|
ÖZET: Yüksek gerilim altında çalışan personelin “Elektrik Kuvvetli Akım Tesislerinde Yüksek Gerilim Altında Çalışma İzin Belgesi” (EKAT) eksikliği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. İçmesuyu arıtma tesisleri ve terfi istasyonlarında görev yapan bazı personelin, bu belgeye sahip olmadığı belirlenmiştir. Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği, yüksek gerilim altında çalışabilmek için gerekli olan EKAT belgesinin, yetkili kurumlarca düzenlenen eğitimler sonucunda verilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, bu tesislerde çalışacak personelin güvenlik önlemleri alması ve yeterli teknik bilgiye sahip olması zorunludur.
Denetim sonuçlarına göre, 282 personelden 151’inin elektrik kuvvetli akım tesislerinde çalıştığı, ancak bunlardan 80’inin EKAT belgesine sahip olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, hem mevzuata aykırı hem de insan sağlığı açısından ciddi riskler taşımaktadır. İdare, bu bulgular üzerine, belgesi olmayan personelin çalıştırılmaması ve EKAT belgelerinin temin edilmesi için gerekli adımları atmaya başlamıştır. Sonuç olarak, yüksek gerilim hatlarında görev alacak personelin EKAT belgesine sahip olması zorunludur. İdare, bu konuda gerekli önlemleri alarak, güvenli bir çalışma ortamı sağlamakla yükümlüdür. |
BULGU: Yüksek Gerilim Altında Çalışan Personelin İzin Belgesinin Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdareye ait içmesuyu arıtma tesisleri, terfi istasyonları ve bu yerlere bağlı merkezlerde bulunan trafolardan yapılan iletim, dağılım, manevra vb. işlemlere müdahale yetkisi olan bazı personelin, “Elektrik Kuvvetli Akım Tesislerinde Yüksek Gerilim Altında Çalışma İzin Belgesi” (EKAT) bulunmadığı görülmüştür.
30.11.2000 tarihli ve 24246 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; elektrik kuvvetli akım tesisleri; insanlar, diğer canlılar ve eşyalar için bazı durumlarda (yaklaşma, dokunma vb.) tehlikeli olabilecek ve elektrik enerjisinin üretilmesini, özelliğinin değiştirilmesini, biriktirilmesini, iletilmesini, dağıtılmasını ve mekanik enerjiye, ışığa, kimyasal enerjiye vb. enerjilere dönüştürülerek kullanılmasını sağlayan tesisler şeklinde tanımlama yapılmıştır. Aynı Maddenin devamında elektrik kuvvetli akım tesislerinde yüksek gerilim altında çalışabilmek için ilgili fen adamlarına, yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenen eğitimler sonucunda verilen belgenin Elektrik Kuvvetli Akım Tesislerinde Yüksek Gerilim Altında Çalışma İzin Belgesi (EKAT Belgesi) olduğu belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Kuvvetli akım tesislerinde çalışmak” başlıklı 60’ncı maddesinde; tüm yüksek gerilimli kuvvetli akım tesislerinde teknik konulardan sorumlu en az bir elektrik mühendisi olması gerektiği belirtilerek yeterli güvenlik önlemleri alınmadan ve özel araçlar kullanılmadan elektrik kuvvetli akım tesislerinde yüksek gerilim altında hiçbir şekilde çalışma yapılamayacağı ifade edilmiştir. Söz konusu Maddenin devamında elektrik kuvvetli akım tesislerinde yüksek gerilim altında ancak elektrik mühendisleri ile EKAT Belgesine sahip elektrikle ilgili fen adamlarının çalışma yapabileceği düzenlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzerine insanlar, diğer canlılar için tehlikeli olabilecek elektrik kuvvetli akım tesislerinde çalışacak personelin EKAT belgesine sahip olması gerektiği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede 5 içmesuyu arıtma tesisi ve 30 terfi istasyonlarında çalıştırılmak üzere elektrik teknisyeni, elektrik elektronik teknisyeni ve elektrik teknikeri unvanlı 282 personelin doğrudan hizmet sözleşmelerinde temin edildiği görülmüştür. Söz konusu 282 personelden 151’inin elektrik kuvvetli akım tesisleri kapsamında olan içmesuyu arıtma tesisi ve terfi istasyonlarında çalıştığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda 151 personelin EKAT belgesine haiz olması gerekirken 71 personelin belgesi olduğu ancak 80 personelin bu belgeye sahip olmadığı görülmüştür.
EKAT belgesine sahip olmayan personelin insan sağlığı açısından tehlikeli olan yüksek gerilim altında çalıştırılması mevzuata aykırılık oluşturmakla birlikte son derece tehlikelidir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından personelin EKAT belgesini temin edilmesi için gerekli işlemlere başlanıldığı, belgesi olmayan personelin söz konusu yerlerde çalıştırılmayacağı ifade edilmiş olup bulgu konusu hususa iştirak edilmiştir.
Sonuç olarak belgesi olmayan personelin yüksek gerilim hatlarında çalıştırılmaması ve İdare tarafından gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir.