|
ÖZET: Kamu İhale Kurulu, kimyevi gübre ihalesine ilişkin başvuruda, mal alımının tamamen ithalat yoluyla gerçekleştiğini ve uluslararası piyasalarda doğal gaz fiyatlarındaki artışların granül üre fiyatlarını etkilediğini tespit etmiştir. Eylül 2021’de ortalama 450 USD/Ton olan granül üre fiyatlarının, 15.10.2021 tarihinde %90 artarak 950 USD/Ton seviyesine yükselmesi, tedarik sıkıntıları ve döviz kurlarındaki artışlarla birleşince, davacı şirketin teklif edilen tutardan ürün tedarikinin imkânsız hale geldiği sonucuna varılmıştır.
Bu durumun, uluslararası piyasalarda meydana gelen fiyat artışları ve tedarik sıkıntısının öngörülemez ve önlenemez nitelikte olduğu belirtilmiş, her iki şartın bir arada bulunması nedeniyle mücbir sebep oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak, bu mücbir sebep durumunun, ihale sürecinde dikkate alınmadığı ve dolayısıyla tesis edilen işlemin hukuka uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, ilgili kararın iptaline ve düzeltici işlem belirlenmesine oybirliği ile karar vermiştir. |
| Karar no | 2022/MK-174 |
|---|---|
| Karar tarihi | 18.05.2022 |
| Toplantı No | 2022/028 |
| Gündem No | 35 |
| Gündem Konusu | 2021/439909 İhale Kayıt Numaralı “Kimyevi Gübre” İhalesi |
Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) tarafından yapılan 2021/439909 ihale kayıt numaralı “Kimyevi Gübre” ihalesine ilişkin olarak, Gübre Fabrikaları T.A.Ş. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 11.11.2021 tarihli ve 2021/UM.I-2044 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali istemiyle Gübre Fabrikaları Türk Anonim Şirketi tarafından açılan davada, Ankara 15. İdare Mahkemesinin 27.04.2022 tarihli ve E:2022/245, K:2022/984 sayılı kararında “…Dava konusu olayda, mal alımı ihalesinin konusu olan kimyevi gübrenin (üre (%46)) yurt içi üretimi olmadığı, tamamının ithalat yoluyla tedarik edildiği, uluslararası piyasalarda doğal gaz fiyatlarında yaşanan yükselişlere bağlı olarak granül üre fiyatlarında çok yüksek düzeyde artışlar gerçekleştiği, Eylül 2021 başında ortalama 450 USD/Ton olan granül üre fiyatlarının davacı şirketin sözleşme imzalamaya davet edildiği 15.10.2021 tarihinde %90 oranında artış göstererek 950 USD/Ton seviyesine yükseldiği, tamamen ithalata bağlı olan ürünün yurt içi fiyatının oluşmasında tedariksıkıntısının yanında döviz kurlarındaki artışın da etkili olmasıyla granül üre yurt içi fiyatının ihalenin yapıldığı tarih ile sözleşme imzalamaya davet edildiği tarih arasında geçen bir aylık sürede %100’ün üzerinde arttığı görülmektedir.
Buna göre, yukarıda aktarılan sürecin davacı şirketin teklif edilen tutardan ürün tedarikini imkânsız hale getirdiği, uluslararası piyasalarda kısa sürede ortaya çıkan fiyat artışları ve buna bağlı olarak tedarik sıkıntısının davacı açısından öngörülmez ve önlenemez nitelikte olduğu, olayda her iki şartın bir arada meydana geldiği ve bu durumun mücbir sebep oluşturduğu sonucuna ulaşıldığından söz konusu hususunun mücbir sebep olarak değerlendirilemeyeceğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline,“gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
- Kamu İhale Kurulunun 11.11.2021 tarihli ve 2021/UM.I-2044 sayılı kararının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.