|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı personelin zabıta ve itfaiye kadrosunda resmi olarak yer almadığı halde bu görevleri fiilen yürüttüğünü ortaya koymuştur. Belediye Zabıta Yönetmeliği, zabıta memurlarının tanımını, görevlerini ve yetkilerini açık bir şekilde belirlemekte olup, yalnızca bu kadroda bulunan kişilerin zabıta kıyafetini kullanarak görev yapabileceğini vurgulamaktadır. Yönetmelikte, geçici görevlendirme durumlarında bile, zabıta biriminde görev alacak personelin yalnızca belediye memurları arasından seçilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde, sağlık teknikeri, teknisyen ve sivil savunma uzmanı gibi kadro unvanlarına sahip bazı personelin zabıta memuru olarak görevlendirildiği ve resmi zabıta kıyafetiyle sahada görev yaptığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu durumun personel eksikliği nedeniyle gerçekleştiğini belirtse de, zabıta ve itfaiye birimlerinde yalnızca ilgili kadro unvanına sahip kişilerin istihdam edilmesi gerektiği konusunda gerekli önlemlerin alınacağına dair taahhütte bulunmuştur. Bu bağlamda, zabıta memurluğu görevlerinin yalnızca yetkili personel tarafından yürütülmesi gerektiği önemle vurgulanmaktadır. |
BULGU: Zabıta ve İtfaiye Kadrosunda Olmayan Kişilere Fiilen Zabıta Memurluğu ve İtfaiye Memurluğu Yaptırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından zabıta memuru ve itfaiye memuru kadrosunda bulunmadığı halde bazı personele zabıta teşkilatında fiili olarak belediye zabıta memurluğu yaptırıldığı görülmüştür.
11.04.2007 gün ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin; “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde;
Belediye zabıtası, beldenin düzenini muhafaza eden, belde halkının esenlik, sağlık ve huzurunu koruyan, yetkili organların bu amaçla alacakları kararları uygulayan özel zabıta kuvvetini,
Belediye zabıta personeli, belediye zabıta teşkilatındaki daire başkanı, müdür, şube müdürü, amir, komiser ve memurlarını ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.
Bahsi geçen Yönetmelik’in “Belediye Zabıta Kıyafetini Kullanma Yasağı” başlıklı 35’inci maddesinde ise; Belediye zabıta personeli için bu Yönetmelikte şekli gösterilen resmi kıyafet ile işaretlerin başka bir özel veya kamu kuruluşu mensubu tarafından kullanılamayacağı, “Geçici Görevlendirme” başlıklı 41’inci maddesinde de; zorunlu hallerde, belediye memurlarından ihtiyacı karşılayacak sayıda personelin zabıta biriminin sadece büro hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilebileceği, geçici görev süresinin bir yıl içinde altı ayı geçemeyeceği, ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, zabıta memurları özel bir amaç doğrultusunda güvenlik görevini yürüten kamu düzeni görevlisidirler. Zabıta teşkilatı görev ve yetkileri bakımından özellik arz ettiğinden, Belediye Zabıta Yönetmeliği’nde zabıta teşkilatı ve zabıta memurlarının görev ve yetkileri, hak ve yükümlülükleri, eğitimleri, kıyafetleri, sorumlulukları ve atanmaları gibi konular özel olarak düzenlenmiştir. Dolayısıyla zabıta memuru olmayan kişilerin zabıta memuru olarak görevlendirilip fiilen resmi zabıta kıyafetiyle zabıta memurluğu yapması ve bu yetkileri kullanarak işlem tesis etmesi mümkün bulunmamaktadır.
Yapılan incelemede, kadro unvanları sağlık teknikeri, teknisyen, sivil savunma uzmanı, şef olan personel ile belediye şirketinden temin edilen işçilerin, zabıta teşkilatında fiilen zabıta memuru olarak görevlendirildiği, görevlendirilen personelin resmi zabıta kıyafetiyle sahada fiili olarak görev yaptığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bahsi geçen hususla ilgili olarak personel eksikliği gerekçe gösterilmekle birlikte kadro ünvanı zabıta memuru ve itfaiye memuru olmayan kişilerin zabıta ve itfaiye birimlerinde görevlendirilmemesi konusunda gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından kadro unvanı zabıta memuru olmayan kişilerin zabıta memurluğu görevini yerine getirmemeleri ve bu kişilerin kadro unvanlarına uygun görevlerde istihdam edilmeleri gerekmektedir.