|
ÖZET: Kamu İhale Kurulu, 2023 Yılı Personel Taşımacılığı Hizmet Alım İşi ihalesinde, yüklenicinin sorumluluklarına ilişkin düzenlemeleri değerlendirmiştir. Yapılan incelemede, Teknik Şartname’nin 4. maddesinde, yüklenicinin çalıştırdığı araç ve personelden kaynaklanmayan durumlarda dahi sorumluluğun yükleniciye yüklendiği belirtilmiştir. Bu durum, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 6. maddesi ile çelişmektedir; zira bu madde, yüklenicinin yalnızca yükümlülüklerini ihlal etmesi halinde sorumlu tutulabileceğini ifade etmektedir.
Kurul, bu düzenlemenin yasalara aykırı olduğunu belirterek, davacı şirketin iddiasının reddedilmesinin hukuka uygun olmadığını tespit etmiştir. İhale dokümanındaki belirsizliklerin, ihaleye katılacak isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir biçimde oluşturmasına engel teşkil edeceği ve rekabeti olumsuz etkileyeceği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, bu düzenlemelerin Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. |
| Karar no | 2023/MK-95 |
|---|---|
| Karar tarihi | 04.05.2023 |
| Toplantı No | 2023/027 |
| Gündem No | 17 |
| Gündem Konusu | 2022/1273799 İhale Kayıt Numaralı “2023 Yılı Personel Taşımacılığı Hizmet Alım İşi” İhalesi |
Davacı Tav Seçil Turizm Otom. Taş. Eml. İnş. ve Tem. Hizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 2. İdare Mahkemesinin 23.03.2023 tarihli ve E: 2023/213, K: 2023/429 sayılı kararında “…6)Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları ve Uyacağı Esaslar” başlıklı 4. maddesinde yer alan her durumda, çalıştırdığı araç ve personelden kaynaklanmayan durumlarda bile sorumluluğun yükleniciye yüklendiği, bu durumun yasalara aykırı olduğu, iddiasına ilişkin olarak;
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6.maddesinde yüklenici tarafından yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarının karşılanacağının, yüklenicinin idareye veya üçüncü kişilere verilen zarardan dolayı bizzat sorumlu tutulacağının belirtildiği, Teknik Şartname’nin 4.28 ve 4.29. maddelerinde taşıtın kullanılması esnasında oluşacak zararlardan ve tazminat taleplerinden kusur hangi tarafta olursa olsun yüklenicinin sorumlu olduğunun düzenlendiği görülmüştür.
İhale konusu işin personel taşımacılığı işi olduğu, bu açıdan işin yüklenici marifetiyle gerçekleştirileceği, sözleşme aşamasında yukarıda anılan hususlara ilişkin uyuşmazlık olması durumunda ilgili mevzuat hükümleri ve idarenin sorumluluğu ilkelerinin ihale dokümanı düzenlemeleri ile bertaraf edilemeyeceği hususu dikkate alındığında, söz konusu düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğundan, davacı şirketin işbu iddiasının reddi yönünden dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
7)Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları ve Uyacağı Esaslar” başlıklı 4.maddesinde “…(4-44) Kurum Ankara Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde başka bir binaya taşınması halinde söz konusu hizmet ek bir ücret talep etmeden hizmet devam ettirilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemede idarenin tek taraflı olarak mevzuatta yer alan iş artışı ve iş eksilişi hükümlerini dikkate almadan sözleşme şartlarında değişiklik yapabileceğinin belirtildiği, ihale dokümanının teklif vermeden önce tüm istekli olabilecekler tarafından eşit koşullarda bilinebilir ve öngörülebilir olması gerektiği, ancak mevzuat hükümlerini dikkate almadan idarenin tek taraflı kullanacağı yetkinin belirsizlikler oluşturacağı, dolayısıyla anılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu iddiasına ilişkin olarak;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5.maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” kuralı yer almıştır.
Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olan başvuruya konu ihalede, istekliler tarafından teklif edilecek fiyatın belirlenmesinde güzergâhın önemli bir bileşen olduğu, idareler tarafından ihtiyaca konu alım/iş içerisinde önemli olduğu düşünülen iş kalemleri ve/veya grupları ile bunlara ilişkin miktarların olabildiğince doğru bir şekilde belirlenerek ihale dokümanında tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirtilmesi gerektiği, ihale dokümanında ihale konusu alımın/işin önemli bileşenleri için asgari veya ortalama belirlemeler yapılması, belirlenmiş olan ihtiyaçlar dışında ortaya çıkabilecek her türlü ihtiyacın yüklenici tarafından temin edilmesi ve bunun için sözleşme bedelinin dışında herhangi bir ek ücret ödenmemesi yoluna gidilmesi, ihaleye katılan istekliler tarafından, ihale dokümanında somut olarak belirlenmiş ihtiyaçların yanı sıra nitelik ve niceliği önceden belli olmayan, itibari iş kalemleri veya grupları için de fiyat öngörülmesine yol açacağı anlaşılmaktadır.
Bahse konu ihale dokümanında işin kapsamının 27 araçla, 27 farklı güzergâhta, 2023 yılı için personel taşımacılığı olduğu, Teknik Şartname’de idarenin, personel taşıma servis güzergâhlarını değiştirebileceği ve bu durumda ilave bedel ödemesi yapılmayacağı düzenlemesinin yer aldığı görülmektedir.
Anılan düzenlemenin ulaşım yapılacak güzergahta bir belirsizliğin ortaya çıkmasına neden olduğu, bu durumun ihaleye katılacak isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir biçimde oluşturmasına ve maliyet hesabı yapmasına engel teşkil edeceği, ihaleye katılacak istekli ya da istekliler için öngörülemez bir duruma neden olacağı, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan temel ilkelerden; saydamlık, güvenilirlik ve rekabetin sağlanması ilkelerine aykırı olduğu anlaşıldığından, davacı şirketin işbu iddiasının reddi yönünden dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle itirazen şikâyet dilekçesinde ileri sürülen ve dava konusu edilen Kurul Kararındaki 9 ve 10’uncu iddialara (dava dilekçesindeki sırasına göre 6 ve 7’nci) ilişkin kısmının iptaline, Kurul Kararındaki 2, 3, 5, 7, 8,11 8’inci (dava dilekçesindeki sırasına göre 1, 2, 3, 4, 5, 8) iddialar yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 18.01.2023 tarihli ve 2023/UH.II-138 sayılı kararının 9 ve 10’uncu iddialar ile ilgili kısmının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi.