Tüm Kategoriler 6

Faiz, kur farkı ve benzeri finansman giderlerinin doğrudan gider mi yazılacağı yoksa iktisadi kıymetin maliyetine mi ekleneceği, VUK değerleme hükümleri ile kıymetin iktisap sürecine göre belirlenir. Yatırım dönemi Bir iktisadi kıymetin edinilmesi veya imal edilmesiyle doğrudan bağlantılı finansman giderlerinin yatırım dönemine isabet eden kısmı çoğu durumda maliyet bedelinin unsurudur. Aktife girdikten sonraki dönem Kıymet işletmede […]

Stokların vergi bilançosundaki değeri dönem kazancını doğrudan etkiler. VUK’ta emtia kural olarak maliyet bedeliyle değerlenir; maliyetin tespiti, üretim giderleri, fire ve değer düşüklüğü özel önem taşır. Ticari mallar Satın alınan emtianın alış bedeline, malı işletmeye getirip satışa hazır hale getirene kadar doğrudan ilgili giderler dahil olabilir. Üretilen mamuller İmal edilen mallarda hammadde, direkt işçilik ve […]

Yeniden değerleme, belirli amortismana tabi iktisadi kıymetlerin kayıtlı değerlerinin kanuni yöntemle artırılmasına imkan veren VUK mekanizmasıdır. Geçmişte geçici düzenlemelerle uygulanan sistem, daha sonra sürekli rejimle birlikte farklı seçenekler içeren bir yapıya kavuşmuştur. Sürekli rejim Kanuni şartları sağlayan mükellefler belirli kıymetlerini yeniden değerleme oranı üzerinden güncelleyebilir. Kapsama girmeyen kıymetler ve mükellef grupları ayrıca belirlenmiştir. Enflasyon düzeltmesi […]

Enflasyon düzeltmesi, mali tabloların yüksek enflasyonun yarattığı parasal olmayan kalemlerdeki bozulmadan arındırılması amacıyla VUK’ta düzenlenen değerleme mekanizmasıdır. Uygulama şartları, geçici dönemler ve vergi etkisi tarihsel olarak değişebildiğinden işlem yılına göre değerlendirme zorunludur. Şartlar Sürekli rejimde fiyat endeksindeki artışın kanunda belirlenen son üç hesap dönemi ve son hesap dönemi eşiklerini birlikte aşması gerekir. Geçici maddeler belirli […]

Vazgeçilen alacak, konkordato veya sulh yoluyla alacaklının borçludan alacağını kısmen veya tamamen tahsil etmekten vazgeçmesi halinde borçlu işletmede oluşan özel vergisel kalemdir. Borçlu açısından sonuç Vazgeçilen alacak borçlu bakımından doğrudan olağan gelir yazılmak yerine VUK’taki özel karşılık hesabında izlenebilir. Üç yıllık kullanım Bu karşılık, zararların kapatılmasında belirli süre içinde kullanılabilir. Süre sonunda kullanılmayan kısım vergiye […]

Değersiz alacak, hukuki veya fiili nedenlerle tahsil imkanını tamamen kaybetmiş alacaktır. Şüpheli alacaktan farkı, tahsil riskinin yüksek olması değil tahsil imkanının artık ortadan kalkmış bulunmasıdır. Kesinlik şartı Alacağın değersiz sayılabilmesi için kazai hüküm veya kanaat verici bir vesika ile tahsil imkanının kalmadığının ortaya konulması gerekir. Kanaat verici vesika Borçlunun aciz vesikası, sulh belgesi, konkordato sonucu, […]

Şüpheli alacak karşılığı, tahsili şüpheli hale gelen ticari ve zirai alacakların belirli şartlarla giderleştirilmesine imkan verir. Alacağın yalnız vadesinin geçmiş olması karşılık ayırmak için yeterli değildir. Ticari bağlantı Alacağın ticari veya zirai kazancın elde edilmesi ve devam ettirilmesiyle ilgili olması gerekir. Sermaye alacağı veya işletmeyle ilgisiz kişisel alacaklar bu kapsamda değildir. Dava ve icra şartı […]

Yenileme fonu, amortismana tabi bir iktisadi kıymetin satışından doğan kazancın, aynı nitelikte yeni bir kıymetin edinilmesi amacıyla belirli süreyle vergilenmeden pasifte tutulmasına imkan veren erteleme mekanizmasıdır. Temel şart Satılan kıymetin amortismana tabi iktisadi kıymet olması ve yenilemenin işin niteliğine göre zorunlu bulunması veya işletmeyi yönetenlerce yenileme kararı verilmiş olması gerekir. Fonun muhasebeleştirilmesi Satış kazancı pasifte […]

Fevkalade amortisman, normal faydalı ömür ve oranların olağan dışı değer kaybını yansıtmadığı hallerde kullanılan özel bir amortisman kurumudur. Yangın, deprem, su basması, teknolojik eskime veya cebri çalışma nedeniyle normalden fazla aşınma gibi durumlarda gündeme gelebilir. Uygulama sebepleri Afet nedeniyle değerini önemli ölçüde kaybeden kıymetler, yeni icatlar veya teknoloji nedeniyle teknik verim ve kıymeti düşen varlıklar […]

Azalan bakiyeler yöntemi, amortisman giderinin kıymetin ilk yıllarında daha yüksek, sonraki yıllarında daha düşük ayrılmasını sağlayan hızlandırılmış amortisman yöntemidir. Uygulama VUK’un izin verdiği mükellef ve kıymetlerle sınırlıdır. Kimler uygulayabilir? Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, kanuni şartlar dahilinde azalan bakiyeler yöntemini seçebilir. İşletme hesabı esasındaki mükellefler bakımından aynı serbesti bulunmaz. Hesaplama mantığı Her yıl amortisman, […]

Amortisman, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz iktisadi kıymetlerin maliyetinin faydalı ömürlerine yayılmasıdır. Vergi Usul Kanununda amortisman ayırabilmek için kıymetin işletmede kullanılabilir durumda bulunması, aktife dahil edilmesi ve kanuni parasal sınırın üzerindeki bir iktisadi kıymet niteliğinde olması gerekir. Amortismana tabi kıymet Gayrimenkuller, makine ve tesisler, taşıtlar, demirbaşlar ve belirli […]

Rayiç bedel, bir iktisadi kıymetin değerleme günündeki normal alım-satım değerini ifade eder. VUK ve özel kanunlarda belirli işlemler için piyasa değerini esas alan ölçü olarak kullanılabilir. Piyasa değeri Rayiç bedel, olağan piyasa koşullarında bağımsız taraflar arasında oluşabilecek değeri yansıtmalıdır. Tespit yöntemleri Emsal satışlar, ekspertiz raporları, resmi değerler ve piyasa verileri rayiç bedelin tespitinde kullanılabilir. Emsal […]

İtibari değer, senet, hisse veya para üzerinde yazılı olan nominal değeri ifade eden VUK değerleme ölçüsüdür. Nominal değer Kıymetin üzerinde yazılı tutar piyasa değerinden bağımsızdır. Değerleme hükmü itibari değeri öngörüyorsa piyasa fiyatındaki değişim esas alınmaz. Para ve belirli kıymetler Türk parası itibari değerle değerlenir; yabancı paralar için ise kur esaslı özel hükümler uygulanır. Sermaye araçları […]

Mukayyet değer, bir iktisadi kıymetin muhasebe kayıtlarında gösterilen hesap değeridir. VUK bazı kıymetlerin değerlemesinde doğrudan bu ölçüyü kullanır. Kayıt değeri Mukayyet değer piyasa değeri değildir; defterlerdeki kayıtlı tutarı ifade eder. Uygulama alanı Belirli alacak, borç ve diğer hesap kalemleri özel hüküm gereği mukayyet değerle değerlenebilir. Düzeltmeler Şüpheli alacak karşılığı, reeskont veya kur değerlemesi gibi özel […]

Tasarruf değeri, bir iktisadi kıymetin değerleme gününde sahibi için arz ettiği gerçek ekonomik değeri ifade eden VUK ölçülerindendir. Uygulama alanı Özellikle senetli alacak ve borçların reeskontunda tasarruf değeri yaklaşımı önem taşır. Vade etkisi Gelecekte tahsil veya ödenecek tutarın değerleme günündeki değeri, vade ve faiz unsurları dikkate alınarak hesaplanabilir. Reeskont Kanuni şartları sağlayan senetli alacak ve […]