3. Daire 365 no.lu ve 24.11.2020 tarihli Karar

31.08.2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.

denilmektedir.

Yukarıda yer verilen hüküm uyarınca, işçinin ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, fiyat farkı olarak yükleniciye ödenmekte veya kesilmektedir.

5510 sayılı Kanunun Geçici 78 inci ve Geçici 75 inci maddesinde hükmedilen asgari ücret destek tutarları, işverenlerin ödeyecekleri sigorta priminden mahsup edilmek suretiyle uygulanmaktadır. Söz konusu uygulama, yüklenicilerin fiyat farkı hesabında dikkate alınan brüt maliyetleri azaltmaktadır. Başka bir deyişle Hazine tarafından karşılanan ve yüklenicinin uygulama ayında yararlanmış bulunduğu asgari ücret destek tutarları; fiyat farkı hesabında dikkate alınan SGK primlerinin azalmasına ve buna bağlı olarak yüklenicinin uygulama ayında daha düşük bir maliyete katlanmasına neden olmaktadır. Bu işlem de yükleniciye ödenecek olan fiyat farkının tutar olarak azalması anlamına gelmektedir. Öte yandan İdare tarafından düzenlenen hakedişlerin formatı gereği katma değer vergisi matrahı, hesaplanan iş tutarına fiyat farkı eklenerek bulunmaktadır. Dolayısıyla yukarıda anılan destek tutarlarının hakedişlerden mahsup edilmesi sonucunda azalması gereken fiyat farkı tutarı, katma değer vergisi matrahının da azalmasına sebebiyet verecektir.

Bu itibarla, rapora konu iş kapsamında Yüklenicinin yararlandığı asgari ücret destek tutarlarının hakedişlerden mahsup edilmemesi sonucunda ortaya çıkan daha yüksek fiyat farkının, KDV matrahını artırdığı, dolayısıyla da Yükleniciye ödenmesi gerekenden daha yüksek tutarda KDV ödenerek kamu zararına sebebiyet verdiği anlaşılmış, ancak ………… TL tutarındaki söz konusu kamu zararı, ………… tarihli ve ………… numaralı Muhasebe İşlem Fişi ile Yüklenicinin alacağından mahsuben tahsil edildiğinden, bu tutar için ilişilecek husus kalmadığına ve yapılan tahsilatın ilamda gösterilmesine, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

 

t


ÖZET: 3. Daire’nin 24.11.2020 tarihli kararı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre işçilik maliyetlerindeki değişikliklerin fiyat farkı hesaplamasına etkisini düzenlemektedir. İhalelerde işçinin brüt maliyetinin hesaplanması ve asgari ücret destek tutarlarının dikkate alınması, yüklenicinin maliyetlerini etkileyerek fiyat farkının azalmasına yol açmaktadır. Ayrıca, bu destek tutarlarının hakedişlerden mahsup edilmemesi, KDV matrahını artırarak kamu zararına neden olmuştur. Ancak, söz konusu zarar, yüklenicinin alacağından tahsil edilmiştir ve bu nedenle ilişilecek husus kalmamıştır.