ÖZET: Kamu İhale Kurulu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesi gereği, elli veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde %3 oranında özürlü işçi çalıştırılmasının zorunlu olduğunu vurgulamıştır. İhale dokümanında özürlü işçi çalıştırılıp çalıştırılmayacağına dair açık bir hüküm bulunmaması, ihale kapsamında özürlü işçi çalıştırılamayacağı anlamına gelmemektedir. Bu durum, işverenlerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde para cezası ile karşılaşacakları gerçeğiyle birleştiğinde, ihale sürecinde özürlü işçilerin sigorta primlerinin Hazine tarafından karşılanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Kurul, davacı tarafından yapılan itirazın kabulüne ve yürütmenin durdurulması talebinin reddine yönelik mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermiştir. Bu karar, kamu zararının önlenmesi ve yükleniciye ödenmesi gereken giderlerin doğru bir şekilde belirlenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Dolayısıyla, özürlü işçi çalıştırma yükümlülüğünün ihale süreçlerinde dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.

Karar no 2014/MK-184
Karar tarihi 16.04.2014
Toplantı No 2014/026
Gündem No 76
Gündem Konusu Ankara Bölge İdare Mahkemesi’nin 26.02.2014 tarihli ve 2014/1022 sayılı kararı gereği, Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen 12/12/2013 tarihli E:2013/1473 sayılı yürütmenin durdurulması isteminin reddi yönündeki kararının kaldırılmasına ilişkin Kurul kararı alınması.

Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğü’nce 16.07.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/76191İhale Kayıt Numaralı “2014-2015 Mali Yılları Bilgisayar Ortamında Hasta Bilgileri Veri Girişi, Arşivleme ve Dokümantasyon Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak,Merdan Sağlık Bilgi İşlem Anonim Şirketinin 15.08.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.08.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 22.08.2013tarih ve 27074sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.08.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 18.09.2013tarihli ve 2013/UH.II-3650sayılı karar ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Davacı Kemal Çağlar İnş. Elek. Üret. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 15. İdare Mahkemesinin 12/12/2013 tarihli ve E:2013/1473 sayılı kararı ile davacının dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulması talebinin reddine karar verilmiştir.

Diğer yandan davacı Kemal Çağlar İnş. Elek. Üret. Tic. San. Ltd. Şti.Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde yürütmenin durdurulması talebinin reddi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Bunun üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1’inci Kurulu’nun 26.02.2014 tarihli ve 2014/1022 sayılı kararında “…4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesi gereğince elli veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde %3 oranında özürlü işçi çalıştırılmasının zorunlu olması nedeniyle, 150 kişilik personel hizmet alımı ihalesine ilişkin ihale dökümanı hazırlanırken ve asgari işçilik maliyetinin temel unsurlarından olan sigorta primi tutarı belirlenirken, İş Kanununun söz konusu hükmünün ihmal edilmesi mümkün görülmemektedir.

Öte yandan, İş Kanununun anılan hükmü kapsamında çalıştırılan özürlü işçilerin sigorta primlerinin işverene ait olan kısmının Hazinece karşılandığı dikkate alındığında, bunun ihale kapsamında bir maliyet unsuru olarak gösterilmesi durumunda, kamu zararının ortaya çıkacağı ve idarece, yüklenici şirket tarafından gerçekte yapılmayan bir giderin yükleniciye ödenmesi sonucunu doğuracaktır.

Bu durumda, ihale dokümanında özürlü işçi çalıştırılıp çalıştırılmayacağına ilişkin açık bir hüküm yer almadığı, dolayısıyla özürlü işçi çalıştırılması açısından herhangi bir ayrıma gidilmemesinin ihale kapsamında özürlü işçi çalıştırılamayacağı anlamına gelemeyeceği, zira Kanunen öngörülen ve ihlali halinde para cezası verileceği öngörülen bir yükümlülüğün isteklilerce karşılanmayacağından söz etmeye olanak bulunmadığı, işverenlere ait olan prim miktarının yukarıda anılan madde kapsamında çalıştırılan özürlü işçiler bakımından Hazinece karşılandığı, bunun ihale kapsamında bir maliyet unsuru olarak gösterilmesi durumunda ayrıca kamu zararının ortaya çıkacağı ve idarece yüklenici şirket tarafından gerçekte yapılmayan bir giderin yükleniciye ödeneceği anlamına geleceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından, Kanun’da belirlenen yükümlülük kapsamında çalıştırılması gereken özürlü işçiler için yapılan Hazine yardımı dikkate alınarak belirlenen teklifin usulüne uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından, bir başka firma tarafından yapılan itîrazen şikayet başvurusu üzerine davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yolunda düzeltici işlem belirlenmesine yönelik işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davacı itirazının KABULÜNE; yürütmenin durdurulması talebinin REDDİNE yönelik olarak Ankara 15. İdare Mahkemesi’nce verilen 12/12/2013 gün ve E:2013/147 sayılı kararın KALDIRILMASINA; hukuka aykırı olduğu ve uygulanması halinde davacının telafisi güç zararına yol açacağı açık bulunan dava konusu işlemin, dava sonuna kadar ve teminat aranmaksızın YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASINA…” karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanunu’nun 28/1 maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 18.09.2013 tarihli ve 2013/UH.II-3650 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi