ÖZET: Kamu İhale Kurulu, yapılan inceleme sonucunda, 4734 sayılı Kanun’a göre yapılan ihalelerde yaklaşık maliyete göre asgari indirim oranının mevzuatta öngörülmediğini ve tekliflerin gizli olduğu tespitinde bulunmuştur. İhalelere katılan isteklilerin, tekliflerini kendi belirledikleri maliyet ve kar toplamı ile oluşturdukları, bu nedenle her ihalede en avantajlı teklifin yaklaşık maliyete oranının değişebileceği ifade edilmiştir.

Ancak, idarece hazırlanan teklif birim fiyat hesap cetvelinde, nakliyelere ilişkin yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan formülün istekliler tarafından yanlış anlaşıldığı ve bu durumun aritmetik hata ile sonuçlandığı belirlenmiştir. İsteklilerin, nakliyelere ilişkin teklif fiyatlarını toplam mesafe ile çarpmadıkları ve bu nedenle tekliflerinin idarenin belirlediği tutardan büyük farklılıklar gösterdiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, bu durumun ihalenin iptaline neden olduğu ve davacı şirketin itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. Bu karar, ihale süreçlerinde teklif hesaplamalarının doğruluğunun ve anlaşılabilirliğinin önemini vurgulamaktadır.

Karar no 2010/MK-37
Karar tarihi 23.03.2010
Toplantı No 2010/023
Gündem No 69
Gündem Konusu Kamu İhale Kurulunun 31.03.2008 tarih ve 2008/UY.Z-1462 sayılı kararı hakkında Ankara 9. İdare Mahkemesince 28.10.2009 ve E:2008/1153, K.2009/1955 sayılı davanın reddine ilişkin işlem tesis edilmesine ilişkin Kurul kararı alınması.

DSİ IV. Bölge Müdürlüğünce 25.12.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Konya – Meram Akşahan Göleti İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak, Kızılırmak İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 31.03.2008 tarih ve 2008/UY.Z-1462 sayılı Kararı ile, “4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına” karar verilmiştir.

Anılan Kurul Kararının yürütülmesinin durdurulması ve iptali istemiyle, Kızılırmak İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 10.10.2008 tarih ve E:2008/1153 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesinde itiraz yoluna başvurulmuş olup, anılan mahkemenin 14.01.2009 tarih ve 2009-108 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Anılan mahkeme kararı üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 16.02.2009 tarih ve 2009/MK-14 sayılı Kararında,

“1- 31.03.2008 tarih ve 2008/UY.Z-1462 sayılıKurul Kararının iptaline,

2- İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline“karar verilmiştir.

Gelinen aşamada, Ankara 9. İdare Mahkemesince verilen 28.10.2009 tarih ve E:2008/1153, K:2009/1955 sayılı kararda; “4734 sayılı Kanun’a göre yapılan ihalelere verilen tekliflerde yaklaşık maliyete göre asgari bir indirim oranı mevzuatta öngörülmediği, anılan Kanun’a istinaden yapılan ihalelerde yaklaşık maliye: gizli olduğundan, isteklilerin tekliflerini bu bedel üzerinden belirli bir kırım oram ile değil, ihale dokümanı içeriğine göre kendi belirledikleri maliyet ve müteahhit karı toplamı ile oluşan fiyat olarak verdiklerinden, her ihalede oluşan en avantajlı teklifin yaklaşık maliyete oranının farklı olabileceği, dolayısıyla ihalelerde yaklaşık maliyete göre farklı tenzilatın olmasının kaçınılmaz olduğu, ayrıca ihale kararı verilirken ihalenin yaklaşık maliyeti ile bu İhaleye diğer istekliler tarafından verilen tekliflerin oluşturulduğu, ekonomik ve teknik koşullar dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği, ihale yetkilisi tarafından anılan gerekçe ile ihalenin iptal edilmesi işleminin mevzuata aykırı olduğu, ancak;idarece isteklilere dokümanı ekinde verilen teklif birim fiyat hesap cetvelinde; idarece nakliyelere ilişkin yaklaşık maliyet hesaplanırken; imalat miktarları, teklif fiyat ve nakliye mesafeleri (Miktar * Teklif birim fiyat/km * Mesafe= Tutar) ayrı ayrı çarpılması sonucunda toplam tutarın tespit edildiği, ancak ihaleye teklif sunan 14 adet isteklinin sözkonusu tablodaki hesaplamayı idareden farklı olarak (Miktar* Teklif birim fiyat/km = Tutar) şeklinde hesapladıkları, aksi halde düzeltilmiş teklifte isteklilerin teklifinin çok yüksek olduğu, idarenin belirlediği tutarla büyük farklılıklar oluştuğu anlaşılmaktadır.

İdarece söz konusu 14 adet isteklinin nakliyelere ilişkin teklif fiyatlarının toplam mesafe (km) ile çarpılmadığını, sunulan tekliflerde aritmetik hata oluştuğunu tespit ederek isteklilerin tekliflerinde düzeltme yapıldığı, isteklilere düzeltilen yeni teklifin kabul edilip edilmediğinin yazılı olarak sorulduğu, kabul edilmesi durumunda geçici teminat mektubu ve eki belgelerin tekrar idareye verilmesinin istenildiği, anılan isteklilerin idarece tespit edilen aritmetik hatadan oluşan yeni teklifleri kabul ettiklerini idareye bildirdikleri, ancak istekliler tarafından yeni oluşan tekliflere ilişkin geçici teminat ve diğer belgeleri sunmadıklarının anlaşılması üzerine idarece bu kez aritmetik hatadan oluşan fiyat artışından dolayı geçici teminat miktarı ile iş deneyim miktarı yeterli olmayan 13 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçerli teklif sahibi 6 isteklinin teklifleri ile aşırı düşük sınır değer hesabı yapıldığı görülmektedir.

Dolayısıyla; 14 adet isteklinin teklifinde aynı nedenle aritmetik hata oluşmasından anlaşıldığı üzere; idarece hazırlanan ve doküman ekinde isteklilere sunulan nakliyelere ait teklif birim fiyat hesap cetvelindeki düzenlemenin, istekliler tarafından açık ve net olarak anlaşılamadığı, ayrıca sunulan teklifin toplam mesafeye göre verilen bir fiyat olup olmadığının net olarak belirlenemediği tespit edilmiştir.

Zira söz konusu kalemler idarece yapılan düzeltmeler sonucunda ortaya çıkan fiyatların, aritmetik hata ile izah edilemeyecek düzeyde yüksek olduğu, bir çok isteklinin düzeltilmemiş tekliflerindeki nakliyelere ilişkin fiyatların idarece belirlenen nakliyelere ait yaklaşık maliyette öngörülen fiyatlardan yüksek olduğu görüldüğünden; ihalenin bu nedenle iptal edilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle dava konusu ihalenin, 4734 sayılı Kanun’un 40 ıncı maddesi uyarınca iptal edilmesinde ve bu nedenle davacı şirketin itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 inci maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulu’nun 16.02.2009 tarih ve 2009/MK-14 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,


Oybirliği ile karar verildi.

HicabiECE

II. Başkan

AliKAYA

Kurul Üyesi

BahattinIŞIK

Kurul Üyesi

HakanGÜNAL

Kurul Üyesi

KazımÖZKAN

Kurul Üyesi

AdemKAMALI

Kurul Üyesi

ErkanDEMİRTAŞ

Kurul Üyesi