Mevsim koşulları ihale iptalinde kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından nasıl değerlendirilir (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalede, kendileri tarafından Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine yapılan esas inceleme neticesinde Kurulun 10.10.2012 tarih ve 2012/UM.III-3938 sayılı kararı ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği, bunun üzerine ihale komisyonu tarafından alınan 15.11.2012 tarihli karar ile ihalenin iptaline karar verildiği, ancak ihale konusu işin mal alımı olduğu ve malzemenin her şartta teslim edilebileceği 2012 fiyatları ile ödeme yapılacağından bütçe sorunu olmayacağı bu nedenle idarenin iptal gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalede ihale tarihinin 20.07.2012 olduğu, ihale konusu işin “Kilitli beton parke taşı, beton bordür taşı, beton oluk taşı ve beton büz alımı” işi olduğu, söz konusu ihalede 3 adet ihale dokümanı satın alındığı, 2 isteklinin teklif verdiği, 26.07.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Biltaş Beton San. Tic. Ltd. Şti. – Aykutlar Beton İnş. Nak. Petrol Ürün. Tur. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerine bırakıldığı, diğer isteklinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibi tarafından 27.08.2012 tarihinde Kuruma yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusu üzerine, Kurulun 10.10.2012 tarih ve 2012/UM.III-3938 sayılı kararı ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verildiği, söz konusu Kurul Kararının idareye bildirilmesi üzerine, ihale komisyonunun 15.11.2012 tarihli kararında, “Fen İşleri Müdürlüğünce yapılan bu ihalenin yaklaşık maliyeti 2012 yılı bütçesine göre hazırlandığı, yıl sonuna yaklaşıldığı, işin zamanında bitirilemeyeceği ve 2013 yılına sarkacağı, ihalenin itirazen şikayet sürecinin uzaması nedeniyle İdaremiz Fen İşleri Müdürlüğü tarafından, itiraz süresi içerisinde ihtiyacı olan Kilitli Beton Parke Taşı, Beton Oluk Taşı ürünleri mal alımının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun ilgili hükümlerine göre Pazarlık Usulü ile kısmen giderildiği; ilimizde çalışma sezonunun kışa girilmesi, inşaat sezonunun tamamlanması nedeniyle Fen İşleri Müdürlüğünden alınan bilgiye göre, yol ve kaldırımların yapılamayacağı göz önünde bulundurularak, bu ihalede belirtilen malzemelerin bu sezonda ihtiyaç kalmadığı değerlendirilmiş olup, ayrıca kamu ihale mevzuatında rekabet ilkesinin amacının katılabilecek en fazla sayıdaki isteklinin kamu ihalelerine özgür iradeleriyle katılmaları sağlanarak ihalede en uygun fiyatın alınmasının sağlanması olduğu, en uygun fiyatın verilip verilmediği kıstaslarından birinin, yaklaşık maliyet ve teklif fiyatlarının karşılaştırılması olduğu, idarenin ihaleye çıkarken rekabetin tespitinde bir parametre olan yaklaşık maliyetin altında kalan teklif bedelinin yaklaşık maliyete çok yakın olduğu söz konusu ihalede mevcut haliyle rekabetin oluşmadığı kanaatine varılarak, ihalenin komisyon olarak ihalenin iptal edilmesine
Oybirliği ile karar verilmiştir.” hususlarının belirtildiği ve ihale komisyonunun iptal kararının ihale yetkilisi tarafından15.11.2012 tarihinde onaylandığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“Bütün Tekliflerin Reddedilmesi ve İhalenin İptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

“İhalenin Karara Bağlanması ve Onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinin 5, 6 ve 7’nci fıkrasında ise “İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen Kanun hükümleri uyarınca, ihalenin iptali konusunda idarelerin takdir yetkisi bulunmakta ise de bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.

Alımı yapılacak malın türü ve miktarının İdari Şartname’nin 2.1.c maddesinde;

şeklinde belirtildiği,

İşe ait Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 140 takvim günü olduğu düzenlemesine yer verildiği,

Aynı Tasarı’nın ” Teslim programı ve teslim tarihi” başlıklı 10.3.1.’inci maddesinin ise; “Sözleşmenin imzalandığının, idare tarafından yüklenicinin kendisine veya tebligat için gösterdiği adrese yapılacak işe başlama talimatının tebliğinden itibaren mal teslim edilecek/işebaşlanacaktır.
İşin süresi 140 (yüz kırk) takvim günüdür. İdare günlük getirilmesi gereken malzeme miktarını belirlemede serbesttir. Yüklenici bu bildirimle beraber yeni teslim programına uymak zorundadır.”şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer alan düzenlemelerden, ihale konusu işin imalat süreci gerektiren bir mal alımı ihalesi olduğu, ihale konusu malların tek seferde teslim edileceği bir alım olmadığı, alıma konu malzemelerin yol ve kaldırım yapılması işinde kullanılacak malzemeler olduğu, her ne kadar idarelerin, işin kapsamını baştan titizlikle belirlemesi, mevsim şartlarını, şikayet ve itirazen şikayet süreçlerini dikkate alarak ihalelerini yapacakları tarihi belirlemeleri gerekmekte ise de somut olayda, yol ve kaldırım yapılması işinin mevsim şartları ile doğrudan ilişkili olduğu göz önüne alındığında, başvuruya konu ihalede, ihalenin iptaline ilişkin ihale komisyon kararında belirtilen gerekçelerin kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından uygun olduğu ve idarenin ihalenin iptali yönündeki takdir yetkisini kullanmış olmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.