İhale tekliflerinde özürlü işçi çalıştırma yükümlülüğünün asgari işçilik maliyetine etkisi nasıl değerlendirilir (KİK)

Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’nca 04.10.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/121015 İKN’li “Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak, Karahan Grup İnş. Nak. Taah. San. Ltd. Şti. – Sim Çağrı Hizmetler Oto Kiralama Özel İstihdam Tem. San. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 25.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 11.11.2013tarih ve 34530sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 04.12.2013 tarihli ve 2013/UH.I-4595 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine“karar verilmiştir.

Davacı Karahan Grup İnş. Nak. Taah. San. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 1. İdare Mahkemesinin 06.03.2014 tarihli ve E:2014/120 sayılı kararında “…Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, elli veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işyerlerinde işverenlerin çalıştırdıkları işçilerin %3’ü oranında özürlü işçi çalıştıracakları, söz konusu oranda çalıştırılan işçilere ait işveren primlerinin Devlet desteği kapsamında Hazinece karşılanacağı, bu oranda özürlü işçi çalıştırmanın zorunlu olduğu ve elli veya daha fazla işçinin bulunduğu işyerlerinde bu oranda özürlü işçi istihdam edilmemesi halinde işverenlerin idari para cezası ile karşı karşıya kalacakları görülmektedir.

Dava dosyanın incelenmesinden; Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 04.10.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesinde asgari işçilik maliyetinin KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden 4.312.329,12 TL olarak hesaplandığı, başvuru sahibi davacı tarafından verilen teklifin asgari işçilik maliyetinin altında olduğundan bahisle 11.10.2013 tarihli İhale Komisyon Karan ile teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, davacının teklif fiyatını oluştururken hesaplanan tutardan 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesi gereği 4 işçi için Hazinece ödenecek işveren payı prim tutarının düşülerek 4.291.628,16 TL olarak hesaplandığından bahisle 25.10.2013 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu, şikâyet başvurusunun idarenin 01.11.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine 11.11.2013 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun 04.12.2013 tarih ve 2013/UH.I-4595 sayılı kararla reddedildiği ve bakılmakta olan iş bu davanın da anılan bu kararın iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.

İhaleye teklif veren davacı şirketin, ihale konusu iş kapsamında sunulan teklifinde, asgari işçilik maliyetinin hizmetin 122 kişi ile verilecek olması gözetilerek ve yukarıda yer verilen 4857 sayılı Kanun gereğince belirlenen 4 kişiden oluşan Özürlü personele ilişkin Hazinece karşılanacak tutarın, hesaplanan birim işçilik maliyeti tutarından düşülerek 4.291.628,16 TL olarak belirlendiği, diğer teklif sahipleri tarafından ise 4857 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen hükmü dikkate alınmaksızın 122 işçi üzerinden maliyet hesaplaması yapıldığı görülmektedir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesi gereğince belirli bir sayının üzerinde işçi çalıştırılan işyerlerinde %3 oranında özürlü işçi çalıştırılmasının zorunluluk olması “nedeniyle, söz konusu ihaleye ilişkin ihale dokümanı hazırlanırken ve asgari işçilik maliyeti belirlenirken bu hususa dikkat edilmesi gerektiği açıktır.

Her ne kadar, ihale dokümanına karşı itiraz yoluna gidilmeyerek ihale kapsamında anılan dokümanın kesinleştiği görülmekte ise, mevzuatta Hazine tarafından karşılanacak giderlerin teklifte yer alıp almayacağına ilişkin açık bir düzenlemenin bulunmadığı dikkate alındığında, idarece ihale dokümanı hazırlanırken ve maliyet bileşenleri belirlenirken bu tür özel hukuki durumlara dikkat edilmesi ihalenin sağlıklı yürütülmesi bakımından da zorunlu bulunmaktadır.

Bu durumda, davacı tarafından, Kanun’da belirlenen asgari yükümlülük kapsamında çalıştırılması gereken 4 adet özürlü işçi için yapılan Hazine yardımı dikkate alınarak belirlenen teklifin usulüne uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından, davacı şirket tarafından 11.11.2013 tarihinde yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kamu İhale Kurulu’nun 04.12.2013 tarih ve 2013/UH.I-4595 sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin; uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden 2577 Sayılı Kanunun 27.maddesı uyarınca teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına …
Oybirliğiyle karar verildi” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasındaise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulu’nun 04.12.2013tarihli ve 2013/UH.I-4595sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.