Kültür varlıklarının restorasyon projeleri 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında bırakılabilir mi (KİK)

Adalet Bakanlığı Teknik İşler Dairesi Başkanlığınca 30.10.2006 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan Samsun Bölge İdare Mahkemesi Restorasyonu Yapım İşi ihalesine ilişkin olarak, Sembol Taah. Tic. ve İnşaat San. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 03.04.2007 tarih ve 2007/UY.Z-1193 sayılı Kararı ile;

“Kamu İhale Kanununa tabi olmayan ihaleye karşı yapılan şikayet başvurusunun görev yönünden reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul Kararının yürütülmesinin durdurulması ve iptali istemiyle Sembol Taah. Tic. ve İnşaat San. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 31.12.2007 tarih ve E:2007/1530, K:2007/1728 sayılı kararı ile;

“… … …

Dava dosyasının incelenmesinden Adalet Bakanlığı Teknik İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 4734 sayılı Kanun’un 19 maddesi gereğince açık ihale usulüyle yapılan “Samsun Bölge idare Mahkemesi Restorasyonu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak davacı şirket tarafından Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvurusunun ihale konusu restorasyonu yapılmak istenen Samsun Bölge İdare Mahkemesi binasının 21.7.1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki kültür varlıklarından olması nedeniyle Kamu İhale Kanunu’na tabi olmayan ihaleye karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun görev yönünden reddine karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “İstisnalar” başlığını taşıyan 3. maddesine 5226 sayılı Yasanın 21. maddesi ile eklenen (i) bendi ile kültür varlıklarının röleve, restorasyon, restitüsyon projeleri ve bunların uygulamaları ile değerlendirme ve muhafaza çalışmalarına ilişkin mal ve hizmet alımlarının 4734 sayılı Yasaya tabi tutulmamasının nedenlerinin; proje uygulamasının aslına uygunluğunun kurullarca denetlenmesi, orijinal malzemenin temininde fiyat tahminleri yapılmasının zorluğu, uygulama aşamasında ortaya çıkan süreçlerin önceden tahmin edilememesi, tahmini bedellerin belirlenmesi konusunda sorunlar yaşanması, eserin özgünlüğünün sağlanması açısından belirlenecek kriterlerin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca kurulların yetkisinde olması gibi İhale Kanunu çerçevesinde kalınmasının uygulamada yaratabilecek sorunların çözümlenmesine yönelik olduğu anlaşılmakta olup, kamu kaynaklarını kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usuller 4734 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan Yönetmeliklerde ayrıntılı olarak düzenlendiğinden ve bu Kanunla verilen görevleri yapmak üzere Kamu İhale Kurumu kurulduğundan, yukarıda aktarılan karşılaşabilecekleri bazı sorunlardan dolayı idareye istisna kapsamında yapılması olanağının getirilmiş olması, ihalenin, daha kapsamlı bir düzenleme öngören Kamu İhale Kanunu uyarınca yapılmasına engel teşkil etmeyeceği sonucuna varılmıştır.

Olayda “Samsun Bölge İdare Mahkemesi Restorasyonu Yapım İşi” ihalesi işlem dosyasının incelenmesinden söz konusu ihalenin Kamu İhale Kanununa tabi olmamasına rağmen ihaleyi yapan idare tarafından Kamu İhale Kanunu kapsamında ihaleye çıkılarak söz konusu ihalenin bu Kanun uyarınca yapıldığı, Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelere ilişkin olarak yapılan itirazen şikayet başvurularını inceleyip karara bağlama görev ve yetkisinin de Kamu İhale Kurumuna ait olması karşısında bu Kanunda öngörülen esas ve usullere göre ihalesi yapılan “Samsun Bölge İdare Mahkemesi Restorasyonu Yapım İşi” ihalesine karşı yapılan itirazen şikayet başvurusu hakkında Kamu İhale Kanunu kapsamında bir değerlendirilme yapıldıktan sonra karar verilmesi gerekirken yapılan itirazen şikayet başvurusunun görev yönünden reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ve bu karar 27.03.2008 tarihinde Kuruma tebliğ edilmiştir.

2709 sayılı T.C. Anayasasının 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27/2 maddesinde; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28/1 maddesinde ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

Ankara 16. İdare Mahkemesinin 31.12.2007 tarih ve E:2007/1530, K:2007/1728sayılı dava konusu işlemin iptaline dair kararının uygulanması için;

1- 03.04.2007 tarih ve 2007/UY.Z-1193 sayılı Kurul Kararının iptaline,

2- Sembol Taah. Tic. ve İnşaat San. Ltd. Şti.‘nin itirazen şikayet başvurusuna ilişkin olarak esasın incelenmesine geçilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.