Belediye işçisinin toplu sözleşmede belirtilen limitlerin üzerinde çalıştırılması (Yargıtay)

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkili işçinin halen davalı Belediyede işçi olarak çalışmaya devam ettiğini, haftanın altı günü çalıştığını, Toplu iş sözleşmesine göre işçinin haftanın beş günü çalıştırılmasının asıl olduğunu, cumartesi-pazarın tatil olması gerektiğini, davacının hem fazla çalışma yaptığını, hem de haftalık çalışma saatlerinin Toplu iş sözleşmesine aykırı olarak hafta sonuna da yayıldığını, davacının Kızılcasöğüt’te kurulan su kulesinde kurulduğu günden beri nöbet tuttuğunu, fazla mesai ücreti istediği için ceza olarak çöp toplama işine verildiğini ileri sürerek fazla çalışma ücreti alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı, işçi ücretlerinin eksiksiz ve tam gününde ödendiği, davacının su kulesinde nöbet tuttuğu zamanlarda ertesi gün izinli sayıldığını, davacının fazla mesai yapmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda ve yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı, davacı vekili ve davalı vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle mahkemece karar başlığında davalı olarak …Belediye Başkanlığı (Kapatılan … Belediyesini temsilen)’nın gösterilmesi yerine … Belediyesi’nin gösterilmesinin mahallinde düzeltilebilir bir hata olduğunun anlaşılmasına göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı ve fazla çalışmanın hesap yöntemi konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.
Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda ise işçinin ihtirazi kayıt ileri sürmesi beklenemeyeceğinden, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının her türlü delil ile ispatı mümkündür.Somut olayda; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; taraf tanık anlatımları ile, davacının kışın 08.30-17.30, yazın 08.00-17.00 saatleri arasında 1 saat 40 dakika ara dinlenme süresi ile günde 7 saat 20 dakika çalıştığı; nöbet tutulduğu hafta davacının haftanın bir günü 19.00-07.30 saatleri arasında nöbet tutmak ve ertesi gün öğleye kadar 4 saat çalışma yapmak suretiyle 12.5 saatten 1.5 saat ara dinlenme düşülerek 11 saat, ertesi gün 4 saat çalıştığı, haftanın dört günü 7 saat 20 dakika çalışma ile ( nöbet günü11 saat + ertesi gün 4 saat +7 saat 20 dakika x4 gün) toplam haftalık 44 saat 20 dakika çalışma yaptığı yürürlükte olan Toplu İş Sözleşmesi ve ilgili madde uyarınca haftalık çalışma süresi 42.5 saat olduğundan davacının 1 saat 50 dk fazla çalışma yaptığının kabulü ile dava zamanaşımı dikkate alınarak yapılan hesaplama mahkemece hüküm altına alınmıştır. Davacı ile aynı işyerinde çalışan diğer işçi … tarafından açılan davada bilirkişi tarafından yazın 8.30-17.30, kışın 8.00-17.00 saatleri arasında 1 saat 40 dakika ara dinlenme süresi ile günde 7 saat 20 dakika çalıştığı; nöbet tutulduğu hafta 5. günün akşamı 20.30-6.00 saatleri arasında 1.5 saat ara ile 8 saat nöbet tutmak ve ertesi gün öğleye kadar 3 saat 30 dakika çalışma yapmak suretiyle haftalık 48 saat 10 dakika çalışma olduğu, TİS’e göre haftalık çalışma süresi 42.5 saat olduğundan davacının haftada 5 saat 40 dakika fazla çalışma yaptığı ; ayrıca mahkemeye davacı tarafından sunulan bazı günlere ait nöbet çizelgelerinden, su kulesinde ayda 1.5 gün, Cumartesi veya Pazar günleri için ise ortalama ayda 0.55 gün nöbet tutulduğu kabul edilerek yapılan hesaplama ve mahkeme kabulünün Dairemiz 24.10.2019 tarih 2016/21389 esas ve 2019/19940 karar sayılı ilamı ile hesaplamanın mükerrer olup olmadığı konusunda bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığı ve denetime elverişli olacak şekilde yeniden rapor tanzim ettirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bozulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Aynı belediyede aynı şekilde çalışan işçiler hakkında farklı hesaplama yapıldığından Emsal Dairemiz kararı da gözönüne alınarak mahkemece denetime elverişli olacak şekilde yeni bir rapor tanzim ettirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 20.01.2020 gününde oybirliği ile karar verildi.