Belediye meclislerinin Belediyeye atanan memurların atanma işlemlerini onaylama yetkisi (Danıştay)

……. Belediye Meclisinin 3.10.1986 günlü ve 17 sayılı kararına, ……. Merkez Belediyesince görevli…….”nin 1580 sayılı Yasanın 73 üncü maddesine göre itirazına ilişkin dilekçesiyle bu konudaki Valilik görüşü İçişleri Bakanlığının 28.1.1987 günlü ve Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü Pers.Dai.Bşk. 557. 87/72970 sayılı yazıyla Danıştay Başkanlığına gönderilip Dairemize havale edilmiş olmakla incelenmiş olup, Dairemizin Su İşletmesi Müdürlüğünün hukuki statüsünün Belediye Başkanlığından sorulmasına ilişkin 16.2.1987 günlü ve E: 1987/27 sayılı ara kararı gereğinin Belediye Başkanlığınca gönderilen 20.3.1987 günlü ve Personel Müdürlüğü Mem. Mua. Şb. 1/385-838-87 sayılı yazısıyla yerine getirildiği görülmekle dosya yeniden incelendi.

……. ”nin 23.12.1986 günlü dilekçesinde aynen:

“……. Belediye Meclisi, 3.10.1986 tarihinde verdiği 17 sayılı kararla (ekli) “… Alman personelin kendi kadrosunda değil de başka kadrolarda çalıştırılması, su bağlatmak isteyenlere su işletmesince uzak gün atıldığı, bu elemanlara kendi kadrosunda ihtiyaç olduğu” … gerekçesiyle memuriyetimi reddetmiş bulunmaktadır.

Bu kararın usul ve kanuna aykırı olduğu kanaatindeyim. Şöyle ki:

1) Aynı Meclisin Belediyemizdeki bir başka memur için verdiği aynı mahiyetteki Kararının itiraza uğraması üzerine Danıştay 1. Dairesi”nin, esas: 1985/215, Karar: 1985/227 sayılı ve 9.10.1986 tarihli kararında da belirtildiği üzere, “… belediye meclisinin onama yetkisi, atama işleminin, konuya ilişkin mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığının araştırılması ve incelenmesine yöneliktir.” Söz konusu kararda ise, atama işleminin hangi kanuna veya yönetmeliğe aykırı olduğu açıklanmamış sadece, atandığım kadronun (açıkça anlaşılamamakla birlikte) bağlı bulunduğu Müdürlükte çalıştırılmadığım belirtilmiştir. Takdir edileceği üzere, böylesine bir gerekçe ile memuriyetimin reddi cihetine gidilemez. “Su bağlatmak isteyenlere uzun bir gün verilmesiyle” benim memuriyetimin reddinin ne ilgisi olabilir? Ben, ……. Belediyesi”nin yaptığı ilanı müteakip açılan imtihanı kazanarak usulüne uygun şekilde atanmış bir memurum. Atandığım kadronun bağlı olduğu Müdürlük ile, fiilen hizmet gördüğüm Müdürlük aynı değilse, memuriyetimin iptali mi gerekir? Her iki Müdürlük de, aynı Belediye”nin bünyesinde bulunduğuna göre memuriyetime engel ne gibi bir sebep olabilir.? Bu konu, tamamen, atamaya yetkili Belediye Başkanı”nın yetkisi dahilinde olan bir konudur. Ayrıca, bugün için Belediyemizde, bu durumda birçok kişi bulunmaktadır. Konu, tamamen benim dışımda olan ve şayet varsa, yeni tanzim edilmiş olan kadro cetvellerinin tasdikiyle düzeltilmesi mümkün olan bir konudur. Bu durum bahane edilerek memuriyetimin reddi cihetine gidilmesinin hiçbir kanuni dayanağı bulunmamaktadır. Atanmam, 657 sayılı Kanunun ve ilgili Yönetmeliğin hükümleri doğrultusunda olduğuna ve bunun aksi de Meclis kararında ileri sürülmediğine göre, kararın makul bir dayanağı ve gerekçesi bulunmamaktadır.

2) Meclis çoğunluğunu (l oy farkla) böyle bir karar vermeye yönelten sebep, siyasi parti grup ve hiziplerinin siyasi çekişme ve rekabetidir. Bir Devlet Memurunun, böylesine bir siyasi rekabete konu edilmesinin de hukuki bir mantıki bir izahı olamaz.

3) Esasen, Meclisin bu kararı vermesi için dayandığı 1580 sayılı Kanunun 96. maddesi de, kanaatımca, yürürlükten kaldırılmıştır. Çünkü, bilindiği üzere, belediye memurları hakkında 15.5.1975 tarihine kadar, 1580 sayılı Belediye Kanunu ve 1943 tarihinde kabul edilmiş Belediye Memur ve Müstahdemleri Tüzüğü uygulanmaktayken ve buna göre tayin yapılmaktayken, 15.5.1975 tarihinde 1897 sayılı Kanunla 657 sayılı Kanunun 1. maddesi değiştirilmiş ve 657 sayılı Kanun, belediyelerde çalışan memurlar için de tatbik edilmeye başlanmıştır. Bu değişiklik ve 657 sayılı Kanunun 2. maddesinde hüküm karşısında, belediyelerdeki memurlar ve Devlet Memurlarının hizmet şartlarına tabi olmuşlardır. Bu durum karşısında Belediye Memurlarını atamaya yetkili amir belediye başkanıdır. 657 sayılı Kanunun hiçbir yerinde, bu Kanuna göre yapılan atamaların, belediye meclisinin tasdikine sunulacağına dair bir hüküm yoktur.

Ayrıca, 657 sayılı Kanunun “yürürlükten kaldırılan hükümler” başlığını taşıyan 237. maddesi, “788, 1108, 5856, 7244 sayılı Kanunlarla 23.7.1965 tarihinden evvel ve sonra yürürlüğe giren teşkilat kanunları ile diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümlerini” yürürlükten kaldırmıştır. Bu açık hüküm karşısında, söz konusu 96. maddenin de yürürlükten kaldırıldığını kabul etmek gerekir. Çünkü, 96. madde, 657 sayılı Kanuna aykırıdır. Bugün için, nasıl ki, 1943 yılında çıkarılan Belediye Memur ve Müstahdemleri Tüzüğü uygulanmıyor ve bunun yerine 657 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelikleri uygulanıyorsa, 96. maddenin de uygulanması söz konusu olamaz. Bu bakımdan Meclis, yürürlükte olmayan bir maddeye istinaden karar vermiş bulunmaktadır.

SONUÇ VE İSTEK. Gerek yukarda açıklanan ve gerekse inceleme sırasında re”sen tespit edilecek sebeplerden dolayı söz konusu kararın iptaline karar verilmesini Belediye Kanununun 73. maddesine istinaden arz ederim.”

denilmektedir.

……. Valiliğinin bu konudaki görüşüne ilişkin 31.12.1986 günlü ve İd.Ku.Br. 1455 sayılı yazısında da aynen:

“……. Belediye Meclisi 3.10.1986 günlü toplantısında 17 sayılı kararıyla alınan “personelin kendi kadrosunda değil de başka kadrolarda çalıştırılması, su bağlatmak isteyenlere su işletmesince uzak gün atıldığı, bu elemanların kendi kadrosunda çalışması” gerekçesi ile ……. Belediyesince Harita Mühendisi (Memur) olarak çalışan ……. ”nin memuriyetini reddetmiş bulunmaktadır.

……. Belediye Meclisinin mezkur kararı ile memuriyeti reddedilen …….”nin memuriyete alınışı ile ilgili belgelerin tetkikinde: Belediyeye 2 adet Harita Mühendisi alımı ile ilgili mahalli gazetelerden “……. ” Gazetesinin 15 Ağustos 1986 ve 21 Ağustos 1986 günlü nüshalarında ilan yapıldığı, (Ek 1 ve 2) Belediye Neşriyat Bürosunda bu işle ilgili gerekli duyurunun yapıldığı, (Ek 3) Belediye Teknik Reis Muavinliğince 2 adet Harita Mühendisi alımı ile ilgili teklifin Belediye Encümeninin 6.8.1986 gün ve 3826 gün ve 3826 sayılı Encümen Kararıyla uygun görüldüğü, (Ek 4) Belediye Başkanlığından imtihan şartlarını ihtiva eden duyuru yapıldığı (Ek 5) İmtihan Komisyonunca ilgili 3.9.1986 günlü tutanak düzenlendiği (Ek 6) Belediye Başkanlığının 10.9.1986 gün ve 1/1096 – 86 sayılı tayin onayı ile işe alındığı (Ek 7) ……. Meclisince onaylanan 2.11.1984 gün ve 15 sayılı Teknik Hizmetler Sınıfından 7. dereceden 1 adet kadronun mevcut olduğu (Ek 8) görülmüştür.

Görüleceği üzere bu işle ilgili yapılan işlemlerin prosedürüne uygun olarak yapıldığı, Belediye Meclisince “memuriyetin reddine” ilişkin olarak alınmış kararın gerekçesinde isabet görülmemiştir.

Belediye Meclisince tahsis edilen (Ek 8) kadroya imtihanla alınan Harita Mühendisi …….”nin bağlı bulunduğu müdürlük emrinde çalıştırılmayıp, Belediye Başkanlığına bağlı başka bir müdürlük emrinde çalıştırıldığı, adı geçen elemanın kendi kadrosunda ihtiyaç duyulduğu da ayrıca belirtilmiş olup, bu gerekçenin memuriyetinin reddine değil, olsa olsa tavsiye mahiyetinde her personelin kendi kadrosunda çalıştırılması gerektiğine ilişkin bir karar alınması gerekmekteydi.

Bu nedenlerle adı geçeninin memuriyetinin reddine ilişkin olarak alınan Belediye Meclisinin bahse konu kararının iptali gerekeceği görüşümüzü arz ederim” denilmektedir.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1580 sayılı Belediye Kanunun 96 ncı maddesinin B bendinde, bu bentte belirtilen istisnalar dışında, belediyelerde, başkan yardımcılarıyla daire ve şube başkanları ve bütün belediye memurlarının atanmalarına ilişkin işlemin belediye meclisinin ilk toplantısında onaylanacağı hükmü yer almıştır. Söz konusu onaylama yetkisinin, atama işleminin konuya ilişkin mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığının araştırılması ve incelenmesine yönelik ve münhasır bulunduğu kuşkusuzdur.

……. Belediye Meclisinin 3.10.1986 günlü oturumunda, atama işlemlerinin onaylaması istenen memurların, kendi kadrolarında değil başka işlerde çalıştırıldıkları, oysa bu elemanlara kendi kadrolarında da gereksinim bulunduğu üyelerden birince ifade edilmiş, Meclis Başkanlığınca bu gerekçenin yazılı olarak verilmesinin istenmesi üzerine, 3.11.1986 günlü oturumda, “Devlet Memurları Kanununda da, Belediyeler Kanununda da kadrosu olmayan bir yere atamanın söz konusu olamayacağı” ileri sürülerek atama işleminin bu gerekçeyle onaylanmamasına karar verilmiştir.

Belediye Meclis kararında, yukarıda da belirtildiği gibi, Belediyece açılan sınavı kazanarak 7 nci derecedeki kadrosuna atanan muteriz …….”nin bu atama işleminin konu ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırılığından söz edilmemiş, sadece, ilgilinin atandığı kadronun dışında bir işte çalıştırılmış olması nedeniyle atama işleminin onaylanmaması yoluna gidilmiştir.

Onaylamama gerekçesi olarak ileri sürülen bu hususun atama işleminin sakatlığı sonucunu doğuramayacağı, bu durumda da, Belediye Meclisinin atama işlemlerinin onaylanmasına ilişkin bulunan ve niteliği ve sınırları yukarıda belirtilen yetkisinin sırf bu nedenle işlemi onaylamamasına olanak vermeyeceği cihetle, itirazın kabul edilerek ……. Belediye Meclisinin 3.10.1986 günlü ve 17 sayılı kararının …….”nin atama işleminin onaylanmamasına ilişkin bölümünün bozulmasına ve dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasına 14.4.1987 gününde oybirliğiyle karar verildi.