılda gerçekleştirilecek süreklilik arz eden mal ve hizmet alımları için bir önceki malî yıl sona ermeden ihaleye çıkılabilir. … ”,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun“Sözleşmede değişiklik yapılması”başlıklı 15 inci maddesinde;

“Sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşme bedelinin aşılmaması ve idare ile yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla, aşağıda belirtilen hususlarda sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılabilir:

İşin yapılma veya teslim yeri.

İşin süresinden önce yapılması veya teslim edilmesi kaydıyla işin süresi ve bu süreye uygun olarak ödeme şartları.”,

İşe ait Sözleşmenin;

“İşe başlama ve bitirme tarihi”başlığı altında düzenlenen 9 uncu maddesinde;

“9.1.Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5(beş) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 1095 (BinDoksanBeş) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. .

9.4.Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler yok – yok tarihleri arasındaki 0 (sıfır) gündür. .”,

“Ödeme yeri ve şartları”başlığı altında düzenlenen 11 inci maddesinde;

“11.2. .

Ödenek tespit olunmuştur. Yüklenici yapım işi için sözleşmede belirtilen ödenekleri iş programına uygun şekilde imalat ve/veya ihzarat olarak sarf etmek zorundadır.”

“İş programı”başlığı altında düzenlenen 12 nci maddesinde;

“12.1. Yüklenici, iş programını yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde, sözleşme bedeli üzerinden imalatların niteliği, teknik özelliği ve yapım süreleri de göz önünde bulundurulmak suretiyle, gün bazında yapılması gereken iş tutarlarını hesaplayarak, ödeneklerin yıllara göre dağılım esasları ile varsa işin kısımları ile bitirme tarihlerini de dikkate alarak İdarece verilen örneklere uygun olarak hazırlar. Bu programda ayrıca; iş kalemlerini ve iş gruplarını, aylık imalatı ve iş miktarlarını, yıllık ödenek dilimleri ve bunların aylara dağılımı gösterilir ve iş programı en az dört nüsha hazırlanarak onaylanmak üzere İdareye teslim edilir.

İdare, iş programını verildiği tarihten başlamak üzere 15 gün içinde onaylar.

İş programının hazırlanması ve uygulanması ile ilgili diğer hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.”

“Sözleşmede değişiklik yapılması”başlığı altında düzenlenen 24 üncü maddesinde;

“24.1. Sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşme bedelinin aşılmaması ve İdare ile Yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla, aşağıda belirtilen hususlarda sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılabilir:

a) İşin yapılma yeri,

b) İşin süresinden önce yapılması kaydıyla işin süresi ve bu süreye uygun olarak ödeme şartları.”

İdari şartnamenin“Diğer hususlar”başlıklı 48 inci maddesinde;

“… Sözleşme ödenekleri bilgi amaçlı olup, iş yeri tesliminden itibaren sözleşme bedeli üzerinden bir günde yapılması gereken iş tutarı hesaplanarak, ödeneklerin yıllara göre dağılımı yeniden hesaplanacaktır.”

Hükümleri bulunmaktadır.

Bu hüküm ve tespitlere göre,

Taraflar arasında 04/11/2021 tarihinde imzalanan işe ait sözleşmenin yukarıda yer verilen hükümlerinde 2021 yılı ödeneğinin %10, 2022 yılı ödeneğinin %33, 2023 yılı ödeneğinin %33, 2024 yılı ödeneğinin %24 olarak belirlendiği, işin 08/11/2021 tarihinde yer tesliminin yapılması sonrasında sözleşmenin imzalandığı yıl içerisinde çalışılabilecek gün sayısının azalması halinde yıllık ödenek dilimlerinin de buna göre revize edilebileceğine ilişkin olarak işin sözleşmesi ve ilgili mevzuatında bir hüküm bulunmadığı, dolayısı ile 2021 yılındaki çalışılabilecek gün sayısının azaldığından bahisle ödenek dilimlerinin revize edilmesi ile idari şartnamenin“Diğer hususlar”başlıklı 48 inci maddesinin düzenlemesinin işe ait sözleşmenin“Sözleşmede değişiklik yapılması”başlıklı 24 üncü maddesi hükümlerine aykırılık teşkil edeceğinden/ettiğinden, yüklenici talebi doğrultusunda sözleşmesi ile belirlenen ödenek dilimlerinin ve buna bağlı olarak da iş programının revize edilemeyeceği değerlendirilmektedir.

– KARAR

Konu, yukarıda belirtildiği üzere incelenmiş ve değerlendirilmiş olup, buna göre“… İnşaatı İşi”nde;

İşin sözleşmesi ile belirlenen ödenek dilimlerinin ve buna bağlı olarak da iş programının revize edilemeyeceğine,

05/01/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun EK 1 ve EK 2 nci maddelerine istinaden, 02/02/2022 tarihinde yapılan toplantıda katılanların oy birliği ile karar verilmiştir.