Gelir Vergisi

Geçici vergi, ticari ve serbest meslek kazançları ile kurum kazançlarının yıl sonu vergisine mahsuben dönem içinde peşin vergilendirilmesini sağlayan sistemdir. Gerçek kişiler bakımından geçici vergi matrahı, ilgili geçici dönem kazancı üzerinden hesaplanır. Kimler geçici vergi öder? Gerçek usulde ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı kural olarak geçici vergi kapsamındadır. Basit usul, belirli zirai kazançlar […]

Yıllık gelir vergisi beyannamesi, bir takvim yılında beyana tabi kazanç ve iratların toplandığı temel vergilendirme belgesidir. Beyannamenin verilmesi, gelirin türüne, stopaj durumuna, istisnalara ve yıllık beyan sınırlarına göre belirlenir. Kimler beyanname verir? Ticari kazanç sahipleri, gerçek usulde zirai kazanç sahipleri ve serbest meslek erbabı kural olarak yıllık beyanname verir. Ücret, kira ve menkul sermaye iratlarında […]

Gelir vergisinde yıllık beyanname, gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği ve beyana tabi olan kazanç ve iratlarının toplanarak vergilendirilmesini sağlar. Ancak her gelir yıllık beyannamede toplanmaz; bazı gelirler stopajla nihai vergilenir, bazıları istisnadır, bazıları ise yıllık beyan sınırının altında kaldığı için beyan dışı kalır. Toplama ilkesi Gelir Vergisi Kanununun genel sisteminde, beyana tabi […]

Arızi kazanç, devamlılık göstermeyen ve ticari veya serbest meslek faaliyeti halinde yürütülmeyen belirli faaliyetlerden doğan gelirleri kapsar. Esas ayrım, faaliyetin süreklilik ve organizasyon unsuruna sahip olup olmadığıdır. Arızi ticari faaliyet Normalde ticari nitelikte olan bir işin tek seferlik veya tesadüfi yapılması arızi kazanç doğurabilir. Ancak işlemin tekrarlanması, sermaye-organizasyon kurulması veya düzenli müşteri çevresi oluşması halinde […]

Değer artış kazancı, Gelir Vergisi Kanununda sayılan mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançtır. En sık uyuşmazlık konusu, gerçek kişilerin gayrimenkul satışlarıdır. Gayrimenkul satışında beş yıllık süre Bedel karşılığı edinilmiş gayrimenkullerin iktisap tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazanç, şartları varsa değer artış kazancı olarak vergilendirilir. Beş yıllık sürenin geçmesi halinde, faaliyet ticari […]

Gelir Vergisi Kanununda ticari, zirai, ücret, serbest meslek, gayrimenkul ve menkul sermaye iradı dışında kalan bazı kazançlar ‘diğer kazanç ve iratlar’ başlığında vergilendirilir. Bu grup esas olarak değer artış kazançları ve arızi kazançlardan oluşur. Değer artış kazançları Kanunda sayılan mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artış kazancı sayılabilir. Gayrimenkul satışları, belirli menkul kıymetler […]

Zirai kazanç, zirai faaliyetten doğan kazançtır. Bitkisel ve hayvansal üretim, avcılık, ormancılık ve ürünlerin değerlendirilmesi gibi faaliyetler şartlarına göre zirai faaliyet kapsamına girer. Vergileme yöntemleri Zirai kazançlarda temel sistem, belirli büyüklük ölçülerini aşmayan çiftçiler bakımından hasılat üzerinden tevkifat yoluyla vergileme; ölçüleri aşan veya Kanunda sayılan şartları taşıyan çiftçiler bakımından gerçek usulde vergilemedir. Gerçek usul Gerçek […]

Menkul sermaye iradı (MSİ), nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden doğan ve ticari, zirai ya da mesleki faaliyet kapsamında olmayan faiz, temettü ve benzeri gelirleri ifade eder. Gelirin kaynağı ve stopaj rejimi beyan yükümlülüğünü belirler. Başlıca menkul sermaye iratları Hisse senedi kar payları, mevduat faizleri, repo gelirleri, tahvil/bono faizleri, iştirak hisselerinden doğan gelirler […]

Gayrimenkul sermaye iradı (GMSİ), Gelir Vergisi Kanununda sayılan mal ve hakların kiraya verilmesinden elde edilen gelirleri ifade eder. Konut ve işyeri kira gelirleri en yaygın örneklerdir. Hangi mal ve haklar? Arazi, bina, madenler, gemiler, motorlu taşıtlar, marka ve bazı gayrimaddi hakların kiraya verilmesinden doğan gelirler şartlarına göre GMSİ sayılabilir. Tahsil esası Kira gelirinde temel kural […]

Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığında verilen para ve ayınlar ile sağlanan para ile temsil edilebilir menfaatlerdir. Vergilemede ücretin adı değil, hizmet ilişkisi ve ekonomik niteliği belirleyicidir. Ücretin unsurları Maaş, prim, ikramiye, huzur hakkı, yönetim kurulu ödemeleri, yan haklar ve bazı ayni menfaatler ücret sayılabilir. Ödemenin avans, tazminat veya […]

Serbest meslek kazancı, sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye ya da ihtisasa dayanan ve işverene tabi olmaksızın kişisel sorumluluk altında yapılan faaliyetten doğan kazançtır. Avukat, hekim, mali müşavir, mühendis, danışman ve benzeri faaliyetler tipik örneklerdir. Serbest meslek faaliyetinin unsurları Faaliyetin bağımsız yürütülmesi, kişisel mesai ve uzmanlığın ağırlığı ve devamlılık önemlidir. Bir işverene bağlı […]

Ticari kazanç, her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazançtır. Gelir Vergisi Kanununda ticari kazanç geniş tanımlanmış; kazancın gerçek usulde bilanço veya işletme hesabı esasına göre ya da şartları varsa basit usulde tespiti düzenlenmiştir. Ticari faaliyetin temel unsurları Faaliyetin sermaye ve emeğe dayanması, devamlılık, organizasyon, gelir elde etme amacı ve piyasa içinde yürütülmesi ticari nitelik […]

Gelir vergisinde mükellefiyetin kapsamını belirleyen ilk soru kişinin tam mükellef mi dar mükellef mi olduğudur. Tam mükellefler kural olarak Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden; dar mükellefler ise yalnız Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilir. Tam mükellefiyet Türkiye’de yerleşmiş olan gerçek kişiler tam mükelleftir. Yerleşme ölçütünde ikametgah ve […]

Vergi tarifesi, gelir vergisinde dilimler ve tarihsel oranlar bakımından önem taşıyan bir başlıktır. Sonucun doğru kurulması için gelirin türü, elde edilme yılı, mükellefiyet, stopaj ve yıllık beyan rejimi birlikte ele alınmalıdır. Temel hukuki çerçeve Temel kaynak 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile ilgili genel tebliğ ve sirkülerlerdir. Dilimler ve tarihsel oranlar. Gelirin niteliği belirlendikten sonra […]

Enflasyon ve endeksleme, gelir vergisinde değer artışında endeksleme vb. bakımından önem taşıyan bir başlıktır. Sonucun doğru kurulması için gelirin türü, elde edilme yılı, mükellefiyet, stopaj ve yıllık beyan rejimi birlikte ele alınmalıdır. Temel hukuki çerçeve Temel kaynak 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile ilgili genel tebliğ ve sirkülerlerdir. Değer artışında endeksleme vb.. Gelirin niteliği belirlendikten […]