Vergi İnceleme Tutanağı

Vergi inceleme tutanağı, inceleme sırasında tespit edilen maddi olayları, mükellefin açıklamalarını ve delilleri kayıt altına alan kritik belgedir. Sonraki vergi inceleme raporunun temel dayanaklarından biri olabilir. Tutanağın içeriği Tarih, yer, inceleme konusu, tespitler, belgeler, mükellef açıklamaları ve varsa ihtilaflı hususlar açık şekilde yazılmalıdır. Mükellefin açıklama hakkı Mükellef, tespitlere ilişkin açıklamasını ve itirazını tutanağa yazdırabilir. ‘Kabul […]

→

Vergi İncelemesi: Başlama, Yetki ve Süre

Vergi incelemesi, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak amacıyla yetkili inceleme elemanlarınca yürütülen denetim faaliyetidir. İncelemeye yetkililer Vergi müfettişleri ve kanunda sayılan diğer yetkililer inceleme yapabilir. İncelemeyi yapan kişinin yetki ve görevlendirmesi dosyada kontrol edilmelidir. Başlama İncelemeye başlama usulü elektronik ve idari süreçlerle yürütülür. Mükellefin inceleme konusu, dönem ve kapsamı öğrenme hakkı […]

→

Özel Maliyet Bedeli

Kiralanan gayrimenkulü genişletmek veya iktisadi kıymetini devamlı şekilde artırmak amacıyla kiracı tarafından yapılan ve kira sonunda mal sahibine bırakılan harcamalar özel maliyet bedeli olarak aktifleştirilebilir. Hangi harcamalar? Basit bakım ve onarım giderleri ile gayrimenkulün değerini veya kullanım kapasitesini kalıcı biçimde artıran harcamalar ayrılmalıdır. Kalıcı nitelikteki harcamalar özel maliyet bedeli oluşturabilir. İtfa süresi Özel maliyet bedeli, […]

→

Kur Farklarının Vergisel Niteliği

Dövizli işlemlerde kur değişiminden doğan farkların maliyet, gelir veya gider olarak nasıl dikkate alınacağı işlemin niteliğine ve döneme bağlıdır. Mal ve kıymet alımları İktisadi kıymetin edinilmesiyle bağlantılı kur farklarının aktife alınma tarihine kadar olan kısmı maliyet bedeline dahil olabilir. Aktife giriş sonrası Aktife alınan amortismana tabi kıymetlerle ilgili sonraki dönem kur farklarında maliyete ekleme veya […]

→

Finansman Giderlerinin Aktifleştirilmesi

Faiz, kur farkı ve benzeri finansman giderlerinin doğrudan gider mi yazılacağı yoksa iktisadi kıymetin maliyetine mi ekleneceği, VUK değerleme hükümleri ile kıymetin iktisap sürecine göre belirlenir. Yatırım dönemi Bir iktisadi kıymetin edinilmesi veya imal edilmesiyle doğrudan bağlantılı finansman giderlerinin yatırım dönemine isabet eden kısmı çoğu durumda maliyet bedelinin unsurudur. Aktife girdikten sonraki dönem Kıymet işletmede […]

→

Stok Değerleme

Stokların vergi bilançosundaki değeri dönem kazancını doğrudan etkiler. VUK’ta emtia kural olarak maliyet bedeliyle değerlenir; maliyetin tespiti, üretim giderleri, fire ve değer düşüklüğü özel önem taşır. Ticari mallar Satın alınan emtianın alış bedeline, malı işletmeye getirip satışa hazır hale getirene kadar doğrudan ilgili giderler dahil olabilir. Üretilen mamuller İmal edilen mallarda hammadde, direkt işçilik ve […]

→

Yeniden Değerleme

Yeniden değerleme, belirli amortismana tabi iktisadi kıymetlerin kayıtlı değerlerinin kanuni yöntemle artırılmasına imkan veren VUK mekanizmasıdır. Geçmişte geçici düzenlemelerle uygulanan sistem, daha sonra sürekli rejimle birlikte farklı seçenekler içeren bir yapıya kavuşmuştur. Sürekli rejim Kanuni şartları sağlayan mükellefler belirli kıymetlerini yeniden değerleme oranı üzerinden güncelleyebilir. Kapsama girmeyen kıymetler ve mükellef grupları ayrıca belirlenmiştir. Enflasyon düzeltmesi […]

→

Enflasyon Düzeltmesi

Enflasyon düzeltmesi, mali tabloların yüksek enflasyonun yarattığı parasal olmayan kalemlerdeki bozulmadan arındırılması amacıyla VUK’ta düzenlenen değerleme mekanizmasıdır. Uygulama şartları, geçici dönemler ve vergi etkisi tarihsel olarak değişebildiğinden işlem yılına göre değerlendirme zorunludur. Şartlar Sürekli rejimde fiyat endeksindeki artışın kanunda belirlenen son üç hesap dönemi ve son hesap dönemi eşiklerini birlikte aşması gerekir. Geçici maddeler belirli […]

→

Vazgeçilen Alacak

Vazgeçilen alacak, konkordato veya sulh yoluyla alacaklının borçludan alacağını kısmen veya tamamen tahsil etmekten vazgeçmesi halinde borçlu işletmede oluşan özel vergisel kalemdir. Borçlu açısından sonuç Vazgeçilen alacak borçlu bakımından doğrudan olağan gelir yazılmak yerine VUK’taki özel karşılık hesabında izlenebilir. Üç yıllık kullanım Bu karşılık, zararların kapatılmasında belirli süre içinde kullanılabilir. Süre sonunda kullanılmayan kısım vergiye […]

→

Değersiz Alacak

Değersiz alacak, hukuki veya fiili nedenlerle tahsil imkanını tamamen kaybetmiş alacaktır. Şüpheli alacaktan farkı, tahsil riskinin yüksek olması değil tahsil imkanının artık ortadan kalkmış bulunmasıdır. Kesinlik şartı Alacağın değersiz sayılabilmesi için kazai hüküm veya kanaat verici bir vesika ile tahsil imkanının kalmadığının ortaya konulması gerekir. Kanaat verici vesika Borçlunun aciz vesikası, sulh belgesi, konkordato sonucu, […]

→

Şüpheli Alacak Karşılığı

Şüpheli alacak karşılığı, tahsili şüpheli hale gelen ticari ve zirai alacakların belirli şartlarla giderleştirilmesine imkan verir. Alacağın yalnız vadesinin geçmiş olması karşılık ayırmak için yeterli değildir. Ticari bağlantı Alacağın ticari veya zirai kazancın elde edilmesi ve devam ettirilmesiyle ilgili olması gerekir. Sermaye alacağı veya işletmeyle ilgisiz kişisel alacaklar bu kapsamda değildir. Dava ve icra şartı […]

→

Yenileme Fonu

Yenileme fonu, amortismana tabi bir iktisadi kıymetin satışından doğan kazancın, aynı nitelikte yeni bir kıymetin edinilmesi amacıyla belirli süreyle vergilenmeden pasifte tutulmasına imkan veren erteleme mekanizmasıdır. Temel şart Satılan kıymetin amortismana tabi iktisadi kıymet olması ve yenilemenin işin niteliğine göre zorunlu bulunması veya işletmeyi yönetenlerce yenileme kararı verilmiş olması gerekir. Fonun muhasebeleştirilmesi Satış kazancı pasifte […]

→

Fevkalade Amortisman

Fevkalade amortisman, normal faydalı ömür ve oranların olağan dışı değer kaybını yansıtmadığı hallerde kullanılan özel bir amortisman kurumudur. Yangın, deprem, su basması, teknolojik eskime veya cebri çalışma nedeniyle normalden fazla aşınma gibi durumlarda gündeme gelebilir. Uygulama sebepleri Afet nedeniyle değerini önemli ölçüde kaybeden kıymetler, yeni icatlar veya teknoloji nedeniyle teknik verim ve kıymeti düşen varlıklar […]

→

Azalan Bakiyeler Usulüyle Amortisman

Azalan bakiyeler yöntemi, amortisman giderinin kıymetin ilk yıllarında daha yüksek, sonraki yıllarında daha düşük ayrılmasını sağlayan hızlandırılmış amortisman yöntemidir. Uygulama VUK’un izin verdiği mükellef ve kıymetlerle sınırlıdır. Kimler uygulayabilir? Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, kanuni şartlar dahilinde azalan bakiyeler yöntemini seçebilir. İşletme hesabı esasındaki mükellefler bakımından aynı serbesti bulunmaz. Hesaplama mantığı Her yıl amortisman, […]

→

Amortisman: Şartlar, Faydalı Ömür ve Uygulama

Amortisman, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz iktisadi kıymetlerin maliyetinin faydalı ömürlerine yayılmasıdır. Vergi Usul Kanununda amortisman ayırabilmek için kıymetin işletmede kullanılabilir durumda bulunması, aktife dahil edilmesi ve kanuni parasal sınırın üzerindeki bir iktisadi kıymet niteliğinde olması gerekir. Amortismana tabi kıymet Gayrimenkuller, makine ve tesisler, taşıtlar, demirbaşlar ve belirli […]

→