Bütçe Tahminlerinin Gerçekçi Hazırlanmaması (Sayıştay)

Belediyenin bütçe gelir / gider kesin hesap cetvellerinin incelenmesi neticesinde, bütçe tahminlerinin gerçekçi şekilde hazırlanmadığı, yılsonlarında gerçekleşme oranlarının bütçe tahminlerinin çok altında kaldığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nda Bütçe; belirli bir dönemdeki

gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belge olarak tanımlanmış ve yine Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde de bütçe tanımı kanun ifadesi doğrultusunda kaleme alınarak; İl özel idaresi, belediye, bağlı idare ve birliklerin bütçesi, mali yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösteren, gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin veren bir meclis kararı olarak tanımlanmıştır.

Ayrıca 5018 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesiyle bütçe ilkeleri tespit edilerek bütçelerin kalkınma planı ve programlarda yer alan politika, hedef ve önceliklere uygun şekilde, idarelerin stratejik planları ile performans ölçütlerine ve fayda-maliyet analizine göre hazırlanacağı, stratejik planların dikkate alınacağı, bütçe gelir ve gider tahminleri ile uygulama sonuçlarının raporlanmasında açıklık, doğruluk ve malî saydamlığın esas alınacağı vurgulanmıştır.

Tablo 8: Son Beş Yıllık Bütçe Gerçekleşmeleri

Yukarıdaki tabloda yer alan bilgiler doğrultusunda belediyenin son beş yıla ait bütçe tahminleri ile gerçekleşmeleri değerlendirildiğinde, ortalama gerçekleşmenin gelir bütçesinde %55 seviyesinde kalarak tahminden %45 saptığı, gider bütçesi ortalama gerçekleşmesinin de %53,2 seviyesinde kalarak tahminden %46,8 saptığı tespit edilmiştir. Gerçekleşme oranı her yıl bir öncekinin daha altına düşerek devam etmiştir. Bununla birlikte, bahsi geçen sapmalara rağmen 2019 yılı bütçesi, bir önceki yıla oranla %13,55 oranında bir artışla 704.000.000,00 TL’ye yükseltilmiştir.

Bu sonuçlar karşısında kurum bütçesinin hazırlanmasında ilgili mevzuat hükümleri ile bütçenin genel kabul görmüş “doğruluk” ve “samimiyet” ilkelerine uyulması yönünde azami özenin gösterilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.