Kamu İhale Kurumu İşçilik Modülü’ndeki 70 Kuruşluk Hesaplama Hatası İhaleyi Nasıl Etkiler ve Rekabeti Nasıl Olumsuzlar (KİK)

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi tarafından 16.11.2011tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “2011/165434 İKN’li 01 Ocak-31 Aralık 2012 Tarihleri Arası 34 Personel İle Yardımcı Sağlık Personel Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarakTuğra Temizlik Gıda İnşaat Taah. İlaçlama ve Bilgi İşlem Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 28.11.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu sonucunda ihalenin iptal edilmesi üzerine, başvuru sahibi tarafından 12.12.2011 tarih ve 52492 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.12.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve 26.12.2011 tarihli ve 2011/UH.I-4322 sayılı Kurul kararı ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi uyarınca itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Tuğra Temizlik Gıda İnşaat Taah. İlaçlama ve Bilgi İşlem Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili tarafından anılan Kurul Kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 10. İdare Mahkemesince verilen 28.02.2012 tarihli ve 2012/59 esas sayılı yürütmenin durdurulması kararında,

“Dava dosyasının incelenmesinden, 01 Ocak-31 Aralık 2012 Tarihleri arası 34 Personel ile Yardımcı Sağlık Personel Hizmet Alımı ihalesinde yaklaşık maliyeti oluşturan kalemlerin arttırılmış işçilik giderlerinden oluştuğu, idarece yaklaşık maliyetin Kamu İhale Kurumu İşçilik Modülü kullanılarak 918.280,24 TL işçilik ve 45.914,01 TL %5 kar gözetilerek 964.194,25 TL olarak hesaplandığı, 5 isteklinin ihaleye teklif verdiği. 3 isteklinin Kamu İhale Kurumu İşçilik Modülünü kullanarak salt işçilik maliyeti olan 918.280,24 TL teklif verdiği, yapılan şikayet üzerine bu üç teklifin elendiği, geriye en avantajlı teklifin 958.116,00 TL ile davacı şirkete ait olduğu fakat idare tarafından ihalenin 39.835,30 TL daha fazla teklif veren istekliye ihale edilmesinin Kamu zararı oluşturacağı kanaatiyle ihalenin iptaline karar verildiği, davacı şirket tarafından; idarece ihalenin yaklaşık maliyetinin 964.194,25 TL olarak hesaplandığı, davacı şirketin ise bu miktarın altında 958.116,00 TL teklif verdiği, dolayısıyla her hangi bir kamu zararının oluşmadığı, ayrıca söz konusu yanlışlığın meydana gelmesinde kendisine atfedilecek bir kusurun bulunmadığı gerekçesiyle Kamu İhale Kurumu’na yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Kurumu tarafından; davaya konu edilen ihalenin yaklaşık maliyetinin hesaplanmasında idarece işçilik hesaplama modülünden kaynaklanan hesap hatası nedeniyle asgari işçilik maliyetinin toplamda 70 kuruş eksik hesaplandığı, ihaleye asgari işçilik maliyeti teklif eden üç isteklinin de anılan sebep nedeniyle 70 kuruş eksik teklif verdiği ve bu nedenle elenmesi gerektiği, anılan hatanın Kamu İhale Kurulunun işçilik hesaplama modülünün “virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlama” yaparken yanlış sonuç vermesi nedeniyle oluştuğu, isteklilerden meydana gelmeyen bu hata yüzünden de ihalede rekabetin sağlanamadığı öne sürülmektedir.

Uyuşmazlık konusu olayda; Kamu İhale Kurumu İşçilik Modülü kullanılarak yapılan hesaplamada yaklaşık maliyet 918.280,24 TL işçilik ve 45.914,01 TL %5 kar gözetilerek 964.194,25 TL olarak hesaplandığı, 5 isteklinin ihaleye teklif verdiği, 3 isteklinin Kamu İhale Kurumu İşçilik Modülünü kullanarak salt isçilik maliyeti olan 918.280,24 TL teklif verdiği, yapılan şikayet üzerine üç teklifin; Kamu ihale Kurumu İsçilik Modülü’nün hesaplama hatası yapması nedeniyle hem yaklaşık maliyetin hem de bu modülü kullanan teklif sahiplerinin tekliflerinin toplamda 70 kuruşluk eksik hesaplama yapılması nedeniyle ihale iptal edilmiş ise de 70 kuruş değerindeki eksik hesaplama hatasının günün olağan koşulları içerisinde çok önem arz etmediği, kaldı ki yeniden ihaleye çıkılması halinde kamunun bu miktarın çok üstünde kaynak ve zaman harcaması yaparak daha çok zarara uğrayacağının açık olması karşısında söz konusu miktarın teklif bedellerine eklenerek yeni duruma göre ihalenin en avantajlı teklifi veren şirket üzerinde bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine dair bir karar alınması gerekirken aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.”gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararı üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 26.03.2012 tarihli ve 2012/MK-84 sayılı kararı ile; “1- Kamu İhale Kurulunun 26.12.2011 tarihli ve 2011/UH.I-4322 sayılı Kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, idarenin ihaleyi iptali kararının iptaline,”karar verilmiştir.

Bu kez, anılan Mahkeme kararına Kurumca itiraz edilmesi üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesince verilen 04.04.2012 tarihli ve Y.D İtiraz No: 2012/1529 sayılı karar ile;

“Mahkemece her ne kadar 70 kuruş değerindeki eksik hesaplama hatasının günün olağan koşullar içerisinde çok önem arz etmediği, kaldı ki yeniden ihaleye çıkılması halinde kamunun bu miktarın çok üstünde kaynak ve zaman harcaması yaparak daha çok zarara uğrayacağının açık olması karşısında söz konusu miktarın teklif bedellerine eklenerek yeni duruma göre ihalenin en avantajlı teklifi veren şirket üzerinde bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine dair bir karar alınması gerektiğinden bahisle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş ise de; yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin dava konusu olayla birlikte değerlendirilmesinden, ihaleye katılan 5 istekliden 3’ünün Kamu ihale Kurumu işçilik Modülünü kullanarak salt işçilik maliyeti olan 918 280,24 TL teklif verdiğinin görüldüğü, ancak İşçilik Modülü’nün hesaplama hatası yapması nedeniyle bu modülü kullanan teklif sahiplerinin tekliflerini toplamda 70 kuruş eksik vermeleri nedeniyle ihaleye katılamamaları gibi bir sonucun ortaya çıktığı bu durum karşısında; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5.maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur” hükmü uyarınca ihale yapan idarece ihaledeki rekabetin ihaleye katılanlar dışında gerçekleşen bir nedenden dolayı tam olarak sağlanamayacağı ve bu durumdan da kamunun menfaati olumsuz etkileneceğinden ihalenin iptal edilmesinde ve davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun aynı gerekçelerle reddi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde rekabetin sağlanması ve kaynakların verimli kullanılması açısından hakkaniyete ve hukuka aykırılık görülmemiştir.”gerekçesiyle Ankara 10. İdare Mahkemesince verilen 28.02.2012 tarihli 2012/59 esas sayılı yürütmenin durdurulması kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanunun 27 inci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen koşullar dava konusu olayda bir arada bulunmadığından yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulu’nun 26.03.2012 tarihli ve 2012/MK-84sayılı kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi uyarınca itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.