Sözleşme imzalanmasında usulsüzlük iddiaları ve yönetim kurulu üyelerinin durumu nasıl değerlendirilmelidir (KİK)

Türkiye Elektrik İletim A.Ş Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 2017/156153 ihale kayıt numaralı “H334 T Referanslı 380 Kv (-159 Km) Çift Devre ve (-10 3 Km) Tek Devre 3B 1272 Mcm İletkenli Verbena Dgkçs-Alibeyköy Eih’nin Kalan Bakiye İşlerinin Teklif Birim Fiyat Yöntemli Tesisi İşi Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesisi” ihalesine ilişkin olarak Avrasya Enerji İnş. Tur ve Tic. A.Ş. – Datel Tellioğlu Müh. İnşaat Taah. ve Tic. Ltd Şti nin Ankara 12. İdare Mahkemesinde 15 09.2017 tarihli dilekçe ile dava açtığı, mahkemenin ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 14/3- b bendi uyarınca, idari merci tecavüzü nedeniyle Kamu ihale Kurumuna başvurulması gerektiği gerekçesiyle dilekçe ve eklerini Kuruma gönderdiği anlaşılmış, bu çerçevede anılan dilekçe ve ekleri başvuru usulü bakımından incelenmiş ve Kurulca alman 22.12 2017 tarihli ve 2017/UY IV-3457 sayılı karar ile “Başvurunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Avrasya Enerji İnş. Tur ve Tic. A.Ş – Datel Tellioğlu Müh. inşaat Taah ve Tic Ltd. Şti.’nin vekili tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 23.02.2018 tarihli E:2018/58 K:2018/526 sayılı kararında “Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünde: Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olmasının itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine engel teşkil etmeyeceği, 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınabileceğinin kurala bağlandığı, davacının başından beri sözleşmenin imzalanmasında usulsüzlük yapıldığı yönünde iddialarının bulunduğu, hem davalı idarece hem de ihaleyi yapan idarece bu iddialar araştırılmadan başvurunun sözleşme imzalandıktan sonra yapıldığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmakta olup. dava konusu işleme esas ön inceleme raporu ve dava konusu işlemde sözleşmenin usulüne uygun imzalandığı değerlendirilmesine yer verildiği ancak buna yönelik araştırma yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ne şekilde yapıldığı, sözleşme imzalanan şirketin yönetim kurulu üyelerinden birinin yabancı olması nedeniyle adli sicil kaydı bulunup bulunmadığı gibi hususlara yer verilmediği, dolayısıyla bu yönde yeterli ve davacının iddialarını karşılar nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşıldığından, sözleşmenin usule uyularak imzalanmış olduğundan bahsedilemeyeceğinden dava konusu işlemin itirazen şikayet başvurusunun görev yönünden reddine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Anayasa’nın 40. maddesindeki düzenleme ile son derece dağınık mevzuat karşısında idarelere, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirildiği ve bu durumun hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması ve idarenin denetlenmesi yönünden zorunlu olduğu, başvuru süresinin kısa olması veya olağan başvuru yollarına istisna getirilmesi halinin ilgili kişilerin mağduriyetlerine yol açabileceği hususları göz önünde bulundurulduğunda, davacının teklif sunduğu ihalede geçici teminatının gelir kaydedilmesine karar verildiğinin bildirilmesine ilişkin işlemde, Anayasa’nın 40. maddesine uygun olarak bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmediği dikkate alındığında, itirazen şikayet başvurusunun süresinde olduğunun kabulü gerektiğinden, dava konusuişlemin itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin kısmında da hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Öte yandan, davacının asıl amacının dava açmak olduğu, davalı idareye itirazen şikayet başvurusu yapmak niyetiyle hareket etmediği açıktır. Dava açma amacı ile Mahkemeye müracaat eden davacıdan, dava dilekçesi ile birlikte Kamu ihale Kurumu’na yapılacak itirazen şikayete ilişkin başvuru bedelini yatırması ve başvuruda bulunmaya yetkili olduğuna dair belgeler ile vekaletnamenin aslını sunması beklenemez. 4734 sayılı Kanunda, Mahkemelerce merciine tevdi kararı verilerek Kamu İhale Kurumuna gönderilecek dosyalardaki başvuru usul ve esaslarına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu şekilde mercine tevdi kararı ile davalı kuruma gelen dosyadaki itirazen şikayet başvurusu usulünün özel bir durum oluşturduğu açıktır. Mahkemece merciine tevdi kararı verilip verilmeyeceğinin davacı tarafından davanın açılması aşamasında bilinemeyecek olması nedeniyle dava dilekçesi ile birlikte sunması beklenemeyecek olan itirazen şikayet başvurusu bedelini kurum hesaplarına yatırmak ve başvuruda bulunmaya yetkili olduğuna dair belgeler ile vekaletnamenin aslını sunmak üzere davalı idarece davacıya süre verilmesi gerektiğinden dava konusu işlemin şekil yönünden reddine ilişkin kısmında da hukuka uygunluk bulunmamakladır.

Bu durumda, itirazen şikayet başvurusunun görev, süre ve şekil yönünden reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’incı maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu ihale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 22 12.2017 tarihli ve 2017/UY.IV-3457 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibine süre verilerek şekil eksiklerinin tamamlatılması yönünde işlem tesisine, eksiklerin tamamlanması durumunda esasın incelenmesine geçilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.