BULGU: Zarar Eden Belediye Şirketlerine Sermaye Artırımı Yoluyla Sürekli Kaynak Aktarılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Yıllar itibarıyla zarar eden Belediye şirketlerine, zarar etmelerine rağmen sermaye artırımı yoluyla kaynak aktarımı yapılarak kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasının sağlanmadığı görülmüştür.
24.12.2003 tarih ve 25326 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu, 11’inci maddesinde; üst yöneticilerin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımının sağlanmasından, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanun’da belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumlu olduğu, 68’inci maddesinde de; dış denetimin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi suretiyle de gerçekleştirileceği hüküm altına alınmıştır.
Belediye hesap ve işlemleri üzerinde yapılan incelemede; sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip olunan Konya Halk Ekmek Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Konya Organizasyon Turizm Reklam ve Ticaret Anonim Şirketi, Konbeltaş Konya İnşaat Taşımacılık Hizmet Danışmanlık Park İşletmeciliği ve Elektrik Üretim Anonim Şirketi, Konya Bilim Teknoloji ve İnovasyon Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketinden oluşan dört belediye şirketine yıllar itibariyle zarar etmelerine rağmen sermaye artırımı yoluyla kaynak aktarıldığı görülmüştür. Son beş yıl içerisinde aktarılan sermaye tutarları dört şirket itibariyle aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 14: Şirketlere Aktarılan Sermaye Tutarlarına İlişkin Bilgiler
| Şirketin Adı | KBB’nin Sermaye Payı (%) | KBB’nin Son 5 Yılda Katıldığı Sermaye Artırımı (TL) |
Şirketlerin Son 5 yıl Kar/ Zararı (TL) |
| Konya Halk Ekmek Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi |
100 | 200.000.000,00 | -195.642,26 |
| Konya Organizasyon Turizm Reklam ve Ticaret Anonim Şirketi |
100 | 4.900.000,00 | -454.584,84 |
| Konbeltaş Konya İnşaat Taşımacılık Hizmet Danışmanlık Park İşletmeciliği ve Elektrik Üretim Anonim Şirketi |
99,96 | 689.758.934,00 | -89.920.610,56 |
| Konya Bilim Teknoloji ve İnovasyon Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi |
95,4 | 40.000.000,00 | 339.846,26 |
Ayrıntısı tabloda görüleceği üzere; yüksek oranlarda zarar etmesine rağmen şirketlere son beş yılda toplamda 934.658.934,00 TL sermaye artırımı yoluyla kaynak aktarıldığı görülmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar ve mevzuat hükümleri doğrultusunda, Belediyeye ait şirketlerde mali disiplinin sağlanması amacıyla gerekli çalışmaların yapılması ve şirket faaliyetlerinin sürdürülebilir hale getirilmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, zarar eden belediye şirketlerine sermaye artırımı yoluyla kaynak aktarımının kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılmadığını göstermektedir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve kötüye kullanımının önlenmesi üst yöneticilerin sorumluluğundadır. Son beş yılda, dört belediye şirketine toplam 934.658.934 TL sermaye aktarılmıştır. Bu durum, mali disiplinin sağlanması ve şirket faaliyetlerinin sürdürülebilir hale getirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |