|
ÖZET: Kamu İhale Kurulu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesi gereği, elli veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde % 3 oranında özürlü işçi çalıştırılmasının zorunlu olduğunu vurgulamıştır. İhaleye ilişkin yapılan incelemede, asgari işçilik maliyetinin belirlenmesinde özürlü işçilerin sigorta primlerinin dikkate alınmaması gerektiği sonucuna varılmıştır. Aksi takdirde, bu durum kamu zararına yol açacak ve yükleniciye gerçekte yapılmayan bir giderin ödenmesine neden olacaktır.
Kurul, bu çerçevede, özürlü işçilerin sigorta primlerinin Hazine tarafından karşılandığını belirterek, bu durumun ihale maliyetine dahil edilmesinin uygun olmadığını ifade etmiştir. Bu nedenle, davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İhalelerde eşitlik ve rekabetin sağlanması ilkesi gereği, tüm isteklilerin tekliflerini olağan işçilik bedelleri üzerinden vermesi gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, ihale sürecinde adaletin sağlanması açısından kritik bir öneme sahiptir. |
| Karar no | 2016/MK-190 |
|---|---|
| Karar tarihi | 11.05.2016 |
| Toplantı No | 2016/029 |
| Gündem No | 20 |
| Gündem Konusu | 2013/560 İhale Kayıt Numaralı “Belediye Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere İşçilik Hizmet Alımı” İhalesi |
Davacı Baybora Hizmet Temizlik İnşaat Gıda Tic. ve Taah. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 7. İdare Mahkemesinin 27.08.2013 gün ve E:2013/906 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiştir.
Ankara 7. İdare Mahkemesinin kararına karşı, davacı tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmasının üzerine, Bölge İdare Mahkemesinin 26.09.2013 tarihli Y.D. İtiraz No:2013/4686 sayılı kararında,
“4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. Maddesi gereğince elli veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde % 3 oranında özürlü işçi çalıştırılmasının zorunlu olması nedeniyle, 600 kişilik personel hizmet alımı ihalesine ilişkin ihale dokümanı hazırlanırken veya asgari işçilik maliyetinin temel unsurlarından olan sigorta primi tutarı belirlenirken, İş Kanunu’nun söz konusu hükmünün ihmal edilmesi mümkün görülmemektedir.
Öte yandan, İş Kanunu’nun anılan hükmü kapsamında çalıştırılan özürlü işçilerin sigorta primlerinin işverene ait olan kısmının hazinece karşılandığı dikkate alındığında, bunun ihale kapsamında maliyet unsuru olarak gösterilmesi durumunda, kamu zararının ortaya çıkacağı ve idarece, yüklenici şirket tarafından gerçekte yapılmayan bir giderin yükleniciye ödenmesi sonucunu doğuracaktır.
Bu durumda, davacı istekli tarafından, İş Kanunu’nda düzenlenen yükümlülük uyarınca çalıştırılması gereken 18 özürlü işçi için yapılacak Hazine yardımı dikkate alınarak belirlenen teklifin, usulüne uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından, davacının, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden bahisle, itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.” gerekçesiyle Ankara 7. İdare Mahkemesinin 27.08.2013 gün ve E:2013/906 sayılı yürütmenin durdurulması talebinin reddine ilişkin kararının kaldırılmasına ve yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, anılan mahkeme kararının uygulanmasını teminen,20.11.2013 tarih ve 2013/MK-363 sayılı Kurul kararı ile,
“1- Kamu İhale Kurulunun 21.05.2013 tarihli ve 2013/UH.II-2203 sayılı kararının, davacının işçilik maliyetine ait aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesine yönelik kısmının iptaline,
2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Ankara Bölge İdare Mahkemesi tarafından verilen 26.09.2013 tarihli Y.D. İtiraz No:2013/4686 sayılı karar sonrasında, Ankara 7. İdare Mahkemesinin 23.12.2013 gün ve E:2013/906, K:2013/1704 sayılı esas hakkında aldığı kararda,
“Bakılan olayda, ihalelerde eşitlik ve rekabetin sağlanması ilkesi gereği isteklilerin teklif fiyatlarının oluşturulmasında, Hazinece karşılanacak işveren priminin dikkate alınmadan teklif fiyatının oluşturulması gerektiği, aksi halde söz konusu durumun diğer isteklilere karşı başvuru sahibi lehine avantaj sağlayacağı sonucuna varıldığından, davacı şirketin teklifinin asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen ihale komisyonu kararında, dolayısıyla davacı şirketin itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Nitekim Kamu İhale Kurulunun, 25.12.2013 tarihli ve 28862 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Tebliğ değişikliği ile konu açıklığa kavuşturulmuş, Kamu İhale Genel Tebliğine eklenen 78.28. madde ile “İstekliler tekliflerini hazırlarken 4857 sayılı İş Kanunun ilgili maddelerinde düzenlenen sorumluluk çerçevesinde engelli işçi çalıştıracaklarını beyan etseler dahi, tekliflerin eşit koşullarda değerlendirilmesini sağlamak amacıyla tekliflerin değerlendirilmesinde bu durum dikkate alınmayacak, bütün istekliler tekliflerini olağan işçilik bedelleri üzerinden vereceklerdir. Ancak işin yürütümü sırasında yüklenicinin engelli işçi çalıştırması durumunda, yükleniciye fazla ödeme yapılmasını engellemek amacıyla 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar gereğince, engelli işçi çalıştırma nedeniyle Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idarece yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.” hükmü getirilmiştir.” şeklinde gerekçe belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan Kararın gerekleri doğrultusunda, 19.03.2014 tarih ve 2014/MK-121 sayılı Kurul kararı ile,
“1- Kamu İhale Kurulunun 20.11.2013 tarihli ve 2013/MK-363 sayılı kararının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından 7. İdare Mahkemesinin 23.12.2013 gün ve E:2013/906, K:2013/1704 sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine, Danıştay 13. Dairesinin 10.02.2016 tarihli ve E:2014/1622, K: 2016/229 sayılı kararında,
“Bakılan uyuşmazlıkta, davacı şirketin teklifinde engelli olan 18 personel için Hazinece karşılanacak 35.080,56.-TLtutarındaki primi hesaplanan asgari toplam personel maliyetinden düşürmek suretiyle 9.433.843,83.-TL personel maliyeti hesapladığı, davalı idare tarafından hesaplanan asgari işçilik maliyetinin 9.468.574,00.-TL olduğu göz önüne alındığında 4857 sayılı Kanun gereği Hazine’ce karşılanan tutarın eklenmesi sonucu davacı şirketin teklifinin asgari işçilik maliyetini karşıladığı görülmektedir.
Bu durumda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. Maddesi gereğince % 3 oranında engelli işçi çalıştırılmasının zorunlu olduğu ve işverene ait olan prim miktarının anılan madde kapsamında çalıştırılan engelli işçiler bakımından Hazine’ce karşılandığı dikkate alındığında, bunun ihale kapsamında bir maliyet unsuru olarak gösterilmesi durumunda kamu zararının ortaya çıkacağı ve yüklenici şirket tarafından gerçekte yapılmayan bir giderin idarece yükleniciye ödeneceği anlamına geldiğinden, davacı şirket tarafından Kanun’da belirlenen yükümlülük kapsamında çalıştırılması gereken 18 engelli işçi için yapılan Hazine yardımı dikkate alınarak belirlenen teklif usulüne uygun olduğundan, davacı şirket teklifinin uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılmasında ve buna karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine yönelik 21.05.2013 tarih ve 2013/UH.II-2203 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uygunluk, davanın reddine ilişkin İdare Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.” şeklinde gerekçe belirtilerek, mahkeme kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Kamu İhale Kurulunun 19.03.2014 tarihli ve 2014/MK-121 sayılı kararının iptaline,
2-Kamu İhale Kurulunun 21.05.2013 tarihli ve 2013/UH.II-2203 sayılı kararının, davacının işçilik maliyetine ait aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesine yönelik kısmının iptaline,
3-Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
|
|||||||||||||||||||||||