|
ÖZET: Zamanında ödenmeyen vergi ve sosyal güvenlik primleri nedeniyle Efebel Personel Hizmetleri İnşaat Temizlik Spor Gıda Turizm Şirketi’nin mali yükümlülükleri artmıştır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Efeler Belediyesi bünyesinde çalışan personelin hakedişleri zamanında ödenmediği için şirketin vergi dairesine ve sosyal güvenlik kurumuna borcu olduğu tespit edilmiştir. 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan düzenlemeler, belediyelerin personel alımını belirli kısıtlamalar olmaksızın gerçekleştirmesine olanak tanımaktadır.
Bu durum, belediyenin kendi şirketleriyle imzaladığı sözleşmelerin gerekliliklerini yerine getirmemesi sonucunu doğurmuş ve şirketin vergi ve sosyal güvenlik primleri ile genel gider ve kar payı ödemelerinde gecikmelere yol açmıştır. 31 Aralık 2024 itibarıyla, Efeler Belediyesi’nin ödenmemiş sosyal güvenlik primi ve vergi borcu toplamda 420.077,14 TL’ye ulaşmıştır. Şirketin ve belediyenin, daha fazla borç yükü altına girmemesi için alacakların zamanında ve eksiksiz bir şekilde ödenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Zamanında Ödenmeyen Vergi ve Sosyal Güvenlik Primleri için Şirketin Faiz ve Mali Külfete Katlanması.
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Efeler Belediyesi bünyesinde Efebel Personel Hizmetleri İnşaat Temizlik Spor Gıda Turizm Şirketi’nden doğrudan hizmet alımı kapsamında çalıştırılan personel hakedişlerinin zamanında tam olarak ödenmemesi sonucu personel şirketinin vergi dairesine ve sosyal güvenlık kurumuna borcu olduğu tespit edilmiştir.
696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek Madde 20’nci maddede; “İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilir.
Bu madde kapsamındaki şirketlerde işçilerin işe alımı, işçilere ilişkin personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırları, ilk defa alınacak işçilere ilişkin belirlenecek ölçütleri esas alarak yıllık sınırlamaları ve bu kapsamdaki alımlar ile harcamaları izlemeye ilişkin usul ve esasları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.” hükümleri yer almaktadır.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesine istinaden 09.04.2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla kabul edilen İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar, 28/04/2018 tarih ve 30405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Usul ve Esasların “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; “(4) İdare tarafından şirkete personel gideri için yapılacak aylık ödemelerin toplamı, hizmet alımı sözleşmesinde öngörülen işçi ücretleri esas alınarak hesaplanan;
Asgari İşçilik maliyeti,
Asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan %4 sözleşme giderleri ve genel giderler,
İşçilikle bağlantılı ayni giderler,
ç) Asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden %7’ye kadar belirlenecek kâr,
dâhil işçilik giderleri toplamını aşamaz. İşçi ücretlerinin tespitinde asgari ücrette meydana gelen artışlar dikkate alınır. Asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile işçilikle bağlantılı ayni giderler ve kâr oranı, kamu ihale mevzuatı esas alınarak belirlenir. ” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan düzenleme sonucunda belediyeler tarafından belediye şirketlerinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın personel alımı yapılmaktadır. Söz konusu personel alımı neticesinde belediyeler tarafından kendi şirketlerine sözleşme koşullarına göre tespit edilen hakedişler ödenmektedir.
Belediyelerin kendi şirketleriyle imzaladıkları personel çalışmasına dayalı hizmet alımı sözleşmelerinin bir bütün olduğu görülmekte olup, sözleşmede belirtilen hakediş tutarlarının bir kısmının ödenebileceğine ilişkin seçimlik hakları bulunmamaktadır.
Yapılan incelemede Şirketin (Efebel Personel Hizmetleri İnşaat Temizlik Spor Gıda Turizm Şirketi) Efeler Belediyesi bünyesinde çalışan personelin hakediş ödemelerinde vergi ve sosyal güvenlik primleri ile %4 genel gider ve %7 oranında kar payının zamanında ödenmediği, haliyle şirketinde ilgili kurumlara borcunu ödeyemediği, faiz ve gecikme cezasına maruz kaldığı görülmüştür.
Şirketin 31.12.2024 tarihi itibari ile Efeler Belediyesinin ödemediği sosyal güvenlik primi ve vergi borcu için (SGK prim borcu: 393.037,14 TL Vergi borcu 27.040,00 TL) toplam 420.077,14 TL ilgili kurumlara borcu bulunmaktadır. Şirketin ve belediyenin daha fazla borç yükü altına girmemesi için alacakların zamanında ve tam ödenmesi gerekmektedir.