|
ÖZET: Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) tarafından görevlendirilen dış değerlendiricilerin yol, gündelik ve konaklama masraflarının Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu idarelerinin bütçelerini yalnızca yasalarla belirlenen görev ve hizmetler için kullanabileceğini belirtmektedir. YÖKAK, özel bütçeli bir kamu idaresi olarak, kendi bütçesinden harcama yapma yetkisine sahiptir.
Denetimlerde, YÖKAK’ın hizmetlerinde ihtiyaç duyulan giderlerin kendi bütçesinden karşılanması gerektiği vurgulanmıştır. Üniversite, Yükseköğretim Kalite Kurulu Başkanlığı’nın yazısına dayanarak yapılan ödemelerin Harcırah Kanunu kapsamında değerlendirilebileceğini belirtse de, YÖKAK’ın kendi görevleriyle ilgili kamu hizmetini yerine getirdiği için bu ödemenin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, YÖKAK tarafından dış değerlendirme için görevlendirilen personelin masraflarının üniversite bütçesinden karşılanmaması gerektiği ifade edilmiştir. |
BULGU: Yükseköğretim Kalite Kurulu Tarafından Görevlendirilen Dış Değerlendiricilerin Masraflarının Üniversite Özel Bütçesinden Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversitenin kurumsal dış değerlendirme ve kurumsal akreditasyon programlarını değerlendirmek üzere Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) tarafından görevlendirilen dış değerlendiricilere ait yol masrafı, gündelik ve konaklama giderlerinin Üniversite bütçesinden karşılandığı görülmüştür
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçe ilkeleri” başlıklı 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; kamu idarelerine bütçeyle verilen harcama yetkisinin sadece yasalarla mükellef kılındıkları görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi için kullanılacağı açıkça hükme bağlanmıştır. Anılan Kanun’un “Bütçe türleri ve kapsamı” başlıklı 12’nci maddesinde ise kamu hizmeti kriteri göz önünde bulundurularak kamu idareleri sınıflandırılmış ve kapsama dâhil olan idareler sayılmak suretiyle belirlenmiştir.
YÖKAK adı geçen Kanun’a ekli II/A sayılı cetvelde sayılan kurumlar arasında yer aldığından, bu Kanun’un 12’nci maddesinde de ifade edildiği üzere mevzuatta tanımlanmış olan kamu hizmetini yürütmek üzere kendisine tahsis edilen gelirden harcama yapma yetkisine haiz özel bütçeli bir kamu idaresidir.
Nitekim 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yükseköğretim Kalite Güvencesi Sistemi ve Yükseköğretim Kalite Kurulu” başlıklı ek 35’inci maddesinde de Kurulun idari ve mali özerkliğe sahip, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli bir kamu idaresi olduğu hükmüne yer verilmiştir. Aynı maddede Kurulun görevleri; yükseköğretim kurumlarının akademik ve idari hizmetlerinin kalite düzeylerine ilişkin değerlendirmeler yapmak, kalite güvencesi, akreditasyon süreçleri ve bağımsız dış değerlendirme kurumlarının yetkilendirilmesi süreçlerini yürütmek olarak belirlenmiştir.
Diğer bir ifadeyle; idari ve mali özerkliğe sahip, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli bir kurum olan YÖKAK’ın, mezkûr maddede sayılan görevleri ve hizmetlerini, kendisine tahsis edilen bütçe ödeneğini kullanarak yerine getirmesi gerekmektedir. Zira 2547 sayılı Kanun’un ek 35’inci maddesinin tanıdığı yetkiye istinaden 23.11.2018 tarih ve 30604 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kalite Güvencesi ve Yükseköğretim Kalite Kurulu Yönetmeliği’nin “Kurulun mali yapısı” başlıklı 28’inci maddesinde de YÖKAK hizmetlerinde ihtiyaç duyulan tüm giderlerin Kurul bütçesinden karşılanacağı açıkça ifade edilmiştir.
Ancak yapılan denetimlerde; Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesinin kalite güvence sistemini değerlendirmek üzere görevlendirilen dış değerlendirme takım üyelerinin yol masraflarının, gündeliklerinin ve konaklama giderlerinin Üniversite tarafından karşılandığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, giderin Yükseköğretim Kalite Kurulu Başkanlığının 27.10.2023 tarihli ve E-85680258 903.07.022994 sayılı yazısı üzerine yapıldığı, ayrıca ödemenin 6245 sayılı Harcırah Kanununun, Harcırahın sureti tediyesi başlıklı 57. Maddesinde: “Harcırah hizmetin taalluk ettiği kurum bütçesinden ödenir.” hükmü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Her ne kadar İdare tarafından Yükseköğretim Kalite Kurulunun 12.10.2022 tarih ve 2456919 sayılı yazısı ile Üniversitede görevlendirilen değerlendirme takımı üyelerinin yol, yevmiye ve konaklama (uçak, otel, taksi vb.) giderlerin üniversitelerin bütçesinden karşılanması gerektiği belirtilmişse de Yükseköğretim Kalite Güvencesi ve Yükseköğretim Kalite Kurulu Yönetmeliği’nin “Kurulun mali yapısı” başlıklı 28’inci maddesinde ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde YÖKAK’ın hizmetlerinde ihtiyaç duyulan tüm giderlerin Kurul bütçesinden karşılanacağı açıkça ifade edilmiş; ayrıca, Kurul kendi görevi ile ilgili kamu hizmetini yerine getirdiğinden yapılan ödemenin Harcırah Kanunu’nun 57’nci maddesi kapsamında da değerlendirilmesi mümkün değildir.
Sonuç olarak; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde Yükseköğretim Kalite Kurulu tarafından dış değerlendirme yapmak üzere görevlendirilen personele ait giderlerin Üniversite bütçesinden karşılanmaması gerekmektedir.