ihale yapıldıktan sonra yaklaşık maliyette hata olduğu farkedildiğinde, bu hatanın düzeltilmesi suretiyle yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanmasının mahsuru var mıdır (KİK)

01.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[21.77].(0264)./2011-29Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kadışehri Belediyesi Fen Memurluğutarafından 27.05.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Beden İşçisi Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Timsan Nakliye Gıda Temizlik İnş. Mak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 28.06.2011tarih ve 50sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.06.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;30.05.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Şenyüz Taş. İnş. Gıda Hayv. Temz. ve Akar. Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve kendi firmalarının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, bunun üzerine 01.06.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulundukları, ancak herhangi bir yazılı cevap alamadıkları, 13.06.2011 tarihinde EKAP tarafından gelen tebligat neticesinde ihalenin iptal edildiğini öğrendikleri, ihale üzerine bırakılan Şenyüz Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin geçersiz olduğu, iş deneyim belgesinde İhale kayıt numarasının bulunmadığı, doğrudan temin usulü ile yapılmış olsa bile anılan firmanın teklif ettiği 152.250,00 TL tutarın %30 oranını karşılamasının mümkün olmadığı, ayrıca anılan firmanın teklifinde aritmetik hata olduğu, firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, firmalarının kesinleşmiş ihale kararına şikayet başvurusunda bulunduktan sonra ihale iptal kararı alındığı, alınan iptal kararının uygun olmadığı düşüncesinde oldukları, ihale iptal kararının iptal edilerek söz konusu ihalenin firmaları üzerinde bırakılması gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibince 01.06.2011 tarihinde tebellüğ edilen ihale kararı üzerine aynı tarihli dilekçe ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin bu isteklinin teklif ettiği bedeli karşılamadığı ve teklifinde aritmetik hata bulunduğundan bahisle idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu,

İdareden gönderilen 15.06.2011 tarihli ve 69 sayılı yazıda, ihalenin idarelerince iptal edildiği tarihte iptal kararının verilmesinin ardından başvuru sahibinin dilekçesinin idare kayıtlarına alındığının belirtildiği,

Başvuru sahibince, 15.06.2011 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 13.06.2011 tarihli dilekçe ile idareye yukarıda yer verilen iddialar ile şikayet başvurusunda bulunulduktan sonra idarece ihalenin iptal edildiğinin belirtildiği, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu ve iş deneyim belgesinin geçersiz olduğunun ifade edildiği,

Söz konusu başvuruya ilişkin olarak 28.06.2011 tarihinde 55 gündem numarası ile yapılan Kurul toplantısında, başvuru sahibinin şikayet dilekçesinin idarece ihalenin iptal edilmesinden önce idare kayıtlarına alındığının kabul edildiği ve esasın incelenmesi geçilmesine kararı verildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinde;“… İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

… İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…”hükmü uyarınca, iptal gerekçesi ile sınırlı yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdarece gönderilen belge ve bilgilerden komisyonca, ihalenin 13.06.2011 tarihinde, “İhaleyi düzenlerken ihale evraklarında çalışma süresi bazı yerlerde 6 ay 15 gün bazı yerlerde 7 ay olarak düzenlendiği ve 1 işçinin aylık ücreti 1000,88 TL olması gerekirken 796,69 TL olarak alındığı” gerekçeleriyle iptal edildiği anlaşılmaktadır.

İdari şartnamenin 2.1.a maddesinde, ihale konusu hizmetin adı; “Bedenişçisi çalıştırılması” olarak belirtilmiştir.

Aynı şartnamenin, “İşe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 48 inci maddesinde;“48.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (beş) gün içinde işe başlanır.

48.2. Yüklenici ile İdare yetkilisi/yetkilileri arasında düzenlenen yer teslim tutanağının imzalanmasıyla yükleniciye yer teslimi yapılmış olur. Ancak, yer teslim tutanağında, yer tesliminin, tutanağın onaylanması halinde gerçekleşmiş olacağının belirtilmesi halinde, tutanağın onaylandığının yükleniciye tebliğ edildiği tarihte yer teslimi yapılmış sayılarak işe başlanır.

48.3. İşin süresi 210 (ikiyüzon) gündür.” düzenlemesi,

İhale konusu hizmete ilişkin sözleşme tasarısının “Sözleşmenin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde;“9.1. İşe başlama tarihi 01.06.2011; işi bitirme tarihi 31.12.2011

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.”düzenlemesi,

İhale ilanının “ihale konusu hizmetin süresi” başlıklı 2.c maddesinde; “İşe başlama tarihi 01.06.2011; işi bitirme tarihi 31.12.2011” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında verilen birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12 nci maddesinde;

“(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.

(2) Belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılacak ihalelerin ön yeterlik dokümanında; adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir. Ayrıca, yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın ihaleye davet edilmesinin öngörüldüğü hallerde, sıralama kriterleri ve puanlama yöntemi ile beşten az olmamak üzere listeye alınacak aday sayısı da ön yeterlik dokümanında belirtilir.

(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.”hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir…

78.12. İdari şartnamede, işin başlangıç tarihinin ayın ilk gününden ve/veya bitiş tarihinin ayın son gününden farklı bir tarih olarak belirlendiği işlerde, işin başlangıç ayına ait kişi başına asgari işçilik maliyeti; başlangıç tarihinden ayın son gününe kadarki gün sayısı ve işin bitiş tarihinden bir önceki ayın son gününe kadarki gün sayısı dikkate alınarak hesaplanacaktır. Kalan aylara ait teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı işçilik hesaplama modülü üzerinden hesaplanacak ve bu iki tutar toplanarak işin tamamına ait teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı bulunacaktır. Ancak başlangıç tarihi, ayın 2 nci günü ve işin başlangıç ayının gün sayısı 31 olan işlerde, işin başlangıç tarihi ayın ilk gününden farklı olmakla birlikte başlangıç tarihi ile ayın son günü arasında 30 günlük bir süre kaldığından, işin başlangıç ayına ait asgari işçilik maliyeti için ayrı bir hesaplama yapılmayacak, işçilik hesaplama modülünde 30 gün üzerinden hesaplama yapıldığından başlangıç ayı için ayrı bir işlem gerekmeyecektir…”açıklamaları,

Bulunmaktadır.

Şikayete konu ihaleye ait idari şartnamede, ihale konusu hizmetin süresinin 210 gün olarak düzenlendiği, ihale ilanında ve sözleşme tasarısında işin başlangıç tarihinin 01.06.2011; bitiş tarihinin 31.12.2011 tarihleri olarak belirtildiği, birim fiyat teklif cetvelinde ise işin süresinin “6,15 gün” olarak belirtildiği görülmektedir.

Yukarıda yer alan Tebliğ açıklaması çerçevesinde, ihale konusu hizmetin başlangıç ve bitiş tarihlerinin ayın başlangıç ve bitiş tarihine denk gelmesi nedeniyle, herhangi bir kıst süresinin öngörülmesine gerek bulunmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde işin süresinin 7 ay olarak düzenlenmesi gerekmekte olup, somut olayda birim fiyat teklif cetvelinde tekliflerin gün üzerinden alınacağının düzenlendiği ve işin süresinin “6,15 gün” olarak belirtildiği görülmektedir.

Diğer taraftan, idarece alınan iptal kararında, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan “6,15 gün” düzenlemesinin 6 ay 15 gün anlamına geldiği belirtilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12 nci maddesinin son fıkrasında yer alan hüküm gereğince, ihale dokümanında yer alan düzenlemelerin birbiri ile aykırı olmaması gerekmektedir.

İncelenen ihalede ihale ilanında, idari şartnamede ve sözleşme tasarısında işin süresinin, başlangıç ve bitiş tarihinin birbiri ile uyumlu bir şekilde düzenlemesine karşın, birim fiyat teklif cetvelindeki düzenlemenin söz konusu düzenlemeler ile uyumlu olmadığı anlaşılmıştır.

Birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen hizmet alımı ihalelerinde isteklilerce teklifler idari şartnamede ve diğer dokümanlarda yer alan hususlar esas alınarak hazırlanıp birim fiyat teklif cetvelleri üzerinden verilmekte ve isteklilerce verilen bu tekliler idarece birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bilgiler esas alınarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, gerek isteklilerce verilecek tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulması, gerekse idarece tekliflerin sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi için birim fiyat teklif cetvelinin mevzuata uygun ve ihale dokümanının diğer kısımları ile uyumlu bir şekilde hazırlanması gerekmektedir.

Somut olayda, ihale dokümanında yer alan bilgilere göre, işin süresinin 7 ay olması ve işin başlangıç tarihinin ay başına ve bitiş tarihinin de ay sonuna denk gelmesi nedeniyle, birim fiyat teklif cetvelinde birimin “ay” miktarın ise “işçi sayısı*ay sayısı” yani “20*7” şeklinde düzenlenmesi gerekmekte iken; birimin “gün” olarak, miktarın ise “20*6,15” şeklinde düzenlendiği görülmekte olup, bu haliyle isteklilerce tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulup verilmesinin ve idarece tekliflerin sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi imkanının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, idarece ihalenin “İhaleyi düzenlerken ihale evraklarında çalışma süresi bazı yerlerde 6 ay 15 gün bazı yerlerde 7 olarak düzenlendiği” gerekçesiyle iptal işleminde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Bununla birlikte, iptal gerekçeleri arasında, “1 işçinin aylık ücreti 1000,88 TL olması gerekirken 796,69 TL olarak alındığı” hususunun da bulunduğu, söz konusu ifadeden, idarece yaklaşık maliyet hesabında işçinin işçilik ücretinin 1000,88 TL olarak dikkate alınması gerekmekte iken, 796,69 TL olarak dikkate alındığı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalenin ihale onay belgesinde yaklaşık maliyetin toplam 150.000,00TL olarak belirtildiği, ancak daha sonrasında işçilik ücretinin hatalı olarak hesaplandığı ifade edilerek yaklaşık maliyetin düzeltildiği ve düzeltilmiş yaklaşık maliyetin 161.136,00 TL olarak belirlendiği görülmektedir.

Kamu İhale Mevzuatında, ihale ilan sürelerinin, yeterlik kriterlerinin, Kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurularında yatırılacak başvuru bedellerinin, bazı durumlarda uygulanacak ihale usullerinin, yerli istekler ile ilgili düzenlemelerin belirlenmesinde, tekliflerin değerlendirilmesinde ve diğer bir çok hususta göz önünde bulundurulan yaklaşık maliyetin idarece doğru hesaplanması esastır.

Bir ihalede hatalı olarak hesaplanan yaklaşık maliyetin düzeltilmiş halinin, yukarıda ifade edilen hususlardan herhangi birini etkilemesi söz konusu ise, bu durumda ihalenin zorunlu olarak iptal edilmesi gerekmektedir. Hatalı olarak hesaplanan yaklaşık maliyetin düzeltilmiş halinin, yukarıda ifade edilen hususlardan herhangi birini etkilemesi söz konusu değilse, bu durumda ihalenin iptal edilip edilmemesi hususunda idarenin takdir hakkı bulunmaktadır. Başvuruya konu ihalede, idarece takdir hakkı ihalenin iptal edilmesi yönünde kullanılmış olup, bu itibarla söz konusu gerekçede mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Sonuç olarak; ihalenin 13.06.2011 tarihinde, “İhaleyi düzenlerken ihale evraklarında çalışma süresi bazı yerlerde 6 ay 15 gün bazı yerlerde 7 ay olarak düzenlendiği ve 1 işçinin aylık ücreti 1000,88 TL olması gerekirken 796,69 TL olarak alındığı” gerekçeleriyle iptal edilmesi işleminin mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.