Özürlü işçi çalıştırma zorunluluğu asgari işçilik maliyetinin belirlenmesinde nasıl dikkate alınmalıdır (KİK)

Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı’nca 12.09.2012tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2012/106233 IKN’li “2013 Yılı Aylık 325 İşçi İle Basımevi, Eğitim Araçları İş ve Malzeme Üretim ve TV Yapım Birimlerine Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak,

Çağ Yapı İnşaat Taah. Gıda Temizlik Bilgisayar Tic. ve San. Ltd. Şti’nin 22.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.10.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 31.10.2012tarih ve 35726sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 21.11.2012tarihli ve 2012/UH.I-4446sayılı karar ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

Davacı Birbey İns. Kayn. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.-5M Sos. Hizm. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi tarafından anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 4.İdare Mahkemesinin 14.03.2013 tarihli kararı ile “yürütmenin durdurulması talebinin reddine” karar verilmesi üzerine, davacı Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunmuş, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 24.04.2013 tarih ve Y.D. İtiraz No:2013/2004 sayılı kararı ile “Davacı şirketlerin ortak girişim olarak teklif sundukları Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 12.09.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013 Yılı Aylık 325 İşçi İle Basımevi, Eğitim Arapları İş Ve Malzeme Üretim ve TV Yapım Birimlerine Hizmet Alımı” ihalesinde, aşırı düşük açıklamaları uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldıkları, başka bir isteklinin yaptığı itirazen şikayet başvurusu sırasında davacıların değerlendirme dışı bırakılma gerekçesini de inceleyen Kamu İhale Kurulunca, davacıların aşırı düşük açıklamaları uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakılmalarına ilişkin idare gerekçesinin hukuka uygun bulunmadığı, buna karşılık davacılar ortak girişiminin teklif tutarının teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin altında olduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılarak teklifin reddedilmesine ilişkin idare kararının esasa etkili bir aykırılık olarak görülmediği ve sonucu itibariyle hukuka uygun bulunduğu, bunun üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 30. maddesi gereğince elli veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde %3 oranında özürlü işçi çalıştırılmasının zorunlu olması nedeniyle, 325 kişilik personel hizmet alımı ihalesine ilişkin ihale dokümanı hazırlanırken ve asgari işçilik maliyeti belirlenirken, bu Kanun hükmünün ihmal edilmesi mümkün görülmemektedir.

Öte yandan, İş Kanununun anılan hükmü kapsamında çalıştırılan özürlü işçilerin sigorta primlerinin işverene ait olan kısmının Hazinece karşılandığı dikkate, alındığında, bunun ihale kapsamında bir maliyet unsuru olarak gösterilmesi durumunda, kamu zararı ortaya çıkacak ve idarece, yüklenici tarafından gerçekte yapılmayan bir giderin yükleniciye ödenmesi sonucu doğacaktır.

Bu durumda; ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti, İş Kanununda öngörülen yükümlülük gereği çalıştırılması gereken özürlü işçiler için yapılacak Hazine yardımı dikkate alınarak hesaplandığında, bu durumu göz önünde bulundurarak teklif bedelini oluşturan davacılar iş ortaklığının teklifinin ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşıladığından, tekliflerinin bu gerekçe ile değerlendirme dış bırakılmasını uygun bulan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.“gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28/1 maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 21.11.2012tarihli ve 2012/UH.I-4446sayılı kararının davacıya ilişkin kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, davacı Birbey İns. Kayn. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.-5M Sos. Hizm. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin açıklamasının uygun görülerek teklifinin değerlendirmeye alınması hususunun düzeltici işlem olarak belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.