|
ÖZET: Yurtdışında konaklama hizmeti alımında teminat olmaksızın ön ödeme yapılması, 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Kalkınma Ajansı, her yıl ocak ayında düzenlenen Consumer Electronics Show (CES) için katılımcıların konaklama hizmetini temin ederken, sözleşme gereği teminat talep etmeden 1.100.000,00 TL tutarında ön ödeme gerçekleştirmiştir. Sözleşmenin ilgili maddeleri, ön ödemenin yalnızca muayene ve kabul komisyonu onayıyla yapılabileceğini belirtmektedir.
Sözleşme gereği, ön ödeme miktarı toplam bedelin %20’sini aşamazken, Ajans tarafından yapılan ödeme bu sınırı iki katına çıkmıştır. Ayrıca, ön ödeme yerine, yüklenicinin gerçekleştirdiği hizmetler için bir ara ödeme yapıldığı ifade edilmektedir. Ancak, yüklenici tarafından otel odalarının rezerve edildiğine dair gerekli belgeler sunulmuş olsa da, teminat veya avans bedeli ödemesi yapılmamıştır. Bu durum, Ajans’ın sözleşme kapsamında herhangi bir hizmet alımı gerçekleştirmediğini ve dolayısıyla ödeme yapılmasına gerek olmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, yurtdışında konaklama hizmeti alımında teminat olmadan ön ödeme yapılması, ilgili düzenlemelere aykırıdır ve bu tür uygulamalardan kaçınılmalıdır. |
BULGU: Yurtdışından Konaklama Hizmeti Alımı İşinde Teminat Alınmadan Ön Ödeme Yapılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Kalkınma Ajansı
Ajansın, her yıl ocak ayında Amerika Birleşik Devletlerinde (Las Vegas Nevada) Consumer Electronics Association tarafından düzenlenen Consumer Electronics Show (CES)/ Tüketici Elektroniği Fuarına katılan personel ve diğer katılımcılar için satın aldığı konaklama hizmeti ön ödemesini teminat almaksızın gerçekleştirdiği görülmüştür.
Söz konusu konaklama hizmeti için pazarlık usulüyle yapılan ihale sonucunda imzalanan sözleşmenin 13.1.1’inci maddesinde “… Ön ödeme, Muayene ve Kabul Komisyonu tarafından konaklama hizmeti hazırlığının başladığı ve ön gerekliliklerin sağlandığına dair onaylanmış hak edişi ve hak edişe uygun düzenlenmiş faturaya istinaden yapılacaktır. Muayene ve kabul komisyonu onayına istinaden 10 iş günü içerisinde toplam konaklama hizmeti bedelinin %50’sinin ödenmesi yükleniciye yapılacaktır.” düzenlemesi yapılmıştır. Söz konusu sözleşme 17.10.2023-14.01.2024 tarihlerini kapsamakta olup sözleşme bedeli 2.200.000,00 TL olduğundan ön ödeme tutarı 1.100.000,00 TL’dir.
İdari şartnamenin ön ödeme başlıklı 28’inci maddesinde “Bu ihale kapsamında sözleşme imzalanmasına müteakip 10 iş günü içerisinde yüklenici tarafından otele ön ödeme yapılacaktır. Teknik şartnamede belirtilen tarihler ve oda sayısı için otel tarafından gerekli rezervasyon ve konfirmasyon yükleniciye yapılacaktır. Yüklenici tarafından ajansa sunulan ön ödemenin otele yapıldığı odaların rezerve edildiği ve konfirmasyonun alındığına dair destekleyici belgeler ajansa sunulacaktır. Ön ödeme, muayene ve kabul komisyonu tarafından konaklama hizmeti hazırlığının başladığı ve ön gerekliklerin sağlandığına dair onaylanmış hak edişi ve hak edişe uygun düzenlenmiş faturaya istinaden yapılacaktır. Muayene ve kabul komisyonunun onayına istinaden 10 iş günü içerisinde toplam konaklama hizmeti bedelinin %50’sinin ödemesi yüklenici yapılacaktır.” denilmektedir.
Kalkınma Ajansları Mal Hizmet ve Yapım İşi Satın Alma İhale Usul ve Esasları’nın 38’inci maddesinde;
“(1) Ön ödeme yapılması ön görülen işlerde, ön ödeme miktarı toplam sözleşme bedelinin %20’sinden fazla olamaz ve avans teminat mektubu karşılığında yapılır. Avans Teminat Mektubu miktarı en az yapılan ön ödeme miktarı kadar ve süresiz olacaktır.
(2) Ön ödeme, sözleşmenin imzalanmasını takiben yedi gün içinde, avans teminat mektubunun sunulmasına istinaden yapılır.” Düzenlemeleri bulunmaktadır.
Bu düzenlemelere göre yükleniciye avans teminat mektubunun sunulmasına istinaden en fazla %20 oranında 440.000,00 TL tutarında ön ödeme yapılabilecek olmasına karşılık teminat alınmadan 1.100.000,00 TL ön ödeme yapılmıştır.
Diğer taraftan yapılan ödemenin esasında ön ödeme değil yüklenicinin gerçekleştirdiği hizmet yani yurt dışında otel odalarının rezerve edilmesi ve bu rezervelerin yapılması için gerekli olan konfirmasyon için gerekli olan ara ödeme olduğu söylenebilir. Ancak ödeme evrakı içinde sözleşme imzalanmasına müteakip 10 iş günü içerisinde yüklenici tarafından otele ön ödeme yapıldığına ilişkin herhangi bir belge yer almamaktadır. Diğer taraftan yüklenici tarafından odaların rezerve edildiği ve konfirmasyonun alındığına dair destekleyici belgeler Ajansa sunulmuştur. Ancak bu işlemler için yüklenici tarafından otele avans ya da teminat bedeli olarak ödeme yapılmamıştır. Sonuç olarak, Ajans tarafından sözleşme bağlamında herhangi bir hizmet alımı gerçekleşmediğinden yükleniciye ödeme yapılmasını gerektirecek bir sebep de bulunmamaktadır.
Bu tür hizmet alımlarında teminat alınmadan ön ödeme yapılmamalıdır.