ÖZET: Kamu İhale Kurulu, bir ihale sürecinde belirlenen 4 ayrı ücret grubunun resmi tatil ve bayram günlerinde hangi personelin hangi gruptan değerlendirileceğine dair bir düzenleme yapılmadığını tespit etmiştir. Bu durum, teklif fiyatlarının belirlenmesi ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanması aşamalarında objektif bir değerlendirme yapılmasını engellemiştir. İdari şartnamede bu konulara ilişkin eksiklikler, ihaleye katılan firmaların tekliflerinin değerlendirilmesinde hukuka aykırılığa yol açmıştır.

Sonuç olarak, bu eksiklikler nedeniyle Kamu İhale Kurulu, ihalenin iptaline karar vermiştir. İhale sürecinde yaşanan bu hukuki sorunlar, rekabetin sağlanmadığı ve tekliflerin objektif olarak değerlendirilemediği bir ortam yaratmıştır. Bu nedenle, ihale işlemlerinin iptali yönündeki kararın hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. Bu durum, kamu ihale süreçlerinde düzenlemelerin titizlikle yapılmasının önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.

Karar no 2008/MK-78
Karar tarihi 01.07.2008
Toplantı No 2008/039
Gündem No 123
Gündem Konusu 12.11.2007 tarih ve 2007/UH.Z-3659 sayılı Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması talebi istemiyle açılan davada, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 14.05.2008 tarih ve Y.D. İtiraz no:2008/1969 sayılı itiraz isteminin reddi kararına ilişkin işlem tesis edilmesi.

Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nce 05.09.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “2008-2009 Mali Yılı 266 Kişi İle Dön. Serm. İşl. Gel. Tah. Hizm. Ot. Sist. İçin VHKİ Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan Kamu İhale Kurulunun 12.11.2007 tarih ve 2007/UH.Z-3659 sayılı kararında; “4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline“
Oybirliği ile karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Merdan Sağlık Hizm. Bilg. İşl. Otom. Gıda Tem. Turz. San. Dış. Tic. A.Ş. tarafından açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 28.03.2008 tarih ve E.2008/51 sayılı kararı ile;

“Olayda; İhale üzerinde bırakılan Merdan Sağlık Hizm. Bil. İşl. Otom. Gıda Tem. Turz. San. Dış Tic. A.Ş. 6.778.136,09 YTL tutarındaki teklif fiyatına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği açıklamada; yol gideri dahil 6.769.916,29 YTL personel maliyeti, 7.980,39 YTL giyim bedeli, 239,41 YTL giyim için sözleşme bedeli seklinde açıklamada bulunduğu, İhale üzerinde bırakılan Merdan Sağlık Hizm. Bil. İsi. Otom. Gıda Tem. Turz. San. Dış Tic. A.Ş. giyim için beyan ettiği 7.980,39 YTLmaliyet için Alp İş Elbiseleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınmış Proforma Fatura ibraz ettiği, İhaleye teklif veren diğer isteklilerin giyim için, Bilgen İns. Elek. Oto. VeriTopl. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.; 72.352,00 YTL, Sezen Yavuz Lpg Elek. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.; 106.400,00 YTL fiyat beyan ettiği, İhale komisyonunca idarişartnamede yapılan düzenlemeler esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda, yol gideri dahil 6.766.330,65 YTL asgari isçilik maliyeti ortaya çıktığı, bu tutara ihale üzerinde bırakılan isteklinin giyim için beyan ettiği 7.980,39 YTL ve 239,41YTL sözleşme gideri eklendiğinde 6.774.550,45 YTL tutar oluştuğu, bu tutarın ihale üzerinde bırakılan isteklinin 6.778.136,09 YTL tutarındaki teklif fiyatından düşük bulunduğu görüldüğünden ihalenin en düşük fiyat teklifi veren davacı Merdan Sağlık Hizm. Bil. İşi. Otom. Gıda Tem. Turz. San. Dış Tic A.Ş. üzerinde bırakılmasına karar verildiği görülmüştür. Bu durumda; söz konusu hizmet alımı ihalesini kazanan davacı firma tarafından giyim için belirlenen 7.980,39-YTL bedelin 266 personel için ihale idari şartnamesinde belirtilen ve her bir personele toplamda 2 yıl olan ihale hizmet süresi için, yılda l yazlık ve l kışlık olmak üzere ayrı ayrı verilecek pantolon, gömlek, kravat/fular, süveter/yelek, hırka/kazak, ayakkabı’dan oluşan toplam 4 takımın bedeli olarak yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan kişibaşı 304,00 YTL bedelin çok aşağısında olan yaklaşık 30,00-YTL tutarında teklif verildiği, idarece belirlenen kıyafet hariç isçilik maliyeti hemen hemen aynı olduğundan hizmet alımı ihalesinde isteklilerin teklif ettiği fiyatta giyim bedeli maliyet unsurunun ekonomik açıdan en avantajlı teklifin ortaya çıkmasını sağladığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 266 personel içinihale teknik şartnamesindebelirtilen ve her bir personele ayrı ayrı verilecek kıyafet için gösterdiği toplam 30,00 YTL (takım başına 7,50 YTL) kıyafet maliyetinin ekonomik gerçeklerle bağdaşmadığı ve hayatın olağan akışına ters düştüğü, bu nedenle Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliğince Açık İhale Usulü ile 05.09.2007 tarihinde 2007/87614 kayıt no ile yapılan “2008-2009 Mali Yılı 266 Kişi ile Döner Sermaye İşletmesi Gelir Tahakkuku Hizmet Otomasyon Sistemleri için VHKİ Hizmet Alımı” ihalesinde rekabetin sağlanmadığıanlaşıldığından Kamu İhale Kurulunun aksiyöndeki değerlendirmesindehukuka uyarlık görülmemiştir.

Öte yandan; Kamu İhale Kurulunun; 4 ayrı ücret grubu belirlenmesine rağmen, resmi tatil ve bayram günleri çalışacak personelin bu ücret gruplarından hangisine dahil olduğuna ilişkin bir düzenlemeye idari şartnamede yer verilmediği, birden fazla ücret gaıbu belirlenmesine rağmen, resmi tatil günlerinde hangi gruptan personelin çalışacağına ilişkin düzenlemenin idari şartnamede yer almamasındandolayı teklif fiyatınbelirlenmesive asgari işçilik maliyetinin hesaplanması ile tekliflerin objektifolarakdeğerlendirilmesinin mümkün bulunmadığına ilişkin ihalenin iptali gerekçesine gelince; İdari şartnamenin 26.3.(A).2 maddesinde ihale konusu hizmet isinde çalışacak 4 grup personelin sayıldığı, toplam 265personelden 259’unun Veri Giriş Kontrol Elemanı olarak görevlendirileceğinin belirlendiği ve asgari ücretin %30 fazlası oranında aylık ücret alacaklarının düzenleme altına alındığı, idari şartnamenin 26.3.(C) maddesinde ise ihale süresi olan 2 yılda Resmi tatil günleri toplamı 27 gün için bu “elemanlardan” 20 kişinin çalıştırılacağı ve firma tarafından bu çalışanlara 4857 sayılı İş Kanununun 47 inci maddesi uyarınca ücret verileceğinin açıkça düzenleme altına alındığı, ayrıca ihalede değerlendirmeye alınan 3 firmanın tekliflerinde bu kısım için aynı miktarın belirlendiği, yani teklif fiyatının belirlenmesi ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanması ile tekliflerin objektif olarakdeğerlendirilmesinde gerek idari şartnamenin düzenlemesi gerekbu düzenlemenin yorumlanmasında herhangi bir anlaşmazlığın ve objektif değerlendirmeyi zedeleyecek bir durumun bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu ihalenin iptaline ilişkin Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.”gerekçesi ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Ankara 16. İdare Mahkemesinin 28.03.2008 tarih ve E.2008/51 sayılı yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne dair kararının uygulanması için, 27.05.2008 tarih ve 2008/MK-70 sayılı Kurul Kararı;

“1- Kamu İhale Kurulu’nun 12.11.2007 tarih ve 2007/UH.Z-3659 sayılı Kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararı doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararı üzerine, Kurumumuz tarafından yürütmenin durdurulması kararına, Merdan Sağlık Hizm. Bilg. İşl. Otom. Gıda Tem. Turz. San. Dış. Tic. A.Ş. tarafından ise kararın gerekçe yönünden düzeltilmesi amacıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesine itirazda bulunulmuştur. Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 14.05.2008 tarih ve Y.D. İtiraz no:2008/1969 sayılı kararı ile;

“Dava dosyasının incelenmesinden; Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliğince Açık ihale Usulü ile 05.09.2007 tarihinde 2007/87614 kayıt no ile yapılan “2008-2009 Mali Yılı 266 Kişi ile Döner Sermaye işletmesi Gelir Tahakkuku Hizmet Otomasyon Sistemleri için VHKİ Hizmet Alımı” ihalesinde ihaleye 4 İstekli tarafından teklif verildiği, 1 isteklinin geçici teminat tutarının yetersiz olması nedeniyle ihale dışı bırakıldığı, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin altında teklif veren geçerli 3 teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve bu isteklilerden tekliflerine açıklık getirmelerinin talep edildiği, üç isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği açıklamaların değerlendirilmesi sonucunda ihalenin en düşük fiyatı veren davacı firma üzerinde kaldığı, bu karara karşı Sezen Yavuz Lpg. Elektrik İnş. San. ve Tic.Ltd. Şti tarafından idareye 08.10.2007 tarihinde yapılan şikayet başvurusunun idarenin 15.10.2007 günlü yazısı ile reddi üzerine, adı geçen şirketçe Kamu İhale Kurumuna 25.10.2007 tarihili yazıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu başvuru üzerine Kamu İhale Kurumunun dava konusu 12.11.2007 gün ve 2007/UH.Z-3659 sayılı kararıyla; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyim için yapılan açıklamanın belgelendirilmek suretiyle yapıldığı dikkate alındığında, İhalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasında mevzuata aykırılık olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde bulunmadığı, ancak, idarece ihale konusu iş İçin toplam 266 personel çalıştırılacağı düzenlendiği, bu 266 personel için asgari ücretin % 600 fazlası, asgari ücretin % 100 fazlası, asgari ücretin % 60 fazlası ve asgari ücretin % 30 fazlası şeklinde olmak üzere 4 ayrı ücret grubu belirlenmesine rağmen, resmi tatil ve bayram günleri çalışacak personelin bu ücret gruplarından hangisine dahil olduğuna ilişkin bir düzenlemeye İdari şartnamede yer verilmediği, birden fazla ücret grubu belirlenmesine rağmen, resmi tatil günlerinde hangi gruptan personelin çalışacağına ilişkin düzenlemenin idari şartnamede .yer almamasından dolayı teklif fiyatın belirlenmesi ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanması ile tekliflerin objektif olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı, sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğunun tespit edildiğinden bahisle, ihale işlemleri ile ihale kararının iptaline karar verilmesi üzerine ihale üzerinde kalan davacı firma tarafından görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda; ihale üzerinde bırakılan Merdan Sağlık Hizm. Bil. İşl. Otom. Gıda Tem. Turz. San. Dış Tic. A.S. 6.778.136,09 YTL tutarındaki teklif fiyatına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği açıklamada; yol gideri dahil 6.769.916,29 YTL personel maliyeti, 7.980,39 YTL giyim bedeli, 239,41 YTL giyim için sözleşme bedeli şeklinde açıklamada bulunduğu, ihale üzerinde bırakılan Merdan Sağlık Hizm. Bil. İşl. Otom, Gıda Tem. Turz. San. Dış Tic. A.Ş. giyim için beyan ettiği 7.980,39 YTL maliyet için Alp İş Elbiseleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınmış Proforma Fatura ibraz ettiği, ihaleye teklif veren diğer isteklilerin giyim için, Bilgen İnş. Elek. Oto. Veri Topl. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.; 72.352,00 YTL, Sezen Yavuz Lpg Elek. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.; 106.400,00 YTL fiyat beyan ettiği, ihale komisyonunca idari şartnamede yapılan düzenlemeler esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda, yol gideri dahil 6.766.330,65 YTL asgari işçilik maliyeti ortaya çıktığı, bu tutara ihale üzerinde bırakılan isteklinin giyim için beyan ettiği 7.980,39 YTL ve 239,41 YTL sözleşme gideri eklendiğinde 6.774.550,45 YTL tutar oluştuğu, bu tutarın ihale üzerinde bırakılan isteklinin 6.778.136,09 YTL tutarındaki teklif fiyatından düşük bulunduğu görüldüğünden ihalenin en düşük fiyat teklifi veren davacı Merdan Sağlık Hizm. Bil. Işl. Otom. Gıda Tem. Turz. San. Dış Tic. A.Ş. üzerinde bırakılmasına karar verildiği görülmüştür.

Bu durumda; Kamu İhale Kurulu tarafından 4 ayrı ücret grubu belirlenmesine rağmen, resmi tatil ve bayram günleri çalışacak personelin bu ücret gruplarından hangisine dahil olduğuna ilişkin bir düzenlemeye idari şartnamede yer verilmediği, birden fazla ücret grubu belirlenmesine rağmen, resmi tatil günlerinde hangi gruptan personelin çalışacağına ilişkin düzenlemenin idari şartnamede yer almamasından dolayı teklif fiyatın belirlenmesi ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanması ile tekliflerin objektif olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığından bahisle ihalenin iptaline karar verilmişse de; idari şartnamenin 26.3.(A).2 maddesinde ihale konusu hizmet işinde çalışacak 4 grup personelin sayıldığı, toplam 265 personelden 259’unun Veri Giriş Kontrol Elemanı olarak görevlendirileceğinin belirlendiği ve asgari ücretin %30 fazlası oranında aylık ücret alacaklarının düzenleme altına alındığı, idari şartnamenin 26.3.(C) maddesinde ise ihale süresi olan 2 yılda Resmi tatil günleri toplamı 27 gün için bu “elemanlardan” 20 kişinin çalıştırılacağı ve firma tarafından bu çalışanlara 4857 sayılı iş Kanununun 47 inci maddesi uyarınca ücret verileceğinin açıkça düzenleme altına alındığı, ayrıca ihalede değerlendirmeye alınan 3 firmanın tekliflerinde bu kısım için aynı miktarın belirlendiği, yani teklif fiyatının belirlenmesi ve asgari işçilik ‘maliyetinin hesaplanması ile tekliflerin objektif olarak değerlendirilmesinde gerek idari şartnamenin düzenlemesi gerek bu düzenlemenin yorumlanmasında herhangi bir anlaşmazlığın ve objektif değerlendirmeyi zedeleyecek bir durumun bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu ihalenin iptaline ilişkin Kamu ihale Kurulu kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle mahkemece yürütmenin durdurulması istemi hakkında verilen kararda sonucu itibariyle yasaya aykırılık bulunmadığından, itiraz isteminin 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunun 27.maddesinin 6.fıkrası uyarınca ve yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine” karar verilmiştir.

2709 sayılı T.C Anayasasının 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan; 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanununun 27/2 nci maddesinde; Danıştay veya idari mahkemelerin idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28/1 inci maddesinde ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

Kamu İhale Kurulu’nun 27.05.2008 tarih ve 2008/MK-70 sayılı Kararı ile gereği yapıldığından yeniden karar verilmesine yer olmadığına


Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL
BAŞKAN

Ali KAYA
II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Ali Kemal AKKOÇ
Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL
Kurul Üyesi

Kazım ÖZKAN
Kurul Üyesi

Çağatay ÖZCAN
Kurul Üyesi

Hicabi ECE
Kurul Üyesi