ÖZET: Zemin altı otoparklarının, binalar hesabında izlenmesi gerektiği halde, yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabında takip edildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, binaların 252-Binalar Hesabında, altyapı yapılarının ise 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, incelemeler sonucunda, stadyum, spor kompleksleri, cami, okul ve diğer hizmet binalarındaki zemin altı otoparklarının bu kurallara aykırı olarak 251 hesabında kaydedildiği görülmüştür.

İdare, bu durumun düzeltilmesi için gerekli adımları atacağını belirtmiş, 18.12.2024 tarihli bir tebliğ ile zemin altı otoparklarının muhasebeleştirilmesinin 252-Binalar Hesabına kaydedilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Ancak, henüz muhasebe kayıtlarında herhangi bir düzeltme yapılmamış olması, sorunun devam ettiğini göstermektedir. Bu bağlamda, bütünleyici nitelikteki zemin altı otoparklarının doğru hesapta izlenmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Zemin Altı Otoparklarının Binalar Hesabında İzlenmesi Gerekirken Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında Takip Edilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Zemin altı otoparkların 252-Binalar Hesabında izlenmesi gerekirken 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında izlendiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı” başlıklı 190’ıncı maddesinde; bu hesabın, herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı, “252-Binalar hesabı” başlıklı 192’nci maddesinde de; eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin Binalar Hesabında izleneceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Bu bağlamda, İdare mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin 252-Binalar Hesabında; yol, köprü, baraj, tünel ve benzeri yapıların da 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında izlenmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, İdarece yapımı gerçekleştirilen stadyum, spor kompleksi ve tesisleri, camii, okul, hizmet binaları vb. içinde bulunan ve bütünleyici parça mahiyetinde olan zemin altı otoparklarından dolayı bütün bu yapıların 252-Binalar Hesabında izlenmesi gerekirken 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında izlendiği görülmüştür. Belirtilen imalatların farklı ihaleler kapsamında yapılması ve tamamlatılmasından dolayı tutar tespiti yapılamamıştır.

Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; bulguda belirtilen hususların yerine getirilebilmesi için İdarenin tüm birimlerine stadyum, spor kompleksi ve tesisleri, camii, okul, hizmet binaları vb. yapım işleri içinde bulunan ve bütünleyici parça mahiyetindeki zemin altı otopark yapımı işlerinde, geçici kabul öncesinde 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmiş olan tutarların geçici kabulün onaylanmasından sonra 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı yerine 252-Binalar Hesabına borç kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirilip takip edilmesine yönelik 18.12.2024 tarih ve 2310497 sayılı Kurum içi tebliğin yayımlandığı ifade edilmiştir.

İdare cevabında her ne kadar gerekli çalışmaların başladığı ifade edilmiş olsa da muhasebe kayıtlarında herhangi bir düzeltme yapılmadığından bulgu konusu husus devam etmektedir.

Sonuç olarak, bütünleyici mahiyette olan zemin altı otoparklarının 252-Binalar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.