|
ÖZET: Bursa Büyükşehir Belediyesi Stadyumu’na ait kira alacaklarının tahsili konusunda yasal işlemlerin zamanında başlatılmadığı tespit edilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri, kiracıların kira bedelini belirlenen sürelerde ödemekle yükümlü olduğunu ve bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda kiraya verenin sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, vadesi geçmiş alacakların tahsili için gerekli takip işlemlerini düzenlemektedir.
Bursa Büyükşehir Belediyesi Stadyumu ile ilgili olarak, toplam 26.755.698,45 TL tutarında kira alacağının tahsil edilemediği ve kiracının kira bedelini ödemediği ortaya çıkmıştır. 05.06.2022 tarihinden sonra tahakkuk eden ve ödenmeyen kira alacakları için gerekli yasal takibin başlatılmadığı, daha önceki alacaklar için ise icra takibi yapılmasına rağmen tahsilat sağlanamadığı görülmektedir. Bu durum, belediyenin gelirlerinin toplanmasında yetkili olanların, vadesi geçmiş alacakların takibi ve tahsili için gerekli yasal adımları atması gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, kamu mali yönetimi ve kontrolü ile ilgili yasal düzenlemelere uygun olarak, Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin kira alacaklarının zamanında tahsil edilmesi için etkili bir takip sürecinin başlatılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Zamanında Ödenmeyen Kira Alacakları İçin İcra Takip İşlemlerinin Başlatılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Bursa Büyükşehir Belediyesi Stadyumunun zamanında ödenmeyen kiralarının tahsili için gerekli yasal işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Kira bedelini ödeme borcu”nun düzenlendiği 313’üncü maddesinde; kiracının, kira bedelini ödemekle yükümlü olduğu; “İfa zamanı”nın düzenlendiği 314’üncü maddesinde; kiracının, aksine sözleşme ve yerel adet olmadıkça, kira bedelini ve gerekiyorsa yan giderleri, her ayın sonunda ve en geç kira süresinin bitiminde ödemekle yükümlü olduğu ifade edilmiştir.
6098 sayılı Kanun’un “Kiracının temerrüdü”nün düzenlendiği 315’inci maddesinde ise; kiracının, kiralananın tesliminden sonra muaccel olan kira bedelini veya yan gideri ödeme borcunu ifa etmediği takdirde, kiraya verenin kiracıya yazılı olarak bir süre vereceği, bu sürede de ifa etmeme durumunda, sözleşmeyi feshedeceğini bildirebileceği; kiracıya verilecek sürenin ise en az on gün, konut ve çatılı iş yeri kiralarında ise en az otuz gün olduğu düzenlenmiştir.
Bu hükümlere göre, kiracının sözleşmede belirtilen sürede kira bedelini ödeme yükümlülüğü bulunmakta ve kiralayanın kira bedelini ödeme borcunu yerine getirmeyen ve temerrüde düşen kiracıya yazılı olarak bir süre verme ve bu sürede de borcun ifa edilmemesi durumunda sözleşmeyi feshetme hakkı bulunmaktadır.
Diğer taraftan, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda da vadesi geçmiş alacakların tahsili için yapılması gereken takip işlemleri açıklanmış olup 269’uncu maddede belirtilen koşullar gerçekleştiğinde de icra mahkemesinden kiracının kiralananı boşaltması istenebilecektir.
Bursa Büyükşehir Belediyesi Stadyumu kira sözleşmesinde de kira bedelinin her ayın ilk beş günü içinde peşin ödeneceği ve kira bedelinin zamanında ödenmemesi durumunda kira bedellerine o ay başından itibaren yasal gecikme zammı uygulanacağı ve dokuz ay üst üste kira ödenmemesi halinde sözleşmenin Belediyece fesih edilme hakkının saklı olduğu düzenlenmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde, gelirlerin ve alacakların tahsili ile muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından muhasebe yetkilisi sorumlu kılınmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38’inci maddesinde de Belediye Başkanının; Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak; belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmekle görevli olduğu belirtilmektedir.
Yapılan incelemede, Bursa Büyükşehir Belediyesi Stadyumunun kiralanması ile ilgili olarak gecikme faizi dahil toplam 26.755.698,45 TL kira alacağının tahsil edilemediği, kiracının kira bedeli ödeme borcunu yerine getirmediği tespit edilmiştir. Amme alacağı dışındaki Belediye alacaklarının süresinde tahsil edilememesi nedeniyle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda belirtilen yollarla alacağın takibinin yapılıp kamu alacağının tahsilinin sağlanması gerekmektedir. Bursa Büyükşehir Belediyesi Stadyumunun kiralanması sonucu 05.06.2022 tarihinden sonra tahakkuk eden ve ödenmeyen kira alacaklarının tahsili için gerekli yasal takibin başlatılmadığı görülmüştür. 05.06.2022 tarihine kadar tahakkuk eden ve ödenmeyen kira alacakları için ise icra takibi ve haciz işlemi başlatılmasına rağmen herhangi bir tahsilat bulunmamaktadır.
Bu itibarla, Belediyenin gelirlerinin elde edilmesinde yetki ve sorumluluğu olanların, vadesi geçmiş kira alacaklarının takip ve tahsili için yukarıda açıklanan gerekli yasal işlemleri başlatması gerekmektedir.