Engelli işçi çalıştırma zorunluluğu ihale tekliflerinin değerlendirilmesini nasıl etkiler (KİK)

Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğünce 16.07.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/76191 İhale Kayıt Numaralı “2014-2015 Mali Yılları Bilgisayar Ortamında Hasta Bilgileri Veri Girişi, Arşivleme ve Dokümantasyon Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak,Merdan Sağlık Bilgi İşlem Anonim Şirketinin 15.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.08.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 22.08.2013 tarih ve 27074 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.08.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 18.09.2013 tarihli ve 2013/UH.II-3650 sayılı karar ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Davacı Kemal Çağlar İnş. Elek. Üret. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 15. İdare Mahkemesinin 12.12.2013 tarihli ve E:2013/1473 sayılı kararı ile davacının dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulması talebinin reddine karar verilmiş olup, davacı Kemal Çağlar İnş. Elek. Üret. Tic. San. Ltd. Şti.Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde yaptığı başvuru üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. Kurulunun 26.02.2014 tarihli ve 2014/1022 sayılı kararı ile “…davacı itirazının KABULÜNE; yürütmenin durdurulması talebinin REDDİNE yönelik olarak Ankara 15. İdare Mahkemesi’nce verilen 12/12/2013 gün ve E:2013/147 sayılı kararın KALDIRILMASINA; hukuka aykırı olduğu ve uygulanması halinde davacının telafisi güç zararına yol açacağı açık bulunan dava konusu işlemin, dava sonuna kadar ve teminat aranmaksızın YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASINA…” karar verilmiştir.

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. Kurulunun 26.02.2014 tarihli ve 2014/1022 sayılı kararı üzerine 16.04.2014 tarihli ve 2014/MK-184 sayılı Kurul kararı ile;

“1- Kamu İhale Kurulunun 18.09.2013 tarihli ve 2013/UH.II-3650 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.

Bu defa, Ankara 15. İdare Mahkemesinin 04.07.2014 tarihli ve E: 2013/1473 ve K: 2014/915 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verilmiş olup, söz konusu karar uyarınca 03.09.2014 tarihli ve 2014/MK-493 sayılı Kurul kararı ile;

“1- Kamu İhale Kurulu’nun 16.04.2014 tarihli ve 2014/MK-184 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

Ankara 15. İdare Mahkemesinin 04.07.2014 tarihli ve E: 2013/1473 ve K: 2014/915 sayılı kararı üzerine davacı tarafından temyiz yoluna başvurulmuş olup, temyiz incelemesi sonucunda Danıştay 13. Dairesinin 25.12.2014 tarihli ve E: 2013/1473, K: 2014/915 sayılı kararı ile;

“Dava dosyasının incelenmesinden; toplam 150 personel çalıştırılmasının öngörüldüğü, uyuşmazlığa konu ihalede yaklaşık maliyetin ihaleyi yapan idarece 6.078.014,00-TL olarak belirlendiği; davacı şirket tarafından 5.720.371,50-TL teklif sunulduğu; idare tarafından, bu teklif tutarı, kamu ihale mevzuatı çerçevesinde verilen teklifler ve yaklaşık maliyete göre hesaplanan asgari işçilik maliyet hesabının altında kaldığı için, aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, davacı şirketçe yapılan açıklamada; ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 150 personelden 145 i için teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin teklif edildiği, diğer 5 personel için ise 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30. maddesi uyarınca prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisseleri düşülerek teklif sunulduğunun beyan edildiği; idarece bu açıklama uygun görülerek, 30.07.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin davacı şirket üzerinde bırakıldığı, ihaleye katılan ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Merdan Sağlık Bilgi İşlem Anonim Şirketince şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarece başvurunun reddedildiği, itirazen şikâyet başvurusu sonucunda Kamu İhale Kurulunca, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılarak ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca, aynı il sınırları içinde elli veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işverenlerinin, çalıştırdıkları toplam işçi sayısının % 3’ü oranında engelli işçi çalıştırmalarının zorunlu olduğu, bu zorunluluğa uyulmamasının idari para cezası verilmesini gerektirdiği, diğer taraftan, işverenlerin çalıştırmakla yükümlü oldukları % 3 oranındaki engelli işçilerin sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamının Hazine tarafından karşılanacağı, bunun engelli işçi çalıştırılmasını teşvik etmeye yönelik olarak özel sektör işverenlerine tanınan bir imkân olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davaya konu ihalenin gerçekleştirildiği tarihte mevzuatta Hazine tarafından karşılanacak giderlerin teklifte yer alıp almayacağına ilişkin açık bir düzenlemenin bulunmadığı dikkate alındığında, idarece ihale dokümanı hazırlanırken ve maliyet bileşenleri belirlenirken bu tür özel durumlara dikkat edilmesinin ihalenin sağlıklı yürütülmesi bakımından da zorunlu bulunduğu; 4857 sayılı Kanun’da belirlenen asgari yükümlülük kapsamında çalıştırılması gereken 5 engelli işçi için yapılan Hazine yardımı dikkate alınarak belirlenen teklif usulüne uygun olduğundan ve 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki temel ilkelere aykırılık teşkil ettiğinden söz edilemeyeceğinden, Kamu İhale Kurulunca davacı şirkete ait teklifin değerlendirme dışı bırakılarak ihale işlemlerinin yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde verilen kararda hukuka uygunluk, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.” gerekçesiyle temyiz işleminin kabulüne karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 18.09.2013 tarihli ve 2013/UH.II-3650 sayılı kararı ile 03.09.2014 tarihli ve 2014/MK-493 sayılı kararlarının iptaline,

2- Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.