501 kişilik personel alımında özürlü işçi çalıştırma zorunluluğu asgari işçilik maliyetini nasıl etkiler (KİK)

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (TMO) Teknik İşler Dairesi Başkanlığı’nca 11.11.2013tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/144174 IKN’li “Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü Merkez İdare Binası İle Taşra Teşkilatı Binalarının İç ve Dış Temizliği, Yemekhanelerinde Personel Yemeğinin Hazırlanması, Servisi İle Diğer Nitelikli Personel” ihalesine ilişkin olarak,

Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hiz. Bilgi İşlem Otom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 20.12.2013tarih ve 40179sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 13.01.2014tarihli ve 2014/UH.I-268sayılı karar ile;

“Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine”karar verilmiştir.

Davacı Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hiz. Bilgi İşlem Otom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 5. İdare Mahkemesinin 14.03.2014 tarihli ve E:2014/163 sayılı kararında;

“Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin teklif sunduğu Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü(TMO) Teknik İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 2013/144174 ihale kayıt numarası ile gerçekleştirilen “Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü Merkez İdare Binası ile Taşra Teşkilatı Binalarının İç ve Dış Temizliği, Yemekhanelerinde Personel Yemeğinin Hazırlanması, Servisi ile Diğer Nitelikli Personel” ihalesinde teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamının 21.061.707,48 TL olarak hesaplandığı, bu tutardan daha düşük teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bu kapsamda davacının süresi içinde sunduğu açıklamada davacı şirketin teklifini 4857 sayılı Kanunun 30.maddesi uyarınca çalıştırılması gereken özürlü personele ilişkin Hazinece karşılanan sigorta primi teşvik tutarını işçilik maliyetinden düşerek verdiğini beyan ettiği, sunulan teklifin en avantajlı teklif olmasına rağmen asgari işçilik maliyetini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması üzerine davacı tarafından şikayet yoluna gidildiği, şikayet başvurusunun reddi üzerine yapılan itirazen şikayet başvurusunun dava konusu işlemle; bu şekilde teklif verilmesine imkan sağlamasının ihale uhdesinde kalan istekli ile mevcut ihale dokümanındaki düzenlemelere göre teklif vermiş istekliler arasında sağlanması gereken fırsat eşitliğini bozduğu ve hukuki güvenlik ilkesinin ihlal ettiği, neticede ihale dokümanında kaç personel için hangi koşullar üzerinden teklif verilmesi gerektiğinin açık olduğu ve davacı şirketin bu durumu birim fiyat teklif mektubunda kabul ederek teklifini verdiği hususları dikkate alındığında, davacı şirketin teklif etmesi gereken asgari işçilik maliyetinin altında verdiği teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 30.maddesi gereğince elli veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerinde %3 oranında özürlü işçi çalıştırılmasının zorunlu olması nedeniyle, 501 kişilik personel hizmet alımı ihalesine ilişkin ihale dokümanı hazırlanırken ve asgari işçilik maliyeti belirlenirken, bu Kanun hükmünün ihmal edilmesi mümkün görülmemektedir.

Öte yandan İş Kanununun anılan hükmü kapsamında çalıştırılan özürlü işçilerin sigorta primlerinin işverene ait olan kısmının Hazine yardımı dikkate alındığında bunun ihale kapsamında bir maliyet unsuru olarak görülmesi durumunda, kamu zararı ortaya çıkacak ve idarece yüklenici tarafından gerçekte yapılmayan bir giderin yükleniciye ödenmesi sonucu doğacaktır.

Bu durumda davacı tarafından Kanun’da belirlenen yükümlülük kapsamında çalıştırılması gereken özürlü işçi için yapılan Hazine yardımı dikkate alınarak belirlenen teklifin usulüne uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Öte yandan, dava konusu işlemin davacının ihalede sunduğu teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağından, uygulanması halinde telafisi güç sonuçlar doğuracaktır.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28/1 maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 13.01.2014 tarihli ve 2014/UH.I-268 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.