Türkiye’de tam mükellef gerçek kişiler, kural olarak yurt dışında elde ettikleri kazanç ve iratları da Türkiye’de beyan eder. Ancak gelirin türü, Türkiye’ye transfer zamanı, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, yurt dışında ödenen vergi ve özel istisnalar sonucu değiştirir.
Gelirin türü önce belirlenir
Yurt dışı ücret, kira, temettü, faiz, serbest meslek ve ticari kazanç aynı kurallara tabi değildir. İç hukukta hangi gelir unsuruna girdiği belirlendikten sonra anlaşma hükümleri uygulanır.
Yurt dışında ödenen verginin mahsubu
Yabancı ülkede aynı gelir üzerinden ödenen gelir benzeri vergiler, Kanundaki belge ve sınır şartlarıyla Türkiye’de hesaplanan vergiden mahsup edilebilir. Mahsup, o gelire Türkiye’de isabet eden vergiyi aşamaz.
Kur çevrimi
Döviz cinsinden gelirin Türk lirasına çevrilmesinde gelirin elde edildiği tarihteki kur ve gelir türüne özgü tahakkuk/tahsil kuralları dikkate alınır.
Vergi anlaşmaları
Anlaşma, gelirin yalnız mukim devlette veya hem kaynak hem mukim devlette vergilenmesini öngörebilir. Çifte vergilendirme, mahsup veya istisna yöntemiyle giderilir.
2026 yeni istisna
2026’da getirilen özel düzenleme, belirli şartlarla Türkiye’de yerleşik hale gelen kişilerin Türkiye dışında elde ettiği bazı gelirler için yirmi yıllık istisna öngörmektedir. Bu istisna herkes için genel kural değildir; geçmiş üç yıllık ikamet/mükellefiyet şartları ve Tebliğ koşulları birlikte aranır.