|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü’ne bağlı birimlerden beşinin gelirlerinin giderlerini karşılayamadığını, iki birimin ise herhangi bir faaliyette bulunmadığını ortaya koymuştur. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesi, döner sermaye işletmelerinin kurulması ve yönetiminde dikkat edilmesi gereken hususları belirlemektedir. Bu kapsamda, döner sermaye işletmelerinin, yükseköğretim kurumlarının temel faaliyetlerini aksatmadan çalışması ve kaynakların ekonomik bir şekilde kullanılması gerekmektedir.
Denetim sonuçlarına göre, toplam 21 döner sermaye işletme biriminden ikisi aktif değilken, beşi zarar etmektedir. Bu durum, işletmelerin kuruluş amaçlarına uygun olarak faaliyet göstermediğini göstermektedir. Kamu idaresi, bu bulguları ilgili birimlere ileterek gerekli önlemlerin alınmasını talep edecektir. Ayrıca, faaliyeti olmayan birimlerin kapatılması için gerekli yazışmaların yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak, faaliyette bulunmayan birimlerin yeniden aktif hale getirilmesi, zarar eden işletmelerin ise gelir elde etmesi ve giderlerin mevzuata uygun şekilde yönetilmesi önem arz etmektedir. Bu önlemler, döner sermaye işletmelerinin etkinliğini artıracak ve kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlayacaktır. |
BULGU: Zarar Eden ve Faaliyeti Olmayan Döner Sermaye İşletme Birimlerinin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne bağlı birimlerden 5 adedinin gelirlerinin giderlerini karşılayamadığı 2’sinin ise herhangi bir faaliyette bulunmadığı tespit edilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner Sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (a) fıkrasında; Yükseköğretim kurumlarında üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmesi kurulabileceği, (i) fıkrasında;
Döner Sermaye İşletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılmasının esas ve yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesinin zorunlu olduğu, (j) fıkrasında ise; Döner Sermaye İşletmelerinin faaliyet alanları, gelir ve giderleri, sermaye limitleri ile işletmelerin yönetimine ilişkin esas ve usullerin Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği ifade edilmiştir.
Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına ilişkin Yönetmelik’in “ Faaliyet alanları” başlıklı 5’inci maddesinde; döner sermaye işletmelerinin yükseköğretim kurumlarının esas faaliyetlerini aksatmayacak şekilde çalıştırılması gerektiği ve bu işletmelerin;
Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak,
Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak,
Üniversite ve ona bağlı kurumlarda hasta muayene ve tedavisi yapmak ve bunlarla ilgili tahlil ve araştırmaları yürütmek,
ç) Faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretiminde bulunmak amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerektiği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Gelir ve Giderler İle Bunların Muhasebeleştirmesi” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında; döner sermaye işletmesinin gelirlerinin, işletme adına yapılan mal ve hizmet satışları, şartlı bağış ve yardımlar ile diğer gelirlerden, giderlerinin ise faaliyet alanları ile ilgili giderlerden oluşacağı, dördüncü fıkrasında ise, döner sermaye işletmesi gelirlerinin kullanılmasında 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesine atıfta bulunularak, işletme faaliyetleri sırasında kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması ve yapılacak ödemelerde ise gelir-gider dengesinin gözetilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Denetimlerde; 2024 yılı itibarıyla toplam 21 döner sermaye işletme biriminden 2 birimin aktif olmadığı, 5 birimin ise gelirlerinin giderlerini karşılamayarak zarar ettiği tespit edilmiş olup söz konusu işletmelerin kuruluş amaçları doğrultusunda sayılan faaliyetlerden biri veya birkaçına yönelik aktif çalışmada bulunması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında söz konusu birimlere bulguların iletilerek gerekli önlemlerin alınmasının isteneceği, herhangi bir faaliyeti olmayan birimlerin ise birimleri kapatma konusunda gerekli yazışmaların yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde, faaliyeti olmayan birimlerin kuruluş amacına uygun olarak faaliyete geçirilmesi, zarar ettiği tespit edilen işletmelerde ise gelirlerin elde edilmesi, giderlerin harcanmasında mevzuata uygun bir şekilde gelir-gider dengesinin sağlanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.