İhale dokümanındaki dijital formülasyon hatası tekliflerin hesaplanmasını nasıl etkiler ve iptal gerekçesi olur mu (KİK)

Erzurum İl Özel İdaresi Tarım ve Köye Yönelik Hizmetler Daire Başkanlığı tarafından 28.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2011/31388 İhale Kayıt Numaralı “Erzurum İspir Tekpınar, Öztoprak, Değirmenli, Yeşilyurt ve Numanpaşa Köyleri Sulama Tesisi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gizem İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.’nin itirazen şikayet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulu’nun 30.05.2011 tarih ve 2011/UY.I-1773 sayılı kararı ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Davacı Burhan İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ahmet Ülker İş Ortaklığı tarafından anılan kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 15. İdare Mahkemesinin 19.10.2011 tarih ve E:2011/1417 sayılı kararı ile;

“…Uyuşmazlık konusu olayda, ihale üzerinde bırakılan davacı iş ortaklığı tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin 13 üncü sırasında bulunan ve 23.001/1 poz numarası ile tanımlanan “8-12 mm beton çelik çubuğunun bükülmesi ve yerine konulması” iş kaleminin miktarının 8,284 ton olarak yer aldığı, idarece Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içersinde bulunan ve isteklilere verildiği belirtilen CD’de yer alan birim fiyat teklif cetvelinde; anılan iş kalemi miktarının 8,284 ton şeklinde görüldüğü, ancak digital hücrede anılan rakamın 8,2836936 şeklinde görüntülendiği, idareye sunulan birim fiyat teklif cetvelinde, anılan iş kaleminin birim fiyatının, 1.500,00 TL ve miktarının ise 8,284 ton olarak yazıldığı ve anılan iş kalemi tutarının 8,284×1.500,00=12.425,54 TL olarak hesaplandığı, ancak, söz konusu iş kalem için teklif birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutarın 8,284×1.500= 12.426,00 TL olması gerektiği dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 23.001/1 poz numarası ile tanımlanan “8-12 mm beton çelik çubuğunun bükülmesi ve yerine konulması” iş kaleminin tutarının hatalı hesapladığı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, söz konusu iş kaleminde yer alan hesaplamalardaki aritmetik hataların idarece ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen CD ortamında yer alan excel formülasyonu´ kullanılarak yapılan hesaplamalar sonucu oluşan aritmetik hatalarla aynı olduğu, ihaleye teklif veren ve idarece teklifi geçerli kabul edilen 13 istekliden 10 isteklinin teklifinde de aynı hatanın yapıldığı, dolayısıyla idarece hazırlanan ihale dokümanı içerisinde yer alan bir mateıyale isteklilerce güvenilerek hesaplamaların bu materyal üzerinden yapılması sebebiyle söz konusu aritmetik hataların oluştuğu (ki hatalı miktar 1 TL’nin altındadır.) ve idarenin ihale dokümanını hazırlarken yeterli özeni göstermediği anlaşılmakta olup, başvuru sahibinin teklifini idarece verilen CD’yi kullanarak hazırladığı göz önüne alındığında, idareden kaynaklanan hata nedeniyle tekliflerin sağlıklı bir şekilde hazırlanamadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Ayrıca belirtilen sebeplerle, söz konusu ihaleye katılan isteklilerin büyük bir kısmının aynı hatayı yapmaları sonucu tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmak suretiyle ihalenin devamına yönelik düzeltici işlem belirlenmesi, 4734 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinde yer alan saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasına ilişkin temel ilkelere de uygun düşmemektedir.

Bu durumda; teklif mektubunun eki olan birim fiyat teklif cetvelinin doldurulması amacıyla idarece ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen CD’de yer alan excel formülasyonunun yanlış hesaplamalar yapması sebebiyle söz konusu hataların ortaya çıktığı ve bu hususun Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 13 ve 14 üncü maddelerinde yer alan düzenlemelere aykırı olduğu ve hatalı olarak hazırlanan ihale, dokümanının isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şeklide hazırlanmalarını engeller nitelikte olduğu anlaşıldığından, tekliflerin hazırlanmasına etki eden bu aykırılık sebebiyle ihalenin iptal edilmesi gerekirken davacının teklifi değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesine yönelik düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin dava konusu kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır…”gerekçesi ile “yürütmenin durdurulmasına“karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

Ankara 15. İdare Mahkemesinin 19.10.2011 tarih ve E:2011/1417 sayılı kararının uygulanması için;

1) Kamu İhale Kurulu’nun 30.05.2011 tarih ve 2011/UY.I-1773 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.