Petrol piyasasındaki değişiklikler nedeniyle krsal motorin temininde mücbir sebep hali sözleşme feshi ve teminat iadesini gerektirir m (KİK)

Kuruma yaplan muhtelif bavurularda, petrol piyasas mevzuatnda yaplan deiikliklerin ykleniciler tarafndan krsal motorinin idarelere teslim edilemeyecei sonucu dourduu, bu durumun 4735 sayl Kamu hale Szlemeleri Kanununun 10 uncu maddesinde dzenlenen mcbir sebep olarak deerlendirilip deerlendirilmeyeceiile szlemenin feshedilip edilip edilemeyecei, krsal motorin fiyat zerinden motorin alnp alnmayaca ile fiyat fark verilip verilmeyecei hususlarnda Kurum gr talep edilmektedir.

4735 sayl Kamu hale Szlemeleri Kanunun “Mcbir sebepler” balkl 10 uncu maddesinde; “Mcbir sebep olarak kabul edilebilecek haller aada belirtilmitir:

Sre uzatm verilmesi, szlemenin feshi gibi durumlar da dahil olmak zere, idare tarafndan yukarda belirtilen hallerin mcbir sebep olarak kabul edilebilmesi iin; ykleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemi olmas, taahhdn yerine getirilmesine engel nitelikte olmas, yklenicinin bu engeli ortadan kaldrmaya gcnn yetmemi bulunmas, mcbir sebebin meydana geldii tarihi izleyen yirmi gn iinde yklenicinin idareye yazl olarak bildirimde bulunmas ve yetkili merciler tarafndan belgelendirilmesi zorunludur.”

Ayn Kanunun “Szlemede deiiklik yaplmas” balkl 15 inci maddesinde; “Szleme imzalandktan sonra, szleme bedelinin almamas ve idare ile yklenicinin karlkl olarak anlamas kaydyla, aada belirtilen hususlarda szleme hkmlerinde deiiklik yaplabilir:

Ayn Kanunun “Mcbir sebeplerden dolay szlemenin feshi” balkl 23 nc maddesinde;“Mcbir sebeplerden dolay szlemenin feshedilmesi halinde, hesab genel hkmlere gre tasfiye edilerek, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar iade edilir.”

hkmleri yer almaktadr.

Kamu hale Genel Tebliinin “Szlemenin uygulanmasna ilikin hususlar” balkl 25 inci maddesinin “dare ile yklenici arasnda szlemenin karlkl olarak feshedilmesi ve kesin teminatn iade edilmesi” 25.1 inci alt maddesinde; “Teknik artnamede belirtilen nitelikteki mal temininin fiilen imkansz olmas durumunda; szlemenin feshi ile bu durumda kesin teminat ve varsa ek kesin teminatn iadesi hali, szleme tatbikat ile ilgili bir sorun olup, anlan sorunun, 4735 sayl Kanun ve genel hkmlere gre zmlenmesi gerekmektedir.”

Ayn Tebliin “Mal ve hizmet almlarnda i art ve i eksilii” balkl 26 nc maddesinin 26.3 nc alt maddesinde;

“Birden ok mal kaleminden oluan mal almlarnda 4735 sayl Kanunun 24 nc maddesi erevesinde i art ve i eksiliinde aadaki hususlarn esas alnmas gerekmektedir:

1 )İ art veya i eksiliinde temel kural her bir kalemde kalem tutarnn %20’si oranna kadar i eksilii veya i art yaplmasdr.

2 )Alma konu baz mal kalemi veya kalemlerinde bu kalemlerin her birinin tutarnn %20’sinden ok olmamak zere i eksilii yaplm olmas ve szleme tutarnn da almamas artyla dier mal kalemi veya kalemlerinde sz konusu kalem tutarnn %20’sinden fazla i art yaplabilir.”aklamasna yer verilmitir.

Konu ile ilgili olarak; 2010 ylnn Eyll aynda Elektronik Kamu Almlar Platformu zerinden krsal motorin alm ihalelerine ilikin yaymlanan bilgi notunda idareler tarafndan krsal motorinin Enerji Piyasas Dzenleme Kurulu (EPDK) tarafndan yaymlanan Motorin Trlerine likin Teknik Dzenleme Tebliine uygun olarak alnmas ve deiiklik almalarnn takip edilmesinin szlemenin uygulanmas aamasnda sorunlar yaanmamas iin nem tad ifade edilmitir.

4734 sayl Kanun kapsamnda bulunan idareler tarafndan alm konusunun sadece krsal motorin olduu almlar yannda konusu birden fazla akaryakt ve/veya madeni ya olan almlar da gerekletirilmektedir.

EPDK tarafndan9/11/2010 tarihli ve 27754 sayl Resm Gazete’de yaymlanan “Motorin Trlerine likin Teknik Dzenleme Tebliinde Deiiklik Yaplmasna Dair Tebli” ile 1/1/2011 tarihinden itibaren yurt ii serbest dolama girecek tm motorin trlerinin azami kkrt ierii 10 mg/kg ile snrlandrlm; 28/12/2010 tarihli ve 27799 sayl Resm Gazete’de yaymlanan EPDK’nn 2957 sayl Karar ile de 1/1/2011 tarihinden nce piyasaya arz edilecek 1000 mg/kg kkrt ieren krsal motorinin:

a-15/2/2011 tarihine kadar yeniden sat amacyla,

b-1/4/2011 tarihine kadar son kullanclara,

satlmasna ynelik dzenleme yapld, sz konusu Kurul Kararnda ayrca, “2710.19.41.00.11 GTP’li Motorinin resmi ismi, herhangi bir vergi farkllatrmas kapsamnda teslim edilmesi durumunda “Krsal Motorin” eklinde deitirilir’” hkmne yer verildii, bu nedenle, piyasada anlan Kurul Kararyla dzenlenen gei srecinin ardndan krsal motorin resmi adl rnn bulunup bulunmayaca hususunun, herhangi bir vergi dzenlemesi yaplp yaplmamasna gre kesinlik kazanaca ifade edilmitir.

EPDK’nn anlan dzenlemeleri erevesinde krsal motorin almna konu szlemelerde teknik artnamede belirtilen nitelikte mal temininin fiilen veya hukuken imkansz olmas nedeniyle yklenicinin taahhdn yerine getiremedii ve szleme uygulamalarnda skntlar yaand, yklenicilerin krsal motorine ilikin taahhtlerini yerine getirememesi halinin kanlmazlk ve ngrlemezlik niteliklerini tad anlaldndan, sz konusu durum 4735 sayl Kanunun 10 uncu maddesinin 1 inci fkrasnn (e) bendinde “Gerektiinde Kurum tarafndan belirlenecek benzeri dier haller” hkmne dayanlarak, Kuruma tannan yetki erevesinde genel nitelikte mcbir sebep hali olarak kabul edilme artlarn tamaktadr.

Bir kalemi krsal motorin olan birden fazla akaryakt ve/veya madeni ya almna ilikin szlemelerde krsal motorin temininin fiilen ve/veya hukuken imkansz olmas durumunda szlemenin taraflar olan idare ve yklenicinin ikisinin de szlemede deiiklik yapma hususunda bir iradelerinin bulunmad, esasen szlemenin bir kaleminde mcbir sebep nedeniyle ifa imkanszlnn ortaya kt ve bu kalem olmakszn da szlemenin dier kalemlerinin ifasnn mmkn olduu hususu dikkate alndnda; krsal motorin kalemi haricinde szlemeye konu dier kalemlerin almna szleme artlar dahilinde devam edilmesi gerekmektedir.

Bir kalemi krsal motorin olan birden fazla akaryakt ve/veya madeni ya kaleminden oluan szlemelerin i art ve eksiliinde; mcbir sebep nedeniyle alnamayan krsal motorine ilikin bedelin szleme bedelinden dlmesi suretiyle bulunacak yeni szleme bedelinin dikkate alnmas ve konuyla ilgili olarak Kamu hale Genel Tebliinin 26.3. maddesi erevesinde hareket edilmesi gerekmektedir.

4734 sayl Kanununa tabi idarelerin, 4735 sayl Kanun hkmlerine gre szlemeye balanan mal almlarna ilikin fiyat fark hesabnda uygulanacak esas ve usuller, “4734 Sayl Kamu hale Kanununa Gre halesi Yaplacak Olan Mal Almlarna likin Fiyat Fark Hesabnda Uygulanacak Esaslar” ile dzenlenmi olup, krsal motorin fiyat fark hesaplamasnda, ihale tarihinde krsal motorin iin ihale tarihinde ve szlemenin uygulanma srecinde geerli bayi sat fiyatlar esas alnmaktadr. Bayi sat fiyat, bir nceki yl gerekleen piyasa byklklerine gre en byk ilem hacmine sahip olduu EPDK’nca belirlenen ilk sekiz akaryakt datm irketinin stanbul ili Avrupa yakas iin bildirdikleri ve EPDK’nn internet sitesinde yaynlanan KDV hari geerli bayi sat fiyatlarnn aritmetik ortalamas esas alnarak belirlenmektedir.

EPDK tarafndan yaplan dzenleme gerei “krsal motorin” teknik zellikleri asndan “motorin” ile ayn zellie sahip yakt haline gelmekle birlikte aralarnda fiyat fark bulunmakta olup, gei srecinin ardndan herhangi bir vergi dzenlemesi yaplmad srece krsal motorin resmi adl rn satlmayacaktr.

Bu nedenle; akaryakt fiyat fark hesabnda EPDK’nn yrrlkte ve geerli olan kararlarnda saylan resmi adl rn ile bu rnlere ilikin yaymlanan bayi sat fiyatlarnn esas alnmas gerekeceinden “krsal motorine” ilikin geerli bayi sat fiyatlarnn EPDK’nn internet sitesinde yaymlanmamas durumunda fiyat fark verilemeyecektir.

Aklanan gereke ve nedenlerle;

1) Petrol piyasas mevzuatnda yaplan deiiklikler nedeniyle krsal motorin temininin fiilen veya hukuken imkansz olmasnn 4735 sayl Kanunun 10 uncu maddesinin 1 inci fkrasnn (e) bendinde “Gerektiinde Kurum tarafndan belirlenecek benzeri dier haller” hkmne dayanlarak, Kuruma tannan yetki erevesinde genel nitelikte mcbir sebep hali olarak kabul edilmesine,

2) Alm konusunun sadece krsal motorin olduu szlemelerin mcbir sebepten dolay feshedilmesi, hesabn genel hkmlere gre tasfiye edilerek, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlarn iade edilmesine,

3) Bir kalemi krsal motorin olan birden fazla akaryakt ve/veya madeni ya almna ilikin szlemelerde mcbir sebebin etki ettii krsal motorin kalemi haricinde szlemeye konu dier kalemlerin almna, szleme artlar dahilinde devam edilmesine, krsal motorin almna ilikin karlkl ykmllklerin hkmsz kalm olacana,

4) Akaryakt fiyat fark hesabnda EPDK’nn yrrlkte ve geerli olan kararlarnda saylan resmi adl rn ile bu rnlere ilikin yaymlanan bayi sat fiyatlarnn esas alnmas gerekeceinden “krsal motorine” ilikin geerli bayi sat fiyatlarnn EPDK’nn internet sitesinde yaymlanmamas durumunda fiyat farknn verilemeyeceine,

5 ) Bir kalemi krsal motorin olan birden fazla akaryakt ve/veya madeni ya kaleminden oluan szlemelerin i art ve eksiliinde; mcbir sebep nedeniyle alnamayan krsal motorine ilikin bedelin szleme bedelinden dlmesi suretiyle bulunacak yeni szleme bedelinin dikkate alnmasna,

6) Konuya ilikin alnacak Dzenleyici Kurul Kararnn Kurumun internet sayfas ile Elektronik Kamu Satnalma Platformu dare Giriinde yaymlanmasna,

4734 sayl Kanunun 65 inci maddesi uyarnca bu kararn tebli edildii veya tebli edilmi sayld tarihi izleyen 60 gn ierisinde Ankara dare Mahkemelerinde dava yolu ak olmak zere;

Oybirlii ile karar verildi.

Dr. Hasan GL

Bakan

Ali Kemal AKKO

II. Bakan

Ali KAYA

Kurul yesi

Bahattin IIK

Kurul yesi

Hakan GNAL

Kurul yesi

Adem KAMALI

Kurul yesi

Erkan DEMRTA

Kurul yesi