Belediyenin hizmet alımı işlerinde yüklenici firma bünyesinde çalışan emekli personelin SGK kapsamındaki prim oranlarına ilişkin özel durumları dikkate alınmadan ödeme yapılması (Sayıştay)

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu‟nun 30 uncu maddesine göre yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra tekrar çalışmaya başlayanlarla ilgili temel kriter 01 Ekim 2008 tarihi, mezkur kanunun yürürlüğe girdiği tarihtir. Bu tarihten sonra emekli olup da çalışmaya başlayan kişilerin aylıkları üzerinden alınan primlerde farklılık bulunmuyorken, bu tarihten önce emekli olup da, 01 Ekim 2008 tarihinden sonra çalışmaya başlayanlar hakkında geçici 14 üncü madde hükümleri uygulanacaktır. İlgili maddede;

“Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi veya sigortalı olanlar, vazife malûllüğü, malûllük ve yaslılık veya emekli aylığı bağlananlar ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışmaya devam edenler hakkında sosyal güvenlik destek primine tabi olma bakımından bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edilir. Ancak;

1. a) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışanlar için sosyal güvenlik destek primi oranı 80 inci maddeye göre tespit edilen prime esas kazançlar üzerinden 81 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen prim oranına yüzde 30 oranının eklenmesi suretiyle bulunan toplamdır. Yüzde 30 oranının dörtte biri sigortalı, dörtte üçü işveren hissesidir. Bu kapsamda sayılan kişilerden sosyal güvenlik destek primine tabi olanların prim ödeme yükümlüsü bunların işverenleridir. Bunlar hakkında sadece iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır.”

Buna göre, emekli olarak çalışan kişilerin ödeyecekleri primler normal çalışanlardan farklı olduğundan, hakediş ödemelerinde hatalar yapılmaktadır. Normal bir kişi çalıştığında işveren prim oranı en alt kısa vadeli risk prim oranı üzerinden %21,5 iken, emekli bir kişinin çalışması durumunda bu oran %24, normal kişinin işçi prim oranı %15 iken emekli bir kişinin işçi prim oranı %7,5‟ dur. 

İdare genelindeki çeşitli hizmet işleri üzerinde yapılan incelemede, 01 Ekim 2008 tarihinden önce emekli olup da, bu tarihinden sonra çalışmaya başlayanlar olmasına rağmen, ihalelerde emekli personelin diğer kişilerle aynı maaşı aldığı ve idarenin de aradaki %7,5‟ luk prim farkını gözetmeden bu kişilere normal çalışan gibi ödeme yaptığı görülmüştür. 

Hizmet işleri hakediş ödemelerinde, emekli personellerin özel durumları dikkate alınarak ödeme yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Kamu idaresi cevabında: “Belediyenin hizmet alım işlerinde yüklenici firma bünyesinde çalışan emekli personelin SGK kapsamındaki pirim oranlarına ilişkin özel durumları dikkate alınmadan ödeme yapılması.

Bulguda yapılan tespitler doğrultusunda ilgili birimler 09.05.2014 tarihi ve 4207 sayılı genelge ile uyarılarak öneriler doğrultusunda işlemler yapılacaktır.” Denilmiştir.

Sonuç olarak: Kurum tarafından bulgumuza verilen cevapta, öneriler doğrultusunda işlem yapılacağı belirtilmiştir. 2014 yılı denetimlerinde bu hususların dikkate alınması ve izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.