En avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerine geçici teminatlarının ne zaman iade edileceği (KİK)

09.12.2009 tarih ve III.Y.25.96.G024/2009-51E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Devlet Su İşleri XIX. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.10.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sivas-Yıldızeli Güneykaya (Yusufoğlan) Göleti İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Karaca İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.’nin 24.11.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.11.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  04.12.2009 tarih ve 24242 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

            1) Teklifleri ekinde sunmuş oldukları iş deneyim belgesindeki benzer iş tutarının yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, iş deneyim belgesi incelendiğinde AI grubu işlere ait olduğunun görüleceği, kesin hak ediş icmal sayfasında yer alan iş gruplarının tamamının gölet inşaatının birer ünitesi olduğu , iş deneyim belgesinde yer alan grupların bir bütünü oluşturan cüzler olduğu ve bu grupların ayrı ayrı değerlendirilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

           2) İtiraz süreci sona ermeden teminat mektubunun taraflarına iade edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

            İdari şartnamenin 2 nci maddesinde, ihale konusu işin Sivas – Yıldızeli Güneykaya (Yusufoğlan) Göleti İnşaatı kapsamında; 53 m. yüksekliğinde ve 280 m kret uzunluğunda gölet inşaatı yapılacağı, Ön Yüzü Beton Kaplamalı Kaya Dolgu Baraj Teknik Şartnamesinde de ihale konusu iş kapsamında;

a) A91A İnce daneli kohezyonsuz şilt ve ince kum dolgu

b) 1B Tuvenan dolgu

c) 2A Çevresel derz filtre zonu

d) 2B Filtre / Beton Altı Yastık zonu

e) 3A Ocak kayası ile dolgu

f) 3B Ocak kayası ile dolgu

g) 3C Ocak kayası ile dolgu

h) 3D Ocak kayası ile dolgu

i) Ön yüz betonu

j) Yerinde dökme beton bordur

zonlarının yer aldığı açıklanmıştır.

            İdari şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde, isteklilerin tekliflerinde, ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili olarak deneyimini gösteren ve teklif edeceği bedelin %100’ ünden az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesine yer vermesi gerektiği belirtilmiş ve 7.6 ncı maddesinde de; “Bu ihalede benzer iş olarak Kamu İhale Kurumunun “ yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlere dair tebliğinde” yer alan “AI” grubundaki işler benzer iş olarak kabul edilecektir. Bu ihalede ihale konusu iş veya benzer işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri inşaat mühendisliğidir” yönünde düzenlemeye yer verilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Benzer iş; İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri ifade eder.” hükmü,

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde; “4734 sayılı Kanun ve bu çerçevede Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilen ihalelerde bazı idarelerce yapılan benzer iş belirlemelerinin Kanunun 5 inci maddesindeki rekabet ilkesine ve anılan Yönetmeliğin 3 üncü maddesindeki benzer iş tanımına aykırı olduğu görülmüştür. İdarelerce işin niteliğine uygun ve rekabeti artıracak şekilde benzer iş belirlemesi yapmasına esas olmak üzere ekte yer alan “Benzer İş Grupları Listesi” oluşturulmuştur. Bu listede sekiz (8) ana başlık ve bu başlıkların altında çeşitli gruplar düzenlenmiş olup bu gruplar da kendi içinde alt gruplara ayrılmıştır. İdareler, ilanda ve idari şartnamede ihale edecekleri yapım işinin ekteki “Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dahil olduğunu tespit edecekler ve bu grubu esas almak suretiyle benzer iş belirlemesi yapacaklardır.

Söz konusu belirleme yapılırken ihale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabilecektir. Örneğin: “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan A/II Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirleme yapılabileceği gibi, “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan A/VII ve A/XIV Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.”şeklinde belirleme de yapılabilecektir. Bununla birlikte, ayrıştırma yapılmak suretiyle herhangi bir grupta sayılan işlerden bazılarının seçilerek benzer iş olarak belirlenmesi mümkün bulunmamaktadır. Örneğin: “ Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan B/IV Grubundaki 4, 5, 6 ve 7 nolu işler benzer iş sayılacaktır.” şeklinde bir belirleme yapılamayacaktır.” açıklaması,

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ eki benzer iş grupları listesinde;

           “(A) ALT YAPI İŞLERİ 

I. GRUP: BARAJLAR VE GÖLETLER

1. Dolgu barajlar

2. Beton barajlar

3. Göletler

4. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler ” açıklaması yer almaktadır.

Bu doğrultuda şikayete konu ihalede, isteklilerin tekliflerinde, idari şartnamenin 7.6 ncı maddesine göre anılan Tebliğin “(A) ALT YAPI İŞLERİ” başlığı altında yer alan A/I  grubu işlere ait iş deneyimlerini gösterir belgelerini sunmasının yeterli olacağı anlaşılmıştır.

            Karaca İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.,’nin teklifinde, İzmir DSİ II Bölge Müdürlüğü  tarafından düzenlenen 19.12.1995 sözleşme tarihli ve 17.08.2005 geçici kabul tarihli, 1995 birim fiyatları ile toplam sözleşme bedeli 183.674 TL ve belge tutarı 177.359 TL olan 11.05.2006 tarih ve 351 sayılı iş deneyim (Yüklenici – İş bitirme) belgesini sunduğu,

Bu belgede;

İşin adının, Uşak Banaz Büyükoturak Kozviran Göleti ve Sulaması Emanet İnşaatı,

Uygulanan yapı tekniğinin, Zonlu Toprak Dolgu Gölet, Yüksek Basınçlı Borulu Sulama Şebekesi, Ulaşım ve Malzeme Taşın Yolları, Kondüvi, Dolusavak, Su Alma Yapısı, Vana Odası, Enerji Kırıcı Havuz, Dolusavak – Dipsavak Deşarj Kanalı ve Dere Islahı olduğu bilgisinin yer aldığı,

Tespit edilmiştir.

İş deneyim belgesine konu işin kapsamında yapılan işlerin ve bu işlere ilişkin hakedişte, iş kapsamında yer alan imalat gruplarının ve sözleşme yılı birim fiyatlarıyla (1995 BF) ödeme tutarlarının tenzilatsız olarak;

1)      Baraj Gövdesi                                   :  87.226.330.000,00 TL

2)      Yollar                                                 : 22.511.180.000,00 TL

3)      Kondüvi                                            :   6.309.825.000,00  TL

4)      Batardo (Dolgu)                                :   3.610.534.000,00  TL

5)      Dolusavak                                         :   5.030.400.000,00 TL

6)      Su alma yapısı                                    :   1.018.853.777,00 TL

7)      Vana Od. Ve Ener. Kır. Havuz          :   1.618.240.000,00 TL

8)      Dolusavak- Dipsavak Deşarj Kan.    :  14.763.510.000,00 TL

9)      Sulama                                               :  60.745.994.000,00TL        

10)  Müteferrik İşler                                  :   6.068.790.000,00 TL

Toplam                                              :208.903.650.000,00 TL           

          olduğu görülmüştür.

Şikayete konu ihalede asgari yeterlik kriteri olarak ön görülen benzer işlerin;

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ eki benzer iş grupları listesinde “(A) ALT YAPI İŞLERİ” başlığı altında yer alan,

“I. GRUP: BARAJLAR VE GÖLETLER

1. Dolgu barajlar

2. Beton barajlar

3. Göletler

4. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler ” olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin teklifinde yer vermiş olduğu iş deneyim belgesine konu işin her ne kadar fiziksel ve gerçekleşen toplam sözleşme tutarı açısından incelenen ihale için teklif edilen bedelin üstünde ise de (iş deneyim belgesinin toplam tutarının güncellenmiş tutarı 14.095.431,92 TL  bulunmuştur.);

Başvuru sahibinin iddiasında belirttiği belgeye konu iş kapsamında yer alan işlerin  tümünün A/I grubunda yer alan grup barajlar ve göletler  inşaatı olarak değerlendirilemeyeceği, bu işlerden “sulama işlerinin” anılan benzer iş Tebliğinin “(A) ALT YAPI İŞLERİ” başlığı altında yer alan II. Grubun alt maddelerinde belirtilen işlerden olduğu (sulama ve drenaj tesisleri, grup içme suyu inşaatı) hususu dikkate alınıp, toplam belge tutarından minha edildiğinde;

başvuru sahibinin teklifinde yer vermiş olduğu iş deneyim belgesinin ihale dokümanında öngörülen asgari yeterlik kriterlerini sağlamadığı anlaşılmıştır.

            2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34 üncü maddesinin beşinci fıkrasında; “İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir.” hükmü,

          Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 65 inci maddesinin beşinci fıkrasında; “Türk Lirası dışındaki geçici teminat olarak kabul edilen değerlerin isteklilere iadesi sırasında, teminat değerlerine ilişkin belgenin aslına uygunluğu idarece onaylı bir sureti ihale işlem dosyasında muhafaza edilir.” hükmü bulunmaktadır.

            Anılan mevzuat hükümlerine uygun olarak, 11.11.2009 tarihli ihale komisyon kararında ekonomik açıdan en avantajlı birinci veya ikinci teklif olarak belirlenmeyen Karaca İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.’nin geçici teminat mektubunun istekliye iade edildiği ve söz konusu mektubun aslına uygunluğu idarece onaylı bir suretinin ihale işlem dosyasında yer aldığı, dolayısıyla idarenin işleminde herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmadığı görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

          Başvuru sahibinin İzmir DSİ II Bölge Müdürlüğü  tarafından düzenlenen iş bitirme belgesinde, “İşin adı: Uşak Banaz Büyükoturak Kozviran Göleti ve Sulaması Emanet İnşaatı”  olarak, “Uygulanan yapı tekniği: Zonlu Toprak Dolgu Gölet, Yüksek Basınçlı Borulu Sulama Şebekesi, Ulaşım ve Malzeme Taşın Yolları, Kondüvi, Dolusavak, Su Alma Yapısı, Vana Odası, Enerji Kırıcı Havuz, Dolusavak – Dipsavak Deşarj Kanalı ve Dere Islahı” olarak belirtilmiştir.  İşe ait hakediş raporlarından da işin;

1)      Baraj Gövdesi                                   :  87.226.330.000,00 TL

2)      Yollar                                                 : 22.511.180.000,00 TL

3)      Kondüvi                                            :   6.309.825.000,00  TL

4)      Batardo (Dolgu)                                :   3.610.534.000,00  TL

5)      Dolusavak                                         :   5.030.400.000,00 TL

6)      Su alma yapısı                                   :   1.018.853.777,00 TL

7)      Vana Od. Ve Ener. Kır. Havuz          :   1.618.240.000,00 TL

8)      Dolusavak- Dipsavak Deşarj Kan.    : 14.763.510.000,00 TL

9)      Sulama                                              : 60.745.994.000,00TL        

10)  Müteferrik İşler                                  :   6.068.790.000,00 TL

               Toplam                                                    :208.903.650.000,00 TL           

          Tutarında imalat kalemlerini oluşturan üniteleri kapsayan sulama amaçlı gölet ve sulama sistemleri içinde ileri teknoloji gerektiren, en verimli ancak pahalı sulama sistemi olan yüksek basınçlı borulu sulama inşaatı işi olduğu anlaşılmaktadır.

          Kurul çoğunluğu, şikayete konu işte istenilen iş deneyim belgesinin Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’te yeralan A/I grubu işler olması gerektiğinden bahisle, başvuruya konu iş deneyim belgesinde yer alan sulama ünitesinin anılan tebliğin A/II grubuna dahil olduğu, bu nedenle iş deneyim belgesi tutarından ayrıştırılması gerektiğine karar vererek idarenin uygulamasını yerinde bulmuştur.

            DSİ tarafından gölet ve sulama işlerinin genelde tek iş olarak ihaleye çıkarıldığı, ihaleye istekli olarak teklif veren Karaca İnş. ve Tic. Ltd. Şti.  ile İlke İnş. Tic. A.Ş.’nin sunduğu gölet ve sulama yapımını içeren iş bitirme belgelerinde de anlaşılmaktadır.  DSİ’nin söz konusu iş bitirme belgelerine konu ihalelerde gölet ve sulama işlerini ayrıştırmayarak tek bir iş altında ihaleye çıkması gölet ve sulama işlerinin ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işler olduğunun göstergesidir.

        Başvuru sahibinin “Uşak Banaz Büyükoturak Kozviran Göleti ve Sulaması Emanet İnşaatı”  adı altında sunduğu iş bitirme belgesinde yer alan sulama iş kaleminin, işin bir bütün olarak ihaleye çıkarıldığını göz ardı edilmesi suretiyle A/II grubu iş kabul edilerek ayrıştırılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı ve ihale konusu iş ile nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işler olduğu dikkate alınarak  bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

           Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibi Karaca İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ile aynı gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılan İlke İnş. Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve  “düzeltici işlem belirlenmesi” yönünde karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “itirazen şikayet başvurunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

                                                                                  Adem KAMALI                  

                                                                                  Kurul Üyesi