Zorunlu Araç Mali Sorumluluk Sigortasının Basamak Ayrımına Gidilmeden Tek Fiyat Üzerinden Alınması (Sayıştay)

BULGU: Zorunlu Araç Mali Sorumluluk Sigortasının Basamak Ayrımına Gidilmeden Tek Fiyat Üzerinden Alınması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İSKİ tarafından gerçekleştirilen zorunlu mali sorumluluk sigortası alımı işinde araçlar için sigorta basamaklarına göre ayrıma gidilmeden tek fiyat üzerinden alım yapıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde;
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” ifadesi yer almaktadır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde;
“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” denilmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesine göre, üst yöneticiler sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan sorumludurlar. Aynı Kanun’un 32’nci maddesine göre de, harcama yetkilileri ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından sorumludurlar.
Yapılan incelemede; araçların ihale tarihi itibariyle bulundukları sigorta basamaklarına ayrılmadan zorunlu mali sorumluluk sigortası ihalesinin yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum isteklilerin, araçların ihale tarihi itibariyle bulunduğu sigorta basamaklarını dikkate almadan tek bir fiyat üzerinden sadece cinslerini dikkate alarak teklif vermelerine yol açmaktadır. Oysa her bir araç ihale tarihi itibariyle bulunduğu sigorta basamağına göre ayrılmış olsaydı, istekliler tekliflerinde bu durumu da göz önünde bulundurabilecekler ve daha fazla fiyat avantajı sağlanabilecektir.
Zorunlu mali sorumluluk sigortası ihalelerinde iyi uygulama örnekleri incelendiğinde, araçların cinsi ayrımına ilave olarak sigorta basamak farklılaştırılması da yapılması halinde ciddi fiyat avantajı sağlandığı görülmektedir. Çünkü zorunlu mali sorumluluk sigortasında basamak yükseldikçe araçların sigorta bedelleri düşmektedir.
Aşağıdaki tabloda İSKİ’nin zorunlu mali sorumluluk sigortası ihalesindeki araç sayıları, cinsleri, sigorta basamakları ve sigorta bedelleri yer almaktadır;
Tablo 13: Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası İhalesindeki Araç Bilgileri

Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere, zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işinde araç sayıları, cinsleri, sigorta basamakları ve basamaklara göre sigorta bedelleri yer almaktadır. Aynı cins araçlarda basamak değerlerinin farklılaştırılması halinde sigorta bedellerinde fiyat avantajı elde edileceği açıkça görülmektedir.
Burada vurgulanmak istenen, zorunlu mali sorumluluk sigortası ihalesinde sadece araç cinsi ayrımına gidilmesi halinde mi yoksa ilave olarak sigorta basamak farklılaştırılması yapılması halinde mi fiyat avantajı sağlanacağının ihale öncesinde değerlendirilmesi sonucuna göre zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işinin gerçekleştirilmesi hususudur. Bu şekilde yapılacak değerlendirmeye göre alım yapılması durumunda, kaynakların 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na uygun biçimde etkili, ekonomik, verimli olarak kullanılmasının sağlanabileceği ve 4734 sayılı Kanun’a göre ihtiyaçların en uygun şekilde karşınmasının mümkün olabileceği düşünülmektedir.