Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

Trabzon Büyükşehir Belediyesi 2013 yılı Sayıştay Denetim Raporu

5393 sayılı Belediye Kanununun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75 inci maddesinde;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

…

d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.

…”

Denilmektedir.

Yukarıda zikredilen kanun hükmünden anlaşılacağı üzere, belediyeler; kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak belediye meclis kararı ile ancak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilir, bu idarelerin dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, derneklere, sivil toplum kuruluşlarına veya meslek kuruluşlarına süresi her ne olursa olsun belediye taşınmazlarını tahsis edemez, ancak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine uygun olarak kiralayabilirler.

Yapılan incelemede, Trabzon Belediye Meclisinin 07.02.2003 tarih ve 4 sayılı kararı ile mülkiyeti belediyeye ait 1 nolu Çömlekçi mah. Tapunun 328 ada, 60 nolu parselinde kayıtlı eski eser vasıflı binanın Trabzon Barosu Başkanlığına 10 yıl süre ile tahsis edildiği, kira ve diğer şartların Belediye Encümeni tarafından belirlenmesi kararı alındığı tespit edilmiştir.

Daha sonra Trabzon Belediye Meclisinin 03.12.2008 tarih ve 373 sayılı kararı ile,

5393 sayılı Belediye Kanununun 75-d maddesi uyarınca daha önce verilen süre dahil tahsis 25 yıla uzatılmış ve kira ve diğer şartların Belediye Encümeni tarafından belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Trabzon Barosu Başkanlığı kamu kurumu değil kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olduğu için belediyenin mülkiyetinde bulunan taşınmazın 5393 sayılı Belediye Kanununun 75-d maddesi uyarınca Trabzon Barosu Başkanlığına tahsis edilmesi mümkün değildir.

Kamu idaresi cevabında: 1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 76. Maddesinin Değişik birinci fıkrasında “ Barolar, …..KAMU KURUMU NİTELİĞİNDE MESLEK

KURULUŞLARIDIR.” hükmü doğrultusunda; Kültür Bakanlığı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünün 28.08.2002 tarih ve 491 sayılı Olurlarına istinaden, 07.02.2003 tarih ve 4 sayılı meclis kararı ile Trabzon Barosu Başkanlığına tahsis edilen taşınmaz; harabe halde iken, imzalanan protokol çerçevesinde Trabzon Barosu tarafından esaslı tadilat yapılmış ve şehrimize kazandırılmıştır.

Sonuç olarak: Belediyeler kendilerine ait taşınmazları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak ancak mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Belediyelerin kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile ilişkisi ise 5393 sayılı Belediye Kanununun 75 inci maddesinin c bendinde düzenlenmiştir. Bu bende göre de Belediyeler kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile ancak ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. 2014 yılı denetimlerinde bu hususta yapılanlar yeniden değerlendirilecektir.

ÖZET: Trabzon Büyükşehir Belediyesi, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi uyarınca, taşınmazlarını yalnızca mahalli idareler ve diğer kamu kurumlarına tahsis edebilir. Trabzon Barosu Başkanlığına yapılan tahsis, bu kanun hükümlerine aykırıdır çünkü Baro, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşudur. 2003 ve 2008 tarihli belediye meclis kararlarıyla tahsis edilen taşınmaz, bu nedenle geçersizdir. Belediyeler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarıyla yalnızca ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu durum 2014 yılı denetimlerinde yeniden değerlendirilecektir.