ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, zabıta memuru kadrosunda bulunmayan personelin zabıta olarak görevlendirildiğini ortaya koymuştur. 11 Nisan 2007 tarihinde yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 5. maddesi, belediye zabıta teşkilatının oluşturulmasında kaynakların etkin kullanımı ve hizmet kalitesinin artırılmasına yönelik hükümler içermektedir. Ayrıca, 6. maddede zabıta teşkilatındaki kadro ve unvanların belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Yönetmelik, zabıta memurluğuna geçiş için belirli şartlar öngörmekte ve bu şartları taşımayanların görevlendirilmesini engellemektedir. 16. maddede, memur kadrosunda çalışanların zabıta memurluğuna atanabilmesi için yaş ve sınav gibi kriterlere uyması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, 41. maddede zorunlu durumlarda belediye memurlarının geçici olarak zabıta biriminde görev alabileceği ifade edilmiştir.

Denetim sonucunda, 10 şirket işçisinin zabıta teşkilatında görev yaptığı tespit edilmiştir. Zabıta hizmetlerinin sürekliliği ve kalitesi için, bu hizmetlerin ancak ilgili yönetmelik şartlarını taşıyan memurlar tarafından yürütülmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, bütçe imkanları doğrultusunda zabıta memuru kadrosuna atama yapılması önem arz etmektedir.

BULGU: Zabıta Memuru Kadrosunda Olmayan Personele Zabıta Memurluğu Yaptırılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Zabıta memuru kadrosunda olmayan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yoluyla istihdam edilen işçilerin zabıta olarak görevlendirildiği görülmüştür.

11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Kuruluş” başlıklı 5’inci maddesinde, belediye zabıta teşkilatının 22/2/2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde belediye meclisi kararı ile oluşturulacağı; teşkilat oluşturulurken kaynakların etkili ve verimli kullanılması, zabıta hizmetlerinin kalitesinin artırılması ve ihtiyaç duyulan nitelik, unvan ve sayıda personel istihdamının sağlanmasının gözetileceği belirtilmiştir. “Kadro ve Unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde, belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanlarının Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’e göre belirlenen zabıta daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşacağı hüküm altına alınmıştır.

Yönetmelik’in “Başka Memurluklardan Naklen Geçiş” başlıklı 16’ncı maddesinde belediye hizmet birimlerinde memur kadrosunda çalışanlardan, belediye zabıta memurluğuna geçmek isteyenlerin 35 yaşını aşmamaları, bu Yönetmeliğin 13/A maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yer alan şartları taşımaları, 13/E maddesinde öngörülen sınavda başarılı olmaları kaydıyla 657 sayılı Kanun’a ve diğer mevzuat hükümlerine uyularak zabıta memurluğuna atanabileceği belirtilmiştir.

Ayrıca Yönetmelik’in “Geçici Görevlendirme” başlıklı 41’inci maddesinde de zorunlu hallerde, belediye memurlarından ihtiyacı karşılayacak sayıda personelin zabıta biriminin sadece büro hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede 10 şirket işçisinin zabıta teşkilatında fiilen zabıta olarak görevlendirildiği tespit edilmiştir.

Zabıta teşkilatında görev yapanların mesleğe kabulü, atamaları, görevde yükselmeleri gibi hususlar Belediye Zabıta Yönetmeliği’nde düzenlendiğinden bu hizmete alınmada belli başvuru ve sınav şartlarının olması söz konusu hizmetin herkes tarafından yerine getirilemeyeceğini göstermektedir.

Süreklilik arz eden zabıta hizmetlerinin Belediye Zabıta Yönetmeliği’ndeki nitelikleri taşıyan memurlar tarafından yerine getirilmesi amacıyla zaman içinde ve bütçe imkanları doğrultusunda zabıta memuru kadrosuna atama yapılması gerekmektedir.