Emanetler hesabının zamanaşımı süreleri bakımından takibi (Sayıştay)

Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “333-Emanetler Hesabı-Hesabın Niteliği” başlıklı 227 inci maddesi, “ Hesaba ilişkin işlemler ” başlıklı 228 ve “ Hesabın işleyişi ” başlıklı 229 uncu maddelerinde, söz konusu hesabın, emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş olup, maddelerin devamında ilgili hesapların işleyişi açıklanmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Ödenemeyen Giderler ve

Bütçeleştirilmiş Borçlar” başlıklı 34’ncü maddesinde;

“Ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyen tutarlar, bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınır ve buradan ödenir. Ancak, malın alındığı veya hizmetin yapıldığı malî yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen emanet hesaplarındaki tutarlar bütçeye gelir kaydedilir. Gelir kaydedilen tutarlar, mahkeme kararı üzerine ödenir….

ilgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçlar zamanaşımına uğrayarak kamu idareleri lehine düşer.’’ denilmektedir. 

Keçiören Belediyesi 2013 yılı yevmiye defteri ve kesin mizanının incelenmesi sonucu; 333 Emanetler Hesabı’na ilişkin olarak, alınan emanetlerin alınış tarihleri ve ilgili mevzuatlarda belirtilen süreler dikkate alınarak, zamanaşımına uğramış olan emanetlerin tespit ve kontrollerinin yapılmadığı, 333-Emanetler hesabının 99.90 alt kodlu Diğer Çeşitli Emanetler alt hesabında bulunan  2.495.162,68-TL tutarın , 1.652.655,43-TL lik kısmının 2006 ve daha önceki dönemler de kayıtlara alındığı ve dolayısıyla 1.652.655,43-TL nin zamanaşımına uğradığı halde 333-Emanetler Hesabında izlenmeye devam edildiği görülmüştür.

Söz konusu hesapta izlenen tutarlara ilişkin yapılan incelemeler neticesinde 2012 yılı ve öncesinden devreden 333-Emanetler hesabında kayıtlı tutarlardan, zamanaşımına uğrayanların tespitlerinin yapılmasına imkân sağlayacak veri ve bilgiler, idare tarafından kullanılan muhasebe programı ve kayıtlarda yer almamaktadır. Bu durum ilgili mevzuat gereğince zamanaşımına uğrayan emanetlerin tespit ve kontrollerinin yapılmasını zorlaştırmaktadır.

333-Emanetler Hesabının zamanaşımı süreleri bakımından takip edilmesi, hesapta kayıtlı bulunan tutarlardan zamanaşımına uğramış olanların tespit edilerek kamu idaresi lehine gelir kaydedilmesi gerekmektedir.