|
ÖZET: Zamanında ödenmeyen kira alacaklarına ilişkin hukuki sürecin başlatılmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Belediyeye ait taşınmazlardan kiralanan mülklerin kira ödemeleri zamanında yapılmamış ve bu alacaklar için herhangi bir hukuki işlem başlatılmamıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38. maddesi, belediye başkanına gelir ve alacakların takip edilmesi ve tahsil edilmesi konusunda sorumluluk vermektedir. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu, kamu kaynaklarının etkin ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesini zorunlu kılmaktadır.
Denetim sonucunda, 120, 121 ve 122 numaralı hesaplarda vadesi geçmiş alacakların bulunduğu, ancak henüz hukuki bir işlem yapılmadığı anlaşılmıştır. Türk Borçlar Kanunu’nun 147. maddesi, kira alacaklarının beş yıl içinde tahsil edilmemesi durumunda zamanaşımına uğrayacağını belirtmektedir. Bu durum, kamu idaresinin kira gelirlerinin bir kısmının tahsil edilmediğini ve zaman aşımına uğramaması için gerekli hukuki işlemlerin bir an önce başlatılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, ilgili kamu idaresinin, vadesi geçmiş kira alacakları için hukuki süreçleri hızlandırması ve tahsilat işlemlerini etkin bir şekilde yürütmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Zamanında Belediyeye Ödenmeyen Kira Alacaklarına İlişkin Hukuki Sürecin Başlatılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kamu idaresinin mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan kiraya verilenlerin kira ödemelerinin zamanında yapılmadığı, ödeme süresi geçen kira alacakları için hukuki sürecin başlatılmadığı mali kayıtların incelenmesiyle tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde, belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etme görev ve yetkisi belediye başkanına verilmiş ve bu konuda belediye başkanı birinci derecede sorumlu kılınmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesiyle de her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu ve yetkili kılınmış, mercilere hesap vermek zorunda oldukları belirtilmiştir.
Mezkûr Kanun’un “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu açıkça belirtilmiştir.
Aynı Kanun’nun “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinde ise malî hizmetler birimi tarafından yürütülecek işler sayılmış ve ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmenin söz konusu birim tarafından yerine getirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Beş yıllık zamanaşımı” başlıklı 147’nci maddesinde ise kira alacaklarında zamanaşımı hususu düzenlenmiştir. Anılan maddede, muaccel olduktan sonra beş yıl içinde tahsil edilmeyen kira alacaklarının zaman aşımına uğrayacağı belirtilmektedir.
Yapılan incelemede 120, 121 ve 122 No.lu hesaplarda izlenen alacaklardan vadesinde tahsil edilemeyenler olduğu ve/fakat henüz hukuki bir işlem yapılmadığı anlaşılmıştır.
Kamu idaresince, söz konusu alacaklardan vadesinde tahsil edilmeyenlerle ilgili hukuki işlemin en kısa zamanda başlatılacaağı bildirilmiştir.
Sonuç olarak, kamu idaresinin kira gelirlerinden bir kısmının vadesinin geçtiği ve tahsilata yönelik herhangi bir hukuki işlemin başlatılmadığı anlaşılmakta olup, alacakların zamanaşımına uğramaması için gerekli takip ve tahsilatın yapılması gerekmektedir.