Belediye başkan vekilinin, belediye başkanının tüm yetkilerine haiz olduğuna ilişkin (Danıştay)

Belediye Meclisinin 4.2.1985 günlü ve 10 sayılı kararına, ……. ve arkadaşlarının 1580 sayılı Yasanın 73 üncü maddesine göre itirazına ilişkin 14.2.1985 günlü dilekçeyle bu konudaki Valilik mütalaası, İçişleri Bakanlığının 10.4.1985 günlü ve Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü 32.17(85)723227 sayılı yazısıyla Danıştay Başkanlığına gönderilip Dairemize havale edilmiş olmakla incelendi.

14.2.1985 günlü itiraz dilekçesinde aynen;

” ……. Belediye Meclisinin 4.2.1985 günlü toplandı gündeminin 5. No.lu Maddesini teşkil eden, bazı gayri menkullerin alımı, satımı takası gibi konularda Belediye Başkanına yetki verilmesi hususunda müzakeresi sonucunda teklif oylanmış ve açık oyla yapılan oylama sonunda 14 olumlu, 14 olumsuz oy verildiği anlaşılmıştır.

Müzakereleri idare etmekte olan Belediye Meclisi 1. Başkan Vekili A.T., oyunu teklifin kabulü şeklinde belirttiğini ve başkan olması nedeni ile oyunun iki oy sayılacağını ileri sürmüş teklifin 14 olumsuz oya karşı 15 olumlu oyla kabul edildiği şeklinde Meclis kararı çıkmış ve ilan edilmiştir.

İşbu karara karşı alakadar sıfatıyla ve süresi içerisinde 1580 sayılı Yasa”nın 73 üncü maddesi gereğince itiraz ediyor ve Danıştay”ca inceleme sonucuna kadar kararın ertelenmesini diliyoruz.

İTİRAZ SEBEPLERİ:

1- Yasa”nın oyların müsavi olması halinde Başkanın oyunun iki oy sayılacağı kuralı Belediye Başkanlarının Meclise Başkanlık ettiği durumlarda geçerlidir. Meclis; Reis vekili tarafından yönetildiği ahvalda kendisinin oyu tekdir. Belediye Başkanlığı ile Meclis üyeliği birleşmeyeceği gibi, Başkan Meclis Üyesi de değildir. Bu sebeple iki oy münhasıran Belediye Başkanına ait bir haktır.

2- Belediye Başkanı Belde içinde ve görevde ise, Meclise Vekillerinin başkanlık etmesi caiz değildir. Toplantı günü, ……. Belediye Başkanı Sayın O.M. ……. de ve görevinde bulunuyordu. Bu nedenle dahi karar 1580 sayılı Yasa”ya aykırıdır.

3- Gündem, maddesi gayrimenkul malların satış ve takasını ilgilendirmekte idi. Bizlerin Güney Kent Projesi nedeni ile gayri menkullerimizin tapu kayıtları üzerinde Kamulaştırma şerhi verilmişti.

Belediye Başkanı Meclisten yetki almak suretiyle bizlere ait gayrimenkullerde ayrıca bir tasarruf yetkisi almış bulunacaktı, bu sebeple karar bizleri ilgilendirmektedir.

DELİLLER: Meclis kararı, 4.2.1985 günü toplantı gündemi

TALEP: Karar yukarıda arz ettiğimiz nedenlerle kanuna aykırı bulunduğundan itirazımızın kabulü ile kararın iptalini saygı ile dileriz”,

……. Valiliğinin 13.3.1985 günlü ve Özel İdare Müdürlüğü 5-8-14 (85) 47 sayılı yazısında da aynen:

“……. Belediye Meclisinin 4.2.1985 tarihli toplantısında gündemin, 5. maddesinde yer alan “5656 sayılı Kanunun 1. maddesinde sayılan belediye meskenleri yapmak ve bu meskenleri belde sakinlerine kiraya vermek ve satmak gibi hizmetlerin mecburi belediye hizmetleri arasına alınması ve bu konuda belediye başkanının çalışma yapması ve bu çalışma sonucunda tekrar Meclise getirmesi” konusu oylanmış, açık oylama sonucu 14 kabul, 14 red, 1 çekimser oy kullanılmıştır. Meclise başkanlık eden Belediye Başkan vekili kabul yönünde oy kullanmış ve öneri oylandığı şekliyle kabul edilmiştir.

Ancak; M.A.C., D.D., E.G., O.Ç., M.S. ve T.K. alakadar olduklarından bahisle Bakanlığımıza gönderilmek üzere 14.2.1985 tarihinde itiraz dilekçesi verilmiştir.

Bahse konu dilekçede, Meclise Belediye Başkan vekilinin başkanlık ettiği zamanlarda 1580 sayılı Kanunun 59. maddesinin oylarda eşitlik olması ile ilgili hükmünün uygulanmayacağı, ayrıca Belediye Başkanının belde içinde ve görevde olması halinde başkan vekilinin Meclise Başkanlık edemeyeceği ileri sürülerek ……. Belediye Meclisinin 4.2.1985 gün ve 10 sayılı kararının iptalini istemişlerdir.

1580 sayılı Kanunun 58. maddesinde “Belediye Meclisine Belediye reisi riyaset eder. Reis meclisi miadı kanunisinde kuşat, müzakereleri idare, kararları istihsal ve ilân ve tebliğ ve hitamı mesai beyan eder.

Meclis her Teşrinisani içtimamda içlerinden iki reis vekili ve lüzumu kadar katip intihap eder. Reis bulunmazsa birinci reis vekili, bu da bulunmazsa ikinci reis vekili reislik vazifesini yapar” hükmü yer almıştır. Toplantıda reis bulunmadığı takdirde birinci reis vekili bu da bulunmazsa ikinci reis vekilinin toplantıya başkanlık yapacağı kanun hükmüdür.

Aynı Kanunun 69. maddesinde Belediye Başkanının bir senelik icraatına dair Meclise vereceği raporun müzakeresi esnasında meclise seçilmiş reis vekilinin başkanlık edeceği hükme bağlanmıştır. 93. maddede başkanın yokluğunda belediyenin icra organı olarak belediye başkanına vekâlet edecek başkan vekilinden bahis edildiği halde Meclis Başkanı olarak görev yapacak başkan vekilinin 60. maddedeki ahval dışında hangi hallerde Belediye Başkanına vekâlet edeceği kanunda belirtilmemiştir. Bu konuda kanunda bir boşluk vardır. Belediyelerde başkan vekilinin 60. maddede belirtilen durum dışında da meclise başkanlık yapması kaçınılmaz olmaktadır.

1580 sayılı Kanunun 59. maddesinde reylerde eşitlik olması halinde reisin bulunduğu tarafın tercih olunacağı hükme bağlandığına göre, ister Belediye Başkanı, isterse başkan vekili Meclise başkanlık yapsın Meclis Başkanının bulunduğu taraf çoğunluğu sağlayacaktır.

4.2.1985 günü mecliste görüşülüp karara bağlanan 5656 sayılı Kanunun 1. maddesinde sayılan belediye meskenleri yapmak ve bu meskenleri kiraya vermek satmak gibi hizmetlerin 4.2.1985 günü Meclis”de görüşülüp karara bağlanan 5656 sayılı Kanunun 1 nci maddesinde sayılan belediye meskenleri yapmak ve bu meskenleri belde sakinlerine kiraya vermek veya satmak gibi hizmetlerin; mecburi belediye hizmetleri arasına alınması hakkındaki 10 sayılı meclis kararı ile ilgili usul işlemlerinden dolayı tereddüt hasıl olduğundan yapılacak işin ise ivedi ve tereddüte mahal vermeyecek biçimde sonuçlanmış olması belediyemizin istikrarlı çalışması bakımından şart olduğundan “Belediye Meclislerinin çalışma usulüne dair talimatnamenin 29 uncu maddesi uyarınca 5.3.1985 günü Belediye Meclisi tekrar toplanıp oylama yapılmış olmaya neticesi bir çekimser oya karşı oyçokluğuyla kabul edilerek 116 sayılı kararla kesinleşmiştir.

Bu nedenle ……. Belediye Meclisinin 4.2.1985 günü yaptığı toplantıda alınan 10 sayılı karar kanuna uygun olduğundan itiraz edenlerin itirazlarının reddi gerektiği yolundaki Valiliğin görüşünü bilgilerinize arz ederim”

denilmektedir.

Gereği: görüşülüp düşünüldü:

Yukarıya aynen alınan itiraz dilekçesinin incelenmesinde itirazın konusunu, 1580 sayılı Yasanın 59 uncu maddesinde yer alan, oyların eşitliği halinde başkanın oyunun bulunduğu tarafın tercih edileceği kuralının, ancak belediye başkanının belediye meclisine başkanlık etmesi halinde uygulanabileceği ve belediye başkanının belde içinde ve görevde bulunması halinde başkan vekillerinin belediye meclisi toplantılarına başkanlık edemeyecekleri hususlarının oluşturmakta olduğu anlaşılmaktadır.

1580 sayılı Belediye Kanunun 58 inci maddesinin birinci fıkrasında, belediye meclisine belediye başkanının başkanlık edeceği belirtildikten sonra, ikinci fıkrasında, belediye başkanının bulunmadığı hallerde, başkan vekillerinin başkanlık görevini yapacakları hükme bağlanmıştır. “Belediye başkanının bulunmadığı hallerde” ibaresinin, başkanın belde dışında bulunması gibi dar anlamda anlaşılması mümkün değildir.

Öte yandan, bu görevin yerine getirilmesi sırasında başkan vekilinin, belediye başkanının bütün hak ve yetkilerini kullanmak durumunda bulunduğu da kuşkusuzdur. Bu durumda Yasanın 59 uncu maddesinde yer alan ve belediye meclisinde oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu tarafın tercih edileceğine ilişkin bulunan kuralın, meclise başkan vekilinin başkanlık etmesi halinde de uygulanmasında yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle, ……. Belediye Meclisinin 4.2.1985 günlü ve 10 sayılı kararına yapılan itirazın reddine ve dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasına 19.4.1985 gününde oyçokluğuyla karar verildi.