ÖZET: Yükseköğretim Kurumları tarafından yürütülen Bilimsel Araştırma Projelerine ilişkin verilerin Yükseköğretim Bilgi Sistemi (YÖKSİS) üzerinden erişilemediği ve bu bilgilerin yetkili birimler tarafından takip edilmediği belirlenmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2016 tarihli Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik, bu projelerin YÖKSİS’e yüklenmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan denetimlerde, bazı yükseköğretim kurumlarının bu yükümlülüğü yerine getirmediği tespit edilmiştir.

Ayrıca, YÖKSİS aracılığıyla projeleri takip edecek bir birimin mevcut olmadığı anlaşılmıştır. Başkanlık, üniversitelerin projelere ait verileri YÖKSİS üzerinden girebileceğini belirtmekle birlikte, bu projelerin takibi için gereken birimin oluşturulmasının diğer kurumlar tarafından kabul edilmediğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, yükseköğretim kurumları arasında etkin bir koordinasyon sağlamak amacıyla YÖKSİS üzerinden verilerin yüklenmesi ve takip mekanizmasının kurulması gerekmektedir.

Bu durum, yükseköğretim alanında saydamlık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda raporlama yapılmasını zorlaştırmakta ve bilimsel araştırmaların etkin yönetimini olumsuz etkilemektedir.

BULGU: Yükseköğretim Kurumları Tarafından Yürütülen Bilimsel Araştırma Projelerine Ait Sağlıklı Verilere Yükseköğretim Bilgi Sistemi Üzerinden Ulaşılamaması ve Yetkili Bir Birim Tarafından Takip Edilmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Yükseköğretim kurumları tarafından yürütülen Bilimsel Araştırma Projelerine (BAP) ait birçok verinin Yükseköğretim Bilgi Sistemi (YÖKSİS) nezdinde bulunmadığı ve bu verilerin görevli bir birim tarafından takip edilmediği görülmüştür.
06.11.1981 tarih ve 17506 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7’nci maddesinin (b) fıkrası “Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,” şeklinde düzenlenmiştir.
26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Bilimsel araştırma projelerinin ve kaynak aktarımı desteklerinin YÖKSİS’e girilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrası “Komisyon tarafından kabul edilen ve devam eden bilimsel araştırma projeleri ve kaynak aktarımı desteklerine ilişkin bilgiler ile Yükseköğretim Kurulu tarafından istenen diğer bilgiler, kabul tarihini ve tamamlanan projelerin sonuç raporunun verilmesi gereken tarihi takip eden bir ay içinde YÖKSİS’e girilir.” şeklinde düzenlenmiştir.
Anılan mevzuat hükümleri gereğince yükseköğretim kurumları tarafından yürütülen Bilimsel Araştırma Projelerinin, YÖKSİS’e yüklenmesi gerekmektedir. Mezkûr Kanun hükmünden de anlaşılacağı üzere YÖK’ün yükseköğretim kurumları arasında koordinasyon görevi bulunmaktadır.
26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nin “Bilgi ve İletişim Standartları” başlıklı dördüncü bölümünün “Raporlama” standardı “İdarenin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetleri ile sonuçları, saydamlık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda raporlanmalıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Yapılan inceleme neticesinde, bazı Yükseköğretim Kurumlarının yürütmüş olduğu Bilimsel Araştırma Projelerinin veya anılan projelere ait verilerin YÖKSİS’e yüklenmediği tespit edilmiştir. Ayrıca Başkanlık nezdinde YÖKSİS aracılığıyla bu projeleri takip edecek bir birimin bulunmadığı da anlaşılmıştır.
Başkanlık, Bilimsel Araştırma Projelerine ilişkin verilerin YÖKSİS’de yer alan modül üzerinden üniversiteler tarafından yapılabildiğini ve anılan projelere ait verilerin YÖKSİS üzerinden ulaşılabildiğini; YÖKSİS aracılığıyla Bilimsel Araştırma Projelerini takip edecek birimin oluşturulması hususunun ise diğer kurumlar nezdinde kabul görmediğini ifade etmiştir.
Sonuç itibariyle Yükseköğretim Kurumları arasında koordinasyon görevi bulunan Başkanlık nezdinde YÖKSİS aracılığıyla Bilimsel Araştırma Projelerini takip edecek birimin oluşturulması ve anılan mevzuat hükmü gereğince yükseköğretim kurumlarından istenilen verilerin sisteme yüklenmesi ve YÖKSİS’in Başkanlık’ın amaç, hedef, gösterge ve faaliyetleri ile sonuçları, saydamlık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda rapor üretmesi sağlanmalıdır.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU

Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim R aporuna İlişkin İzleme T aporuna İlişkin İzleme T ablosu
Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan
İşlem
Açıklama
Yükseköğretim Kurumları Tarafından Yürütülen Bilimsel Araştırma Projelerine Ait Sağlıklı Verilere Yükseköğretim Bilişim Sistemi Üzerinden Ulaşılamaması ve Yetkili Bir Birim Tarafından Takip Edilmemesi 2022 Kısmen Yerine Getirildi Söz konusu husus 2023
yılında da tespit edilmiş olup Sayıştay Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” kısmında 2 numaralı bulgu olarak düzenlenmiştir.